جملههای اغراقآمیز موجب برداشت نادرست از پژوهشهای درمان سرطان میشوند

زبان مورد استفاده در کار و پژوهش انکولوژی، معنای مهمی را القا میکند. گرچه بیشتر داروهای تازه سرطان آنقدر مؤثر نیستند که بیماری را کاملاً درمان کنند، در خبرها با تعابیر اغراقآمیز مانند «دگرگونکننده قواعد» یا «کشف بزرگ علمی» مطرح میشوند. این خبرها نسبت به مقالات مجلات پزشکی به مخاطبان گستردهتری (بیماران سرطانی، مردم و سرمایهگذاران) میرسند و به منابع اطلاعاتی مهم تبدیل میشوند. اما اطلاعات ناقص پزشکی یا توصیفهای اغراقآمیز آنها میتواند موجب سوءبرداشت خوانندگان شود.
با این اندیشه، پژوهشی درباره توصیفهای اغراقآمیز (صفات عالی) در مطالب مربوط به داروهای سرطان انجام شد. هدف تعیین گروههای دارویی با بیشترین کاربرد این تعابیر و استفادهکنندگان عمده این زبان (روزنامهنگار، پزشک، بیمار و دیگران) بود.
عبارتهای «کشف بزرگ علمی»، «دگرگونکننده قواعد»، «معجزهآسا»، «درمانکننده»، «موفق»، «انقلابی»، «تغییردهنده زندگی»، «نجاتبخش زندگی»، «راهگشا» و «فوقالعاده» بهعنوان 10 اصطلاح عالی مرتبط با «داروهای سرطان»، در 21-25 ژوئن 2015 در گوگل جستوجو شدند (این پژوهش تنها نتیجه مطالعه در تاریخهای مشخصشده را نشان میدهد).
در مطالعه، درباره 36 داروی سرطان (در 3 مورد نام دارو ذکر نشده بود) در 94 مقاله، تعداد 97 توصیف مطابق معیار اصطلاح عالی یافت شد. رایجترین گروه، داروهای درمان هدفمند (% 47) بود. افزون بر آن % 25 داروهای سیتوتوکسیک، %14 تنظیمکنندههای نقاط وارسی ایمنی و %8 واکسن سرطان بودند.
از میان این 94 مقاله و 36 داروی سرطان مطرحشده، تعداد 18 دارو (نصف) هنوز تأیید سازمان داروی آمریکا (FDA) نداشتند. همچنین بیشتر استفادهکنندگان اصطلاحات عالی روزنامهنگار بودند و پزشکان پس از آنها قرار داشتند (%55 روزنامهنگار، % 27 پزشک، % 9 متخصص و %8 بیمار).
نتیجه نشان داد در توصیف داروهای تأییدشده و تأییدنشده بسیاری از اصطلاحات عالی استفاده میشود. درمانهای هدفمند رایجترین داروهای این مقالات بودند و بیشترین اصطلاح عالی نیز در همین نوشتهها بود. همچنین دیده شد روزنامهنگاران با اینکه در تعیین درمانهای امیدبخش یا میزان فایده احتمالی آنها تخصص ندارند، بیشتر از بیان عالیِ بالقوه گمراهکننده استفاده میکنند. چنین اصطلاحاتی در اخبار پژوهش سرطان بسیار رایجاند؛ بنابراین باید بعضی از آنها را قابل پرسش دانست.
همانطور که مطالعه موضوع نوشته نشان میدهد، شیوه بیان داده علمی در صفحات وب عمومی، روزنامهها و مجلات بسیار مهم است. برای گمراه نکردن بیمار و نزدیکانش که پیوسته جستوجو میکنند و ادراک انتخابی دارند، این تعابیر فقط باید جایی به کار روند که واقعاً سزاوارند. در غیر این صورت خبر نهتنها از مقصود فراتر میرود، بلکه بیش از تصور موجب ناامیدی بیمار و نزدیکانش میشود.
منابع
The Use of Superlatives in Cancer Research.
JAMA Oncol. 2015 Oct 29:1-2. doi: 10.1001/jamaoncol.2015.3931.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.