کتاب جامع رازی 900؛ یکی از مهم‌ترین پل‌های تاریخ پزشکی
یکی از بزرگ‌ترین پزشکان قرون وسطی و جهان اسلام، در فارس، ایران امروزی، به دنیا آمد و در غرب با نام Rhazes/ Râzî شناخته می‌شد؛ او رازی بود. در طول زندگی‌اش، درباره موضوعات مختلف از فلسفه و کیمیاگری تا پزشکی، نزدیک به 200 کتاب نوشت.
نویسنده نخستین کتاب درباره پزشکی کودکان بود و به‌خاطر مشاهدات جامعش در تمایز آبله از سرخک شهرت دارد. او از نخستین کسانی بود که ضایعات دستگاه عصبی را بررسی و آن‌ها را با علائم بالینی مرتبط کرد.
در کنار کارهای علمی، برای مردم عادیِ جویای کمک نیز می‌نوشت. هنگام بحث درباره اخلاق پزشکی گفت: «هدف پزشک نیکی‌کردن است، حتی اگر به دشمنانمان باشد. حرفه من که برای سود و رفاه نوع بشر بنا شده، ما را از آسیب‌رساندن به نوع خود منع می‌کند.»
رازی اغلب وقتی دیدگاه پزشکان مشهور پیشین، مانند جالینوس، را نادرست می‌یافت، با آنان مخالفت می‌کرد و همچنین نقدهای تندی درباره پیامبران دینی و ادیان، از جمله اسلام، مطرح کرد. بنا بر روایت، با گفتن «دنیا را به‌اندازه کافی دیده‌ام»، پزشکی را که پیشنهاد برداشتن آب‌مرواریدش را داده بود، رد کرد. او دل‌زده از زندگی و نابینا درگذشت.
از آثار دوران‌ساز او، کتاب الحاوی فی الطب، کتاب جامع پزشکی در حدود 900 میلادی، گردآوری گسترده‌ای از پزشکی و مشاهدات است که شاگردانش پس از مرگ او جمع‌آوری کردند. این اثر الهام‌بخش پزشکان بعدی جهان اسلام، از جمله ابن‌سینای مشهور، نویسنده قانون پزشکی پنج‌جلدی، شد. پزشک یهودی، فرج بن سالم، الحاوی را در 1279 به لاتین ترجمه کرد و پس از چاپ با نام Liber Continens در 1486، نفوذ آن گسترش یافت. الحاوی نه‌فقط از نظر اندازه، بلکه به‌خاطر بحث درباره پزشکان یونانی، عرب و هندی که در غیر این صورت آثارشان از دست می‌رفت، قابل‌توجه است. کتاب دیگر رازی، الطب المنصوری یا کتاب المنصور، نیز در اروپا تأثیرگذار شد و از پرخواننده‌ترین کتاب‌های قرون وسطی در اروپا بود.
توضیح تصویر مقاله: تصویر اروپایی رازی در مجموعه Medical Treatises جرارد کرمونایی (1114–1187). جرارد مترجمی ایتالیایی بود که برای آموختن عربی و ترجمه آثار علمی فراوان عربی موجود در تولدو، به این شهر اسپانیا رفت.
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: Abu Bakr Muhammad ibn Zakariya al-Razi (865–925), Abu' Ali al-Husayn ibn' Abd-Allah Ibn Sina (Avicenna) (980–1037)
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.