ابن‌سینا 1025؛ نویسنده مشهورترین کتاب درسی پزشکی تاریخ
پزشکان مسلمان قرون وسطی به حفظ و گسترش سنت‌های پزشکی یونان و روم کمک کردند و تأثیرگذارترینِ پزشک‌فیلسوفان بزرگ جهان اسلام، کسی بود که در غرب با نام Avicenna شناخته می‌شود؛ یعنی ابن‌سینا.
مشهورترین اثر او، بیش از 700 سال مبنایی برای آموزش پزشکی فراهم کرد و در دانشکده‌های پزشکی اروپا به کار می‌رفت. این دانشنامه پنج‌کتابی که در 1025 تکمیل شد، القانون فی الطب یا قانون پزشکی بود. این اثر که به عربی نوشته و سپس به لاتین ترجمه شد، از بقراط، جالینوس و ارسطو تأثیر گرفته بود. ابن‌سینا مانند سلف مشهور مسلمان خود، رازی نیز بر اهمیت مشاهده، آزمایش و پزشکی مبتنی بر شواهد برای تصمیم‌گیری بالینی تأکید کرد.
ابن‌سینا در قانون، جراحی سرطان را بررسی می‌کند و همچنین به روشن‌شدن ماهیت بیماری‌های عفونی، از جمله سل، و فایده قرنطینه کمک می‌کند. او به‌طرز چشمگیری می‌توانست مدیاستینیت، التهاب بافت‌های میانه قفسه سینه، را از پلورزی، التهاب پوشش فضای جنب پیرامون ریه‌ها، تشخیص دهد. او نوشت که هنگام آزمون دارو، برای شناخت آثار موردنظر و «اتفاقی» آن، دارو باید خالص باشد، روی بیش از یک بیماری آزمایش شود و زمان اثرش سنجیده شود. افزون بر این، برای ارزیابی اثربخشی پزشکی، روی بیش از یک بیمار کارآزمایی‌های بالینی یا انسانی باید تکرار شوند و توصیه کرد که آزمایش دارو روی حیوانات برای تعیین آثار آن در انسان کافی نیست. ابن‌سینا به وضعیت‌های روان‌پزشکی، از توهم و افسردگی تا رفتار افراد دچار فلج، بسیار علاقه‌مند بود. البته قانون بی‌نقص نیست؛ برای مثال، ابن‌سینا نوشت قلب به‌جای دو بطن، سه بطن دارد.
مورخ لارنس کنراد می‌نویسد که قانون «حوزه‌های مختلف پزشکی را با دقت و موشکافی‌ای بررسی می‌کند که برای صدها سال بر این رشته اقتدار داشته و یکی از چشمگیرترین و ماندگارترین دستاوردهای علم اسلامی است». پزشک کانادایی، ویلیام آسلر، ابن‌سینا را «نویسنده مشهورترین کتاب درسی پزشکی که تاکنون نوشته شده است» توصیف کرد و گفت قانون، به‌عنوان «انجیل پزشکی»، بیش از هر اثر دیگری دوام داشته است.
توضیح تصویر مقاله: اندام‌های داخلی بر اساس قانون پزشکی ابن‌سینا، منتشرشده در اصفهان ایران.
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: Hippocrates of Cos (460 B.C.–377 B.C.), Aristotle (384 B.C.–322 B.C.), Galen of Pergamon (129–199), Abu Bakr Muhammad ibn Zakariya al-Razi (865–925), Abu ‘Ali al-Husayn ibn ‘Abd-Allah Ibn Sina (Avicenna) (980–1037)
- موضوع قبلی: کتاب جامع رازی 900؛ از مهم‌ترین پل‌های تاریخ پزشکی
- موضوع بعدی: آزار و ستم بر پزشکان یهودی؛ 1161
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.