نوشته‌های جالینوسی 190؛ سلطه 1000 ساله بر پزشکی
به‌جز بقراط که شش قرن پیش‌تر زندگی می‌کرد (بنگرید به مدخل «سوگند بقراط»)، جالینوس احتمالاً بیش از هر پزشک یونانی دیگری بر مسیر پزشکی غرب تأثیری طولانی‌مدت گذاشت. جالینوس در قرن 2 میلادی و در اوج امپراتوری روم به دنیا آمد؛ دانش پزشکی، مطالعات کالبدشناختی و مجموعه عظیم نوشته‌هایش برای بیش از هزار سال بر جانشینان او سلطه داشت. بنا بر گزارش‌ها، گاهی 20 کاتب به کار می‌گرفت تا از گفته‌هایش عقب نمانند! افزون بر این، تشریح حیوانات، یعنی جداکردن بخش‌ها و بررسی آن‌ها، به شناخت تازه‌ای از دستگاه‌های اندام‌ها انجامید.
او در ساحل غربی ترکیه امروزی به دنیا آمد و پیش از سکونت در رم سفرهای فراوانی کرد. چون تشریح انسان غیرقانونی بود، پژوهش گسترده کالبدشناختی او بر خوک‌ها، سگ‌ها و میمون‌ها، موسوم به «میمون‌های بربری»، تکیه داشت. با انجام زنده‌شکافی، یعنی جراحی حیوان زنده برای مقاصد آزمایشی، توانست با بریدن اعصاب مختلف نشان دهد مغز حرکات عضلات بدن را کنترل می‌کند. پس از قطع عصب حنجره، ازدست‌رفتن صدا آشکار شد. برای نشان‌دادن تولید ادرار در کلیه‌ها، حالب‌ها را بست و تورم کلیه را مشاهده کرد. او به‌عنوان پزشک گلادیاتورها، زخم‌های هولناک را برای آموختن بیشتر درباره کالبدشناسی انسان بررسی می‌کرد. سرانجام، در کنار دیگران، پزشک مارکوس اورلیوس، امپراتور روم، شد.
البته همه یافته‌ها و نظریه‌های پزشکی جالینوس قابل‌اعتماد نبودند. پس از بررسی اندیشه بقراط درباره اینکه بیماری نتیجه عدم تعادل چهار خلط یا مایع، خون، صفرای سیاه، صفرای زرد و بلغم است، این مفاهیم را بسط داد تا بگوید عدم تعادل هر خلط با یکی از مزاج‌های انسان مطابقت دارد؛ برای مثال، فراوانی صفرای سیاه با شخصیت مالیخولیایی مرتبط بود. همچنین به‌اشتباه ادعا کرد خون وریدی یا تیره در کبد تولید و پمپاژ می‌شود و خون شریانی یا روشن از قلب سرچشمه می‌گیرد و باور داشت خون از منافذ نامرئی میان سمت چپ و راست قلب عبور می‌کند.
برای جالینوس، فلسفه بخش مهمی از آموزش هر پزشک بود. پس از فروپاشی امپراتوری روم نیز نفوذ او با انتقال نوشته‌ها و اندیشه‌هایش به جهان عرب و سپس قرون وسطای اروپا و دوره‌های بعد ادامه یافت.
توضیح تصویر مقاله: زخم‌های گلادیاتورها اطلاعات مهمی درباره کالبدشناسی عضلات و اندام‌های داخلی به جالینوس دادند. Pollice Verso (1872)، اثر نقاش فرانسوی Jean-Léon Gérôme (1824–1904).
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: جالینوس پرگامون (129–199)
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.