De Materia Medica، سال 70 میلادی؛ نخستین نمونه‌های هنر تهیه و توزیع دارو
در این مقاله
یکی از مهم‌ترین کتاب‌های داروشناسی دوران باستان
برای هزار سال، تاریخ داروسازی، هنر تهیه و توزیع داروهای پزشکی، با تاریخ فارماکوگنوزی یا شناخت داروهای برگرفته از منابع طبیعی یکسان بود. در سده نخست میلادی، جراح ارتش، پدانیوس دیوسکوریدس، جست‌وجویی چشمگیر را آغاز کرد تا همه دانش پزشکی شناخته‌شده درباره گیاهان و سایر مواد طبیعی را در اثری گرد آورد که برای 1.500 سال خوانده و ترجمه می‌شد. اعراب این اثر را که در آغاز پایه داروشناسی اسلامی بود و سرانجام دوباره به لاتین نسخه‌برداری شد، حفظ و رونویسی کردند.
دیوسکوریدس، پزشک یونانی متولد ناحیه‌ای در مرزهای امروزی ترکیه که در دوران نرون در رم کار می‌کرد، بسیار سفر کرد و در اثر پنج‌جلدی De Materia Medica، «درباره موضوعات پزشکی» در حدود سال 70 میلادی، تصویرهای بی‌نقصی تهیه کرد. توصیف‌های او کاربردی و شامل دوزها و دستورهای آماده‌سازی و نیز راهنمای مصرف برای بیماران بود. افزون بر توضیح کاربرد تریاک برای درد، از گیاهانی مانند شاهدانه (حشیش، ماری‌جوانا)، نعناع و بلوبری نیز سخن گفت. درمان‌های او به زخم‌ها، کرم‌های گرد، پادزهر سموم و موضوعات بسیار دیگر مربوط می‌شد.
شیمی‌دان جان مان می‌نویسد: «بزرگ‌ترین دستاورد و نوآوری کتاب گیاهان دیوسکوریدس، دسته‌بندی گیاهان بر اساس ویژگی‌های داروشناختی به‌جای خانواده‌های گیاه‌شناختی بود. بی‌تردید بسیاری از عصاره‌های گیاهی مؤثر بودند؛ برای مثال، بنگ‌دانه و مهرگیاه که برای تسکین درد استفاده می‌شدند و حاوی آلکالوئیدهای تروپان، مولکول‌های آلی نیتروژن‌دار طبیعی، بودند. اما کاربرد شوکران کمتر قانع‌کننده است، زیرا در باوری آمده که «از رشد پستان‌های دوشیزگان جلوگیری می‌کند». از دیگر خرافات، استفاده از ساس برای درمان مالاریا بود.»
به یاد داشته باشید که در دوران معاصر، پزشکان اغلب داروهایی تجویز می‌کنند که با ترکیبات موجود در گیاهان مرتبط‌اند. برای مثال، آسپرین جزء فعالی دارد که در پوست بید یافت می‌شود و تب، درد و التهاب را درمان می‌کند. ماده‌ای به‌دست‌آمده از گلی رایج در باغ‌ها، یعنی دیژیتالیس یا گل انگشتانه، می‌تواند ضربان قلب را کنترل کند.
توضیح تصویر مقاله: صفحه‌ای از ترجمه عربی De Materia Medica دیوسکوریدس (1224).
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: پدانیوس دیوسکوریدس (40–90 پیش از میلاد)
- موضوع قبلی: سقط‌جنین، سال 70 میلادی؛ عمل قدیمی، بحث تازه
- موضوع بعدی: نوشته‌های جالینوسی 190؛ سلطه 1000 ساله بر پزشکی
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.