مشخص شد ورزش هوازی نشانه‌های نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی را کاهش می‌دهد

شیمی‌درمانی روشی پرکاربرد در درمان سرطان است، اما ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند. نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی یکی از این عوارض است و می‌تواند بر کیفیت زندگی بیماران اثر نامطلوب داشته باشد. در 1 اوت 2023، JAMA Network Open پژوهشی منتشر کرد که نشان می‌دهد ورزش هوازی ممکن است در کاهش این عوارض مؤثر باشد. این امر به‌ویژه برای بیمارانی که تحت درمان سرطان تخمدان هستند امیدبخش است.

نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی، عارضه‌ای است که در نتیجه آسیب عصبی ناشی از برخی داروهای شیمی‌درمانی ایجاد می‌شود. بیماران معمولاً آن را به صورت بی‌حسی، گزگز یا احساس سوزش در دست‌ها و پاها توصیف می‌کنند. شیوع نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی ممکن است بر اساس دارو و دوز متفاوت باشد. داروهای مبتنی بر پلاتین، تاکسان‌ها و داروهای شیمی‌درمانی مانند بورتزومیب می‌توانند خطر این عارضه را افزایش دهند.

ورزش هوازی، به فعالیت‌های بدنی‌ای اشاره دارد که ضربان قلب و تنفس را به میزان چشمگیری افزایش می‌دهند و انتقال مؤثرتر اکسیژن به عضلات را امکان‌پذیر می‌کنند. دویدن، شنا و دوچرخه‌سواری نمونه‌های ورزش هوازی‌اند. این ورزش‌ها ضمن بهبود سلامت قلب و عروق، سطح انرژی و استقامت عمومی را افزایش می‌دهند.

برای نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی (KBPN) درمان اختصاصی وجود ندارد، اما رویکردهای گوناگونی برای کاهش نشانه‌ها می‌توان استفاده کرد. داروهای ضددرد، برخی داروهای اضطراب و افسردگی (برای نمونه دولوکستین) و داروهای صرع، معمولاً برای کاهش نشانه‌های KBPN تجویز می‌شوند. همچنین فیزیوتراپی می‌تواند به مدیریت نشانه‌ها کمک کند.

پژوهش ورزش هوازی

• پژوهشگران اثر مداخله 6 ماهه ورزش هوازی را بر KBPN در زنان تحت درمان سرطان تخمدان ارزیابی کردند.
• این تحلیل شامل 134 شرکت‌کننده در مطالعه فعالیت و سبک زندگی زنان در Connecticut بود. از این افراد، 69 نفر در گروه مداخله ورزشی و 65 نفر در گروه شاهد بودند.
• در آغاز، میانگین امتیاز KBPN در گروه ورزش 8,1 و در گروه شاهد 8,8 بود.
• پس از 6 ماه، امتیاز KBPN در گروه ورزش 1,3 امتیاز کاهش و در گروه شاهد 0,4 امتیاز افزایش یافت. اختلاف میان گروه‌ها -1,6 امتیاز تعیین شد.
• در 127 بیماری که در آغاز دست‌کم یک نشانه KBPN گزارش کرده بودند، امتیاز KBPN در گروه ورزش 1,6 امتیاز کاهش یافت. امتیاز گروه شاهد 0,4 امتیاز افزایش یافت. اختلاف میان گروه‌ها به کاهش 2,0 امتیازی انجامید.

نتیجه‌گیری

این پژوهش نشان می‌دهد ورزش هوازی می‌تواند در کاهش نشانه‌های نوروپاتی محیطی ناشی از شیمی‌درمانی در بیماران سرطان تخمدان تحت شیمی‌درمانی نقش مهمی داشته باشد. اثرهای مثبت عمومی ورزش هوازی بر سلامت از قبل شناخته شده‌اند، اما این پژوهش سود ویژه دیگری را برای بیماران تحت شیمی‌درمانی نشان می‌دهد. از این رو، به متخصصان سرطان پیشنهاد می‌شود ورزش هوازی منظم را به بیماران توصیه کنند. این کار می‌تواند هم دوره درمان را آسان‌تر کند و هم کیفیت زندگی بیماران را افزایش دهد.