نتایج ما از شیمی‌درمانی داخل‌شریانی راست‌روده

این نوشته مطالعه پوستر کنگره ملی 21. و خلاصه درمان راست‌روده است. بیماران با شیمی‌درمانی داخل‌شریانی کلینیک در 2012 - 2014 وارد شدند. هدف نتایج «شیمی‌درمانی از شریان کشاله ران (ترانس‌آرتریال ـ داخل‌شریانی)» پیش از درمان قطعی بود.

راست‌روده با میانگین 15 cm، بخش نهایی گشادشده روده بزرگ است. سیر آن با دیگر تومورهای روده بزرگ فرق دارد؛ با اینکه ویژگی نزدیک به دیگر سرطان‌های کولون دارد، برخلاف درمان سرطان کولون، درگیری تمام لایه‌ها و/یا غده مجاور خطر عود موضعی پس از عمل بیشتر دارد. علت نبود پوشش خارجی سروزا مانند کولون و جریان لنفی بسیار غنی‌تر است.

همچنین در تومور میانی-پایینی، عمل ممکن است مقعد را بگیرد و کولوستومی مادام‌العمر لازم شود. پس تابش و شیمی‌درمانی پیش از عمل (نئوادجوانت) حفظ مقعد را بیشتر و زندگی با کیسه را کمتر می‌کند. همچنین با دریافت تابش پیش از عمل، بیمار عوارض افزوده تابش پس از عمل را نمی‌گیرد.

ارزیابی جامع پس از تشخیص و بررسی درمان پیش از جراحی بسیار مهم است، چون احتمال از دست دادن مقعد کم می‌شود. پس از تصویر مناسب، رادیولوژیست، جراح، انکولوژیست پزشکی و پرتودرمانی باید مشترک ارزیابی و برنامه نهایی را با خرد جمعی بسازند.

راست‌روده به مراحل اولیه، موضعی (ناحیه‌ای)، موضعی پیشرفته و متاستاتیک (منتشر به دوردست) تقسیم می‌شود

جراحی و انکولوژی (شیمی و تابش) با مرحله و محل فرق دارد. در اولیه جراحی سنگ‌بناست. راست‌روده تقریباً آغاز، میانه و انتها دارد. اگرچه جراحی پایه است، گاه اولین انتخاب نیست. با تومور بزرگ‌تر از حد مشخص، یعنی موضعی پیشرفته، یا در میانه و انتها، به علت فقدان مقعد جراحی نخست ترجیح ندارد.

بخشی از تومورها از لایه روده به اطراف و/یا غدد لنفاوی پیرامون می‌روند. این سرطان موضعی پیشرفته تعریف می‌شود.

به‌ویژه انتهای میانه و/یا بخش آخر، جراحی مستلزم برداشت هم‌زمان راست‌روده و عضلات دفع موسوم به کانال مقعد است. نتیجه ناگزیر کولوستومی (کیسه برای دفع شکمی) است؛ نتیجه‌ای ناخواسته و اندوه‌آور برای بیمار و خانواده.

در مواجهه با بیمار، ابتدا با PET-CT انتشار به اندام دیگر مانند کبد را تعیین می‌کنیم. اگر دوردست نباشد، MRI ناحیه می‌گیریم و همراه PET میزان عبور لایه، درگیری غده و محل تومور را بررسی و تصمیم می‌گیریم.

در هر دو حالت بالا آغاز درمان با جراحی مناسب نیست. عمل مستقیم بدون درمان مقدماتی (نئوادجوانت شیمی‌درمانی/پرتودرمانی) بر موفقیت اثر منفی خواهد داشت.

کلاسیک نئوادجوانت در موضعی پیشرفته، دارو از ورید بازوست. موضوع ما اجرای داخل‌شریان برای کشتن سلول است. ابتدا با آنژیو رگ تغذیه شناسایی و سپس کاتتر بسیار باریک از کشاله در آن قرار می‌گیرد (کاتتریزاسیون انتخابی). یعنی دارو مستقیم در رگ تغذیه تومور داده می‌شود.

چگونه اجرا می‌شود؟

بیمار روی تخت آنژیو می‌خوابد و با بی‌حسی پوست شریان ران وارد می‌شود. کاتتر باریک به ناحیه می‌رود و با دادن ماده در رگ، تصویربرداری آنژیوگرافی (DSA) انجام می‌شود تا رگ تغذیه تومور مشخص شود. بعضی مراکز مداخله‌ای مانند ما دستگاه ویژه آنژیو و سی‌تی هم‌زمان دارند. با Cone beam CT تومور نامرئی آنژیو کلاسیک همراه رگ به صورت 3 بعدی دیده می‌شود. پس از شناسایی رگ، کاتتر ویژه می‌رسد و درمان ترانس‌آرتریال اجرا می‌شود.

دارو از ورید بازو نخست قلب و ریه و سپس سراسر بدن و تومور می‌رود، پس غلظت هنگام رسیدن کمتر است. در داخل‌شریانی بدون افت مستقیم وارد تومور می‌شود. بنابراین دوز یکسان اثر بیشتر یا برای اثر برابر داروی کمتر ممکن است. با اثر بیشتر بر تومور، عارضه کمتر می‌شود. غلظت داخل تومور 3-7 برابر است. به‌ویژه در 10 سال اخیر علاقه به این کاربرد بیشتر شده است.

در مطالعه داده مجموع 13 بیمار با تشخیص راست‌روده موضعی پیشرفته تحلیل شد. میانه سن بیماران 57 بود.

در بیماران داخل‌شریانی (İAKT)، پسرفت چشمگیر مرحله %84,6 و پاسخ کامل پاتولوژیک %30,7 بود. نسبت به بار نخست، جز 1 نفر همه پاسخ دادند.

از İAKT، تعداد 12 (%92,3) مناسب عمل و 1 نخواست. جز توده بسیار نزدیک (1 cm) کسی کیسه لازم نداشت. به 1 (%7,7) بی‌عمل کمورادیوتراپی داده و کامل پاسخ گرفت.

در نتیجه با تعداد کم، نسبت به داده کمورادیوتراپی پاسخ عینی و کامل İAKT بسیار بالاست. این روش جایگزین استاندارد، اگر نتایج با پژوهش خوب‌طراحی با تعداد زیاد و مقایسه کمورادیوتراپی پشتیبانی شود، ممکن است نوآوری در موضعی پیشرفته باشد.