قرص‌های ضدبارداری - پیشگیری خوراکی و خطر سرطان

قرص ضدبارداری که در پزشکی پیشگیری‌کننده خوراکی نامیده می‌شود، از داروهای مهم مورد استفاده میلیون‌ها زن در 50 سال اخیر است. افزون بر جلوگیری از بارداری، برای بی‌نظمی قاعدگی، پیشگیری از خون‌ریزی شدید، کاهش ناراحتی پیش از قاعدگی و درمان کیست تخمدان نیز استفاده می‌شود. اما چون حاوی استروژن و هورمون‌های پروژسترون است، رابطه مصرف طولانی داروهای پیشگیری خوراکی (OKS) با سرطان، همانند فوایدشان، همواره محل بحث بوده است.

پرسش‌های ذهن زنان مصرف‌کننده قرص ضدبارداری مانند آیا پیشگیری‌کننده خوراکی سرطان‌زاست؟ قبلاً طولانی مصرف کرده‌ام؛ آیا خطر سرطانم بیشتر شده است؟ اخیراً با نتیجه پژوهشی بسیار مهم پاسخ گرفته‌اند. پژوهش در 1968-69 در بریتانیا آغاز شد و 44 سال روی حدود 46 هزار زن ادامه یافت و فواید یا رابطه با خطر سرطانِ مصرف طولانی قرص و اثر آن بر کل بقا را بررسی کرد.

بر این اساس، در زنان مصرف‌کننده قرص ضدبارداری؛

• خطر کلی سرطان مشابه غیرمصرف‌کنندگان (حتی اندکی کمتر) بود،
• تخمدان و خطر سرطان آن % 33 کمتر،
• رحم و خطر سرطان آن % 34 کمتر،
• روده بزرگ و خطر سرطان آن % 19 کمتر،
• با منشأ خون و مغز استخوان، خون‌شناختی بودن سرطان‌ها و خطر آن‌ها % 26 کمتر مشاهده شد.
• سرطان پستان و دهانه رحم (سرویکس) با مصرف قرص خطر بیشتری داشتند؛ این خطر تا 5 سال پس از قطع ادامه یافت و پس از 5 سال با غیرمصرف‌کنندگان برابر شد و
• سرطان ریه خطری مشابه غیرمصرف‌کنندگان داشت (گمان می‌رود در هر دو گروه به‌علت افزایش سن و سیگار بیشتر شود).

شواهدی از ایجاد خطرات تازه سرطان در سال‌های بعد زندگی زنان مصرف‌کننده قرص یافت نشد. همچنین بیان می‌شود حتی پس از قطع، سال‌ها از سرطان روده بزرگ، رحم و تخمدان محافظت می‌کند؛ شاید برای روده و تخمدان این زمان بیش از 35 سال باشد.

حدود 1.3 میلیون زن در این مطالعه بزرگ و طولانی ثبت شدند و باید گفت افزون بر پیگیری سیگار، کاستی‌هایی نیز دارد. مانند تغییر ترکیب OKS مصرفی 50 سال پیش تا امروز و درنظرنگرفتن عوامل رژیم، ورزش، وزن و الکل. بااین‌حال، امیدبخش است که با وجود تغییر ترکیب در زمان، داده‌ها نشان می‌دهند مصرف طولانی قرص خطر کلی سرطان را افزایش نمی‌دهد و برعکس، در بلندمدت و سالمندی ممکن است از برخی سرطان‌ها محافظت کند.