ახალი აქტივობა, რომელსაც კიბოს მეტასტაზირების რისკის 72 პროცენტით შემცირება შეუძლია

მკვლევრებმა აჩვენეს, რომ მაღალი ინტენსივობის აერობული ვარჯიში შინაგანი ორგანოების მეტაბოლურ გადაპროგრამებას იწვევს, საკვებ ნივთიერებებზე მათ მოთხოვნას ზრდის და ამგვარად, სიმსივნისთვის საკვები ნივთიერებების ხელმისაწვდომობის შეზღუდვით, ორგანოებს მეტასტაზური გავრცელებისგან იცავს. ანუ აღმოჩნდა, რომ ვარჯიში გლუკოზის მოხმარებას ზრდის და სიმსივნისთვის ხელმისაწვდომი ენერგიის რაოდენობას ამცირებს.

ვარჯიში გლუკოზის მოხმარებას ზრდის და კიბოს გავრცელების რისკს ამცირებს.

თელ-ავივის უნივერსიტეტის (TAU) მეცნიერების მიერ ჩატარებული ახალი კვლევის მიხედვით, აერობულ ვარჯიშს შეუძლია მეტასტაზური კიბოს განვითარების რისკის მნიშვნელოვნად, 72%-ით შემცირება. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ მაღალი ინტენსივობის აერობული ვარჯიში შინაგანი ორგანოების მიერ გლუკოზის (შაქრის) მოხმარებას ზრდის და სიმსივნისთვის ხელმისაწვდომი ენერგიის რაოდენობას ამცირებს.

კვლევა ჩაატარეს პროფესორმა Carmit Levy-მ და Dr. Yftach Gepner-მა TAU-ს Sackler-ის სამედიცინო ფაკულტეტიდან, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის განყოფილებიდან და Sylvan Adams-ის სპორტის ინსტიტუტის ადამიანის გენეტიკისა და ბიოქიმიის განყოფილებიდან. Prof. Levy აღნიშნავს, რომ ეს ახალი კვლევა, რომელიც 2022 წლის ნოემბერში Cancer Research ჟურნალის გარეკანზე გამოქვეყნდა, მეტასტაზური კიბოს, რომელიც ისრაელში სიკვდილის ყველაზე მნიშვნელოვანი მიზეზია, პრევენციაში დახმარების შესაძლებლობის მქონე, TAU-ს სხვადასხვა განყოფილების სამეცნიერო ცოდნის გაერთიანებით ძალიან მნიშვნელოვან აღმოჩენამდე მივიდა.

Prof. Carmit Levy და Dr. Yftach Gepner:

“ადრინდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ფიზიკური ვარჯიში ზოგიერთი ტიპის კიბოს რისკს 35%-მდე ამცირებს. ვარჯიშის ეს დადებითი ეფექტი მსგავსია მისი ეფექტისა სხვა მდგომარეობებზე, როგორიცაა გულის დაავადება და დიაბეტი. ამ კვლევით დავამატეთ ახალი ინფორმაცია, რომელიც აჩვენებს, რომ მაღალი ინტენსივობის აერობულ ვარჯიშს, რომელიც ენერგიას შაქრისგან იღებს, მეტასტაზური კიბოს რისკის 72%-მდე შემცირება შეუძლია. აქამდე საზოგადოებისთვის განკუთვნილი ზოგადი გზავნილი იყო 'იყავი აქტიური, იყავი ჯანმრთელი', ახლა კი შეგვიძლია ავხსნათ, როგორ შეუძლია აერობულ აქტივობას ყველაზე აგრესიული და მეტასტაზური ტიპის კიბოს პრევენციის მაქსიმალურად გაზრდა.”

კვლევამ გააერთიანა სირბილამდე და მის შემდეგ შეფასებული ჯანმრთელი მოხალისე ადამიანების მონაცემები მკაცრი სავარჯიშო რეჟიმით გაწვრთნილი თაგვების ცხოველური მოდელის მონაცემებთან. ეპიდემიოლოგიური (მოსახლეობაზე დაკვირვებაზე დაფუძნებული) კვლევის ადამიანთა მონაცემებმა, რომლის ფარგლებშიც 3000 ადამიანს დაახლოებით 20 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ, აჩვენა, რომ მონაწილეებს, რომლებიც რეგულარულ მაღალი ინტენსივობის აერობულ აქტივობაზე მიუთითებდნენ, მეტასტაზური კიბოს რისკი 72%-ით ნაკლები ჰქონდათ მათთან შედარებით, ვინც ფიზიკურად არ ვარჯიშობდა.

ცხოველურმა მოდელმაც მსგავსი შედეგი აჩვენა და მკვლევრებს საფუძვლად მდებარე მექანიზმის განსაზღვრის საშუალება მისცა. ფიზიკურ ვარჯიშამდე და მის შემდეგ, ასევე კიბოს უჯრედების შეყვანის შემდეგ, ფიზიკურად კარგ ფორმაში მყოფ ცხოველებში აღმოჩნდა, რომ აერობული აქტივობა ლიმფურ კვანძებში, ფილტვებსა და ღვიძლში მეტასტაზური სიმსივნეების განვითარებას მნიშვნელოვნად ამცირებდა. მკვლევრებმა წამოაყენეს ჰიპოთეზა, რომ როგორც ადამიანებში, ისე ექსპერიმენტულ ცხოველებში ეს დადებითი შედეგი ვარჯიშით გამოწვეულ გლუკოზის მოხმარების ზრდას უკავშირდებოდა.

Prof. Levy: “ჩვენი კვლევა პირველია, რომელიც ვარჯიშის გავლენას იკვლევს შინაგან ორგანოებზე, სადაც მეტასტაზები ხშირად ვითარდება, მაგალითად ფილტვებზე, ღვიძლსა და ლიმფურ კვანძებზე. ამ ორგანოების უჯრედების შესწავლისას აღმოვაჩინეთ, რომ მაღალი ინტენსივობის აერობული აქტივობის დროს გლუკოზის რეცეპტორების (უჯრედის ზედაპირის მიმღებების) რაოდენობა იზრდება — ეს გლუკოზის ათვისებას ზრდის და ორგანოებს, კუნთების მსგავსად, ენერგიის მოხმარების ეფექტიან მანქანებად აქცევს. ვვარაუდობთ, რომ ამის მიზეზია შაქრის რესურსებისთვის ორგანოების კონკურენცია კუნთებთან, რომლებიც, როგორც ცნობილია, ფიზიკური ვარჯიშისას დიდი რაოდენობით გლუკოზას წვავს. შედეგად, თუ კიბო განვითარდება, გლუკოზისთვის ძლიერი კონკურენცია მეტასტაზირებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ენერგიის ხელმისაწვდომობას ამცირებს. მეტიც, თუ ადამიანი რეგულარულად ვარჯიშობს, ეს მდგომარეობა მუდმივი ხდება: შინაგანი ორგანოების ქსოვილები იცვლება და კუნთოვან ქსოვილს ემსგავსება. ყველამ ვიცით, რომ სპორტი და ფიზიკური ვარჯიში ჩვენი ჯანმრთელობისთვის სასარგებლოა. ჩვენს კვლევაში, რომელიც შინაგან ორგანოებს შეისწავლიდა, აღმოვაჩინეთ, რომ ვარჯიში მთელ სხეულს ცვლის, რის შედეგადაც კიბო აღარ ვრცელდება და პირველადი სიმსივნეც მცირდება.”

Dr. Gepner: “ჩვენი შედეგები აჩვენებს, რომ შედარებით ზომიერი ცხიმის დამწველი ვარჯიშისგან განსხვავებით, კიბოს პრევენციას მაღალი ინტენსივობის აერობული აქტივობა უწყობს ხელს. თუ ცხიმის დასაწვავად ინტენსივობის ოპტიმალური დიაპაზონი გულისცემის მაქსიმალურ სიხშირეზე 65-70%-ით მეტია, შაქრის წვას, თუნდაც მოკლე ინტერვალებით, 80-85% სჭირდება. მაგალითად, ერთწუთიანი სპრინტი, შემდეგ სიარული და შემდეგ კვლავ სპრინტი. ადრე ასეთი ინტერვალები უმეტესად სპორტსმენების საწვრთნელი რეჟიმებისთვის იყო დამახასიათებელი, დღეს კი მათ სხვა სავარჯიშო რეჟიმებშიც ვხედავთ, მაგალითად გულისა და ფილტვის რეაბილიტაციაში. ჩვენი შედეგები აჩვენებს, რომ ჯანმრთელმა ადამიანებმა თავიანთ ფიტნესპროგრამებში მაღალი ინტენსივობის კომპონენტებიც უნდა შეიტანონ.”

შეჯამების სახით, ბოლომდე არ არის გარკვეული, როგორ ახდენს ვარჯიში კიბოს პრევენციას. ჩვენს სტატიაში განხილულ კვლევაში მელანომის მოდელებიდან მიღებულმა მონაცემებმა აჩვენა, რომ ვარჯიში შინაგანი ორგანოების მეტაბოლურ გადაპროგრამებას იწვევს, საკვებ ნივთიერებებზე მათ მოთხოვნას ზრდის და ამგვარად, სიმსივნისთვის საკვები ნივთიერებების ხელმისაწვდომობის შეზღუდვით, ორგანოებს მეტასტაზური გავრცელებისგან იცავს.

მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ მათი აზრით, მომავალი კვლევები შესაძლებელს გახდის პერსონალიზებულ მედიცინას ზოგიერთი კიბოს პრევენციისთვის, როდესაც ექიმები ფიზიკური აქტივობის სწორი ტიპის რეკომენდაციისთვის ოჯახურ ისტორიას გაითვალისწინებენ. უნდა აღინიშნოს, რომ ფიზიკური ვარჯიში, რომელსაც უნიკალური მეტაბოლური და ფიზიოლოგიური ეფექტები აქვს, კიბოს წინააღმდეგ უფრო მაღალ პრევენციულ ეფექტს აჩვენებს, ვიდრე დღემდე არსებული ნებისმიერი პრეპარატი ან სამედიცინო ჩარევა.