ALK-დადებით ფილტვის კიბოში ლორლატინიბმა ASCO 2024-ზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა
ამ სტატიაში
ძირითადი საკითხები:
- 5-წლიანი დაკვირვების განმავლობაში ადრე უნამკურნალებ, შორსწასული ALK-დადებითი ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს (KHDAK) პაციენტებში ლორლატინიბი კრიზოტინიბთან შედარებით პროგრესირების გარეშე გადარჩენის (PFS) უპირატესობას ინარჩუნებს და უსაფრთხოების ახალი სიგნალები არ გამოვლენილა.
- ლორლატინიბით PFS-ის მედიანა მიღწეული არ იყო, კრიზოტინიბით კი 9,1 თვე აღმოჩნდა.
- ლორლატინიბის მიმღებთა უმეტესობა (92%) თავის ტვინში პროგრესირებისგან დაცულია.
EML4-ALK შერწყმული გენი ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოების (KHDAK) დაახლოებით 5%-ზეა პასუხისმგებელი. ეს შეიძლება მცირე ჩანდეს, მაგრამ მსოფლიოში ფილტვის კიბოს ყველაზე მაღალი სიხშირის გათვალისწინებით იგი ყოველწლიურად ფილტვის კიბოს 70 ათას ახალ პაციენტს შეესაბამება.
ASCO 2024 კონგრესის პირველი დღის ყველაზე გამორჩეული პრეზენტაცია CROWN კვლევის განახლებული შედეგები იყო.
შორსწასული ALK-დადებითი KHDAK-ის დროს ALK ტიროზინკინაზის ინჰიბიტორი ლორლატინიბით ნამკურნალებ პაციენტებში PFS-ის მედიანა ჯერაც მიღწეული არ არის. ეს შორსწასულ KHDAK-ში აქამდე მოხსენებულ ყველაზე ხანგრძლივ PFS-ს შეესაბამება. შთამბეჭდავი სისტემური ეფექტიანობისა და მნიშვნელოვანი ინტრაკრანიული მოქმედების ერთობლიობა ამ პაციენტებისთვის უპრეცედენტო შედეგსა და სამიზნე მკურნალობის ახალ სტანდარტს ქმნის.
სამიზნის პოვნა კიბოს ბედს ცვლის
ყველა კიბოსა და ფილტვის კიბოს ყველა ტიპში სამიზნედ გამოყენებადი გენეტიკური ცვლილება არ გვხვდება. თუმცა, თუ სიმსივნის გენომური ტესტი ALK-ის მსგავს ცვლილებას გამოავლენს, რომელსაც ახალი თაობის პრეპარატებით შეიძლება ვუმიზნოთ, დღეს ბევრად უკეთესი შედეგის მიღწევა შორსწასულ სტადიაზეც შესაძლებელია.
ამ 5-წლიანმა შედეგებმა „თამასა ასწია“ არა მხოლოდ ფილტვის კიბოში, არამედ ზოგადად სამიზნე მკურნალობის შესაძლებლობების მხრივ. ახალი მონაცემები მის ეფექტიანობასა და პოტენციალს ხელახლა განსაზღვრავს.
წარსულში ამ პაციენტებისთვის 5-წლიანი საერთო გადარჩენა დიდ წარმატებად მიიჩნეოდა. დღეს კი 5-წლიან 60% პროგრესირების გარეშე გადარჩენაზე ვსაუბრობთ. ეს აშკარა წინსვლას ასახავს და შორსწასული ALK-დადებითი KHDAK-ის პაციენტების ცხოვრების ხარისხსა და მკურნალობის შედეგებს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს.
ლორლატინიბით PFS-ის მედიანა 5 წელშიც ჯერ არ მიღწეულა
მედიანური პროგრესირების გარეშე გადარჩენის (PFS) ხანგრძლივობის მიუღწევლობა ნიშნავს, რომ დაავადება პაციენტთა ნახევარშიც არ პროგრესირებულა. ანუ მკურნალობის განმავლობაში პაციენტთა უმეტესობაში დაავადება არ პროგრესირებს. ეს ძლიერ ეფექტიანობასა და დაავადების კონტროლის შესაძლებლობას აღნიშნავს.
3 ფაზის CROWN კვლევაში ადრე უნამკურნალები, შორსწასული ALK-დადებითი KHDAK-ის მქონე 296 პაციენტი შემთხვევითად განაწილდა ლორლატინიბის 100 mg დღეში ერთხელ ან კრიზოტინიბის 250 mg დღეში ორჯერ მისაღებად. შუალედურმა შედეგებმა ლორლატინიბით პროგრესირების ან სიკვდილის რისკის 72% შემცირება აჩვენა; ამან 2021 წლის მარტში მეტასტაზური ALK-დადებითი KHDAK-ისთვის FDA-ის დამტკიცებას დაუდო საფუძველი. დამატებითმა 3-წლიანმა ანალიზმაც კრიზოტინიბთან შედარებით PFS-ის შენარჩუნებული სარგებელი აჩვენა.
2024 წლის ASCO-ის ყოველწლიურ შეხვედრაზე დოქტორმა Benjamin J. Solomon-მა 60,2-თვიანი მედიანური დაკვირვების დამატებითი ანალიზი წარადგინა (LBA8503). 60 თვეზე ლორლატინიბის ჯგუფის 60%-ში დაავადება არ პროგრესირებდა, კრიზოტინიბის ჯგუფში კი მხოლოდ 8%-ში. ლორლატინიბის PFS სარგებელი პაციენტთა ყველა ჯგუფში გამოვლინდა.
ონკოლოგიაში გადარჩენის ჯგუფებს შორის ამხელა სხვაობა ძალიან იშვიათია
ქვემოთ გრაფიკი ლორლატინიბისა და კრიზოტინიბის PFS მაჩვენებლებს ადარებს. ის აჩვენებს, რომ ლორლატინიბი პროგრესირებას მნიშვნელოვნად ანელებს და პაციენტებს დაავადებისგან თავისუფლად უფრო ხანგრძლივი ცხოვრების საშუალებას აძლევს.
გრაფიკის ძირითადი ინფორმაცია:
-
PFS პროცენტები:
- ლორლატინიბი (ლურჯი ხაზი): 60 თვეზე PFS 60%-ია; დასაწყისის 100% მაჩვენებელი დროთა განმავლობაში მცირდება, თუმცა 60 თვის შემდეგ სტაბილურად რჩება.
- კრიზოტინიბი (წითელი ხაზი): 60 თვეზე PFS 8%-ია; საწყისი 100% სწრაფად მცირდება და 12 თვის შემდეგ ძალიან დაბალ დონეს აღწევს.
-
PFS-ის მედიანა:
- ლორლატინიბი: გრაფიკზე მედიანური PFS არ არის მითითებული და აღნიშნულია NR-ით — ჯერ არ მიღწეულა.
- კრიზოტინიბი: PFS-ის მედიანა 9,1 თვეა — ნდობის ინტერვალი: 7,4-10,9 თვე.
-
საფრთხის თანაფარდობა (HR):
- ლორლატინიბის HR 0,19-ია, რაც კრიზოტინიბთან შედარებით პროგრესირების 81% შემცირებას ნიშნავს — ნდობის ინტერვალი: 0,13-0,27.
შედარება ALK-ის სხვა ინჰიბიტორებთან
კრიზოტინიბი ALK-ის პირველი თაობის ინჰიბიტორია და ამ სფეროში შედარებები ყოველთვის მის წინააღმდეგ კეთდება.
ლორლატინიბითა და ALK-ის მეორე თაობის ინჰიბიტორებით, ბრიგატინიბითა და ალექტინიბით, ჩატარებულ კვლევებში 3-წლიანი PFS ALTA-1L და გლობალურ ALEX კვლევებში, შესაბამისად, 45,0%-დან 46,4%-მდე იყო. ლორლატინიბით 5-წლიანი PFS 60% აღმოჩნდა, რაც მეტად შთამბეჭდავი შედეგია.
ლორლატინიბი ინტრაკრანიულ ეფექტიანობას ინარჩუნებს
თავის ტვინის მეტასტაზების მქონე პაციენტებში ლორლატინიბით PFS-ის მედიანა ჯერ არ მიღწეულა, კრიზოტინიბით კი 6 თვე იყო. საწყისი ტვინის მეტასტაზების მქონეთა 53% კვლავ პროგრესირების გარეშე იყო 60 თვეზე.
ტვინის საწყისი მეტასტაზების არმქონე პაციენტებში ლორლატინიბმა PFS მნიშვნელოვნად გაზარდა. 60 თვეზე მისი მიმღები პაციენტების 63%-ს პროგრესირება არ ჰქონდა, კრიზოტინიბის ჯგუფში კი მხოლოდ 10%-ს.
ამასთან, პაციენტები თითქოს თავის ტვინში დაავადების გაუარესებისგან არიან დაცული: უკვე არსებული მეტასტაზების მქონეები მათი გაუარესებისგან, ხოლო არმქონეები ახალი ტვინის მეტასტაზებისგან. ლორლატინიბის ინტრაკრანიული ეფექტიანობა უნიკალურია.
ტვინში პროგრესირებამდე დრო ლორლატინიბით მნიშვნელოვნად მეტი იყო, ვიდრე კრიზოტინიბით — მედიანა არ მიღწეულა და 16,4 თვე. დაახლოებით 60 თვეზე ლორლატინიბის ჯგუფის 92% დაცული იყო ინტრაკრანიული პროგრესირებისგან, კრიზოტინიბის ჯგუფში კი — 21%.
ყველაზე ეფექტიანი პირველად გამოიყენეთ
ALK-ის ყოველი ახალი თაობის ინჰიბიტორი ALK-ზე უფრო ძლიერად მოქმედებდა და ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში უკეთ აღწევდა. თუმცა მესამე თაობის ლორლატინიბის მიღება რეგულაციური დამტკიცების შემდეგ თავდაპირველად განსხვავდებოდა.
ლორლატინიბის თავდაპირველი შექმნისას, 2018 წლის დაჩქარებული FDA დამტკიცება უკვე ALK ინჰიბიტორით ნამკურნალებ პაციენტებს ეხებოდა. ონკოლოგიის ძველი მიდგომა არსებული შესაძლებლობების გამოყენება და შემდეგ ახალი თაობის აგენტებზე გადასვლა იყო. თუმცა ახლა ვიცით, რომ ლორლატინიბის მსგავსი უფრო ეფექტიანი პრეპარატების პირველ ხაზში გამოყენება, ანუ ყველაზე ეფექტიანით დაწყება, ბევრად უკეთეს შედეგს იძლევა.
მისი განსხვავებული მიღების კიდევ ერთი შესაძლო მიზეზი უნიკალური ტოქსიკურობის პროფილია, რაც გვერდით ეფექტებთან გამკლავებასა და ოპტიმალურ მართვას მოითხოვს.
მიუხედავად იმისა, რომ ორივე ჯგუფის თითქმის ყველა პაციენტს სხვადასხვა ხარისხის გვერდითი ეფექტი ჰქონდა, ლორლატინიბის ჯგუფის 77%-ს მძიმე, 3/4 ხარისხის, ეფექტები აღენიშნა. ლორლატინიბის მიმღებთა 23%-ს დოზა შეუმცირდა, 62%-ს მკურნალობა დროებით, ხოლო 11%-ს მუდმივად შეუწყდა.
ხშირ გვერდით ეფექტებს შორისაა ქოლესტერინისა და ტრიგლიცერიდების მატება, შეშუპება, პერიფერიული ნეიროპათია, წონის მატება და კოგნიტიური ეფექტები. კოგნიტიური თუ განწყობის ეფექტები შეიძლება გამოვლინდეს განწყობის მერყეობით, გაღიზიანებით, ეიფორიით, უძილობით, გულმავიწყობით, რამდენიმე საქმის ერთდროულად შესრულებისა თუ კონცენტრირების გაძნელებით, შენელებული მეტყველებით ან სიტყვების პოვნის სირთულით. ამ შესაძლო ეფექტების შესახებ პაციენტების, ოჯახის წევრებისა და მომვლელების კონსულტირება მნიშვნელოვანია.
CROWN-ის ანალიზმა აჩვენა, რომ პირველი 16 კვირის განმავლობაში დოზის შემცირებამ ლორლატინიბის ეფექტიანობაზე არ იმოქმედა.
ერთობლივად ეს მონაცემები გვაძლევს პროგნოზის საშუალებას, რომ CROWN-ის 5-წლიანი შედეგები მეტასტაზური ALK-დადებითი KHDAK-ის პაციენტებში ლორლატინიბის უპირატეს პირველი ხაზის არჩევანად უფრო ფართო გამოყენებას გამოიწვევს.
წყაროები
2. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves lorlatinib for metastatic ALK-positive NSCLC. გამოქვეყნდა 2021 წლის 3 მარტს. წვდომა 2024 წლის 17 მაისს.
3. Solomon BJ, Bauer TM, Ou SI, et al. Post Hoc Analysis of Lorlatinib Intracranial Efficacy and Safety in Patients With ALK-Positive Advanced Non–Small-Cell Lung Cancer From the Phase III CROWN Study. J Clin Oncol. 2022;40(31):3593-3602.
4. Camidge DR, Kim HR, Ahn MJ, et al. Brigatinib Versus Crizotinib in ALK Inhibitor-Naive Advanced ALK-Positive NSCLC: Final Results of Phase 3 ALTA-1L Trial. J Thorac Oncol. 2021;16(12):2091-2108.
5. Mok T, Camidge DR, Gadgeel SM, et al. Updated overall survival and final progression-free survival data for patients with treatment-naive advanced ALK-positive non-small-cell lung cancer in the ALEX study. Ann Oncol. 2020;31(8):1056-1064.
6. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves lorlatinib for second- or third-line treatment of ALK-positive metastatic NSCLC გამოქვეყნდა 2018 წლის 2 ნოემბერს. წვდომა 2024 წლის 18 მაისს.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.