ალპელისიბმა PIK3CA მუტაციასთან დაკავშირებული ჭარბი ზრდის სპექტრისთვის FDA-ს ავტორიზაცია მიიღო

სისტემური მკურნალობის საჭიროების მქონე და მძიმე სიმპტომებით მიმდინარე PIK3CA-სთან დაკავშირებული ჭარბი ზრდის სპექტრის (PROS) მქონე მოზრდილებისა და 2 წელზე უფროსი პედიატრიული პაციენტებისთვის სამიზნე პრეპარატმა ალპელისიბმა (Vijoice, Novartis) 2022 წლის 5 აპრილს FDA-ს (აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია) დაჩქარებული ავტორიზაცია მიიღო.

მანამდე, 2019 წლის 24 მაისს, მოქმედი ნივთიერება ალპელისიბი ავტორიზებული იყო პოსტმენოპაუზურ პაციენტებში ჰორმონული რეცეპტორის მიმართ დადებითი, HER2-უარყოფითი, შორსწასული ან მეტასტაზური და PIK3CA მუტაციის მქონე ძუძუს კიბოს დროს, ჰორმონულ პრეპარატ ფულვესტრანტთან კომბინაციაში, სავაჭრო სახელით Piqray (იხილეთ შესაბამისი ავტორიზაცია).

რა არის PIK3CA-სთან დაკავშირებული ჭარბი ზრდის სპექტრი?

PIK3CA-სთან დაკავშირებული სეგმენტური ჭარბი ზრდის სახელითაც ცნობილი PROS (PIK3CA-Related Overgrowth Spectrum) იშვიათ დაავადებათა ჯგუფია, რომელიც, როგორც წესი, PIK3CA გენში არსებული სომატური მუტაციების გამო სხეულის ნაწილების ჭარბ ზრდას იწვევს. მას „სპექტრს“ უწოდებენ, რადგან ერთ დაავადებას კი არა, დაავადებათა ჯგუფს მოიცავს. ეს დარღვევებია:

• ფიბროადიპოზური ჰიპერპლაზია (ფიბროადიპოზური ჭარბი ზრდა)
• Clove სინდრომი
• მეგალენცეფალიისა და კაპილარული მალფორმაციის სინდრომი (MCAP სინდრომი)
• ჰემიჰიპერპლაზიისა და მრავლობითი ლიპომატოზის სინდრომი (HHML სინდრომი)
• ჰემიმეგალენცეფალია
• სახის ინფილტრაციული ლიპომატოზი (თანდაყოლილი დარღვევა, რომელიც სახის ერთი მხარის ჭარბ ზრდას იწვევს)

PROS-ის სიმპტომები მის მიერ გამოწვეული მდგომარეობის მიხედვით განსხვავდება და შეიძლება მოიცავდეს ნორმაზე დიდ თავის ტვინს (მეგალენცეფალია), კუნთების დაბალ ტონუსს (ჰიპოტონია), კრუნჩხვებს, ინტელექტუალურ შეზღუდვებს, სისხლძარღვების ცვლილებებსა და სხეულის ერთი ან რამდენიმე უბნის ჭარბ ზრდას.

ალპელისიბის ეფექტიანობა PROS-ის დროს

ალპელისიბის ეფექტიანობა შეფასდა EPIK-P1-ის რეალური პრაქტიკის მონაცემებით. ეს ერთჯგუფიანი კლინიკური კვლევა ჩატარდა 2 წელზე უფროს პაციენტებში, რომლებიც ალპელისიბს იღებდნენ გაფართოებული ხელმისაწვდომობის პროგრამით, სხვა პაციენტთა ჯგუფისთვისაც დახმარების გაწევის იმედით.

PROS-ის კლინიკური გამოვლინებების მქონე პაციენტების მდგომარეობას მკურნალი ექიმები მძიმედ ან სიცოცხლისთვის საშიშად აფასებდნენ. ასევე არსებობდა PIK3CA გენის მუტაციის დოკუმენტური დადასტურება.

ალპელისიბის ეფექტიანობა შეფასდა სულ 37 პაციენტში, რომელთაც პირველი დოზის მიღებამდე 24 კვირის განმავლობაში ჩატარებული გამოსახულებითი გამოკვლევით სულ მცირე ერთი სამიზნე დაზიანება ჰქონდათ გამოვლენილი.

შედეგები

ეფექტიანობის ძირითადი მაჩვენებელი იყო 24-ე კვირაზე რადიოლოგიური პასუხის მქონე პაციენტების წილი, ბრმა, დამოუკიდებელი, ცენტრალური რადიოლოგიური შეფასების მიხედვით. პასუხი განისაზღვრა საწყის მაჩვენებელთან შედარებით მაქსიმუმ 3 გაზომვადი სამიზნე დაზიანების ჯამური მაჩვენებლის ≥20%-ით შემცირებით, რაც შემდგომი სულ მცირე 1 გამოსახულებითი შეფასებით დასტურდებოდა. პასუხის ხანგრძლივობა ეფექტიანობის დამატებითი მაჩვენებელი იყო.

• ეფექტიანობის პოპულაციაში ჩართული 37 პაციენტიდან 27%-ს 24-ე კვირაზე რადიოლოგიური პასუხი ჰქონდა.
• პასუხის მქონეთა 60%-ს ხანგრძლივი პასუხი აღენიშნებოდა (12 თვე ან მეტი).

პაციენტებში ყველაზე ხშირი (≥ %10) გვერდითი მოვლენები იყო:

• დიარეა
• სტომატიტი (პირის ღრუს ანთება)
• ჰიპერგლიკემია

ალპელისიბის რეკომენდებული დოზა:

• 2 – 18 წლის პედიატრიულ პაციენტებში — 50 mg პერორალურად, დღეში ერთხელ, საკვებთან ერთად.
• კლინიკური ჩვენების შემთხვევაში, 6 წლისა და უფროსი ასაკის პედიატრიულ პაციენტებში 24-ე კვირის შემდეგ დოზა შეიძლება 125 mg-მდე გაიზარდოს.
• 18 წელზე უფროს მოზრდილ პაციენტებში — 250 mg პერორალურად, დღეში ერთხელ, საკვებთან ერთად.