تأیید FDA برای آلپلیسیب در طیف رشد بیش‌ازحد مرتبط با PIK3CA

برای افراد نیازمند درمان سیستمیک و دارای علائم شدیدِ طیف رشد بیش‌ازحد مرتبط با PIK3CA (PROS)، شامل بزرگسالان و کودکان بالای 2 سال، داروی هدفمند آلپلیسیب (Vijoice، Novartis) در 5 آوریل 2022 تأیید تسریع‌شده سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) گرفت.

آلپلیسیب پیش‌تر در 24 مه 2019، برای افراد یائسه با گیرنده هورمونی مثبت و HER2 منفی، بیماری پیشرفته یا متاستاتیک و جهش PIK3CA، در سرطان پستان با نام تجاری Piqray همراه داروی هورمونی فولوسترانت تأیید شده بود (بنگرید به تأیید مربوط).

طیف رشد بیش‌ازحد مرتبط با PIK3CA چیست؟

رشد بیش‌ازحد قطعه‌ای مرتبط با PIK3CA نام دیگر PROS است (PIK3CA-Related Overgrowth Spectrum). معمولاً در ژن PIK3CA، جهش‌های سوماتیک باعث رشد بیش از حد بخش‌هایی از بدن می‌شوند. PROS گروهی از بیماری‌های نادر است و چون یک بیماری واحد نیست، «طیف» نامیده می‌شود. این اختلال‌ها شامل موارد زیرند:

• هیپرپلازی فیبروآدیپوز یا رشد بیش‌ازحد بافت فیبروچربی
• سندرم Clove
• سندرم مگالنسفالی و ناهنجاری مویرگی (MCAP)
• سندرم همی‌هیپرپلازی و لیپوماتوز متعدد (HHML)
• همی‌مگالنسفالی
• لیپوماتوز نفوذی صورت؛ اختلال مادرزادیِ رشد بیش از حد یک سمت صورت

علائم PROS بسته به وضعیت ایجادشده متفاوت‌اند و ممکن است مغز بزرگ‌تر از معمول یا مگالنسفالی، تون عضلانی پایین یا هیپوتونی، تشنج، ناتوانی ذهنی، تغییر عروق و رشد بیش از حد یک یا چند ناحیه بدن را در بر بگیرند.

اثربخشی آلپلیسیب در PROS

اثربخشی با داده‌های دنیای واقعیِ بیماران بالای 2 سال در مطالعه تک‌گروهی EPIK-P1 بررسی شد. این افراد در برنامه دسترسی گسترش‌یافته، با امید کمک به گروه دیگری از بیماران، آلپلیسیب دریافت کرده بودند.

پزشکان معالج، علائم بالینی PROS این بیماران را شدید یا تهدیدکننده زندگی طبقه‌بندی کرده بودند؛ گزارش جهش ژن PIK3CA نیز موجود بود.

در تصویربرداری طی 24 هفته پیش از نخستین دوز، دست‌کم یک ضایعه هدف مشخص شده بود؛ اثربخشی در مجموع در 37 بیمار ارزیابی شد.

نتایج

پیامد اصلی، سهم بیماران دارای پاسخ رادیولوژیک در هفته 24، بر پایه ارزیابی مستقل مرکزی و کور رادیولوژی بود. پاسخ با دست‌کم 1 تصویربرداری پیگیری تأیید می‌شد و در مجموع ضایعات هدف قابل‌اندازه‌گیری، حداکثر 3 ضایعه، کاهش ≥%20 نسبت به خط پایه تعریف داشت. طول پاسخ پیامد اضافی اثربخشی بود.

• از 37 بیمار جمعیت اثربخشی، %27 در هفته 24 پاسخ رادیولوژیک داشتند.
• از پاسخ‌دهندگان، %60 پاسخ بلندمدت، یعنی 12 ماه یا بیشتر، داشتند.

شایع‌ترین موارد با فراوانی ≥ %10 از عوارض جانبی عبارت بودند از:

• اسهال
• استوماتیت یا التهاب دهان
• افزایش قند خون

دوز پیشنهادی آلپلیسیب:

• در کودکان 2 – 18 سال، روزی یک بار، خوراکی همراه غذا، 50 mg.
• در صورت اندیکاسیون بالینی، در کودکان 6 ساله و بالاتر پس از هفته 24 می‌توان دوز را به 125 mg افزایش داد.
• در بزرگسالان بالای 18 سال، روزی یک بار، خوراکی همراه غذا، 250 mg.