დაავადებების მიკრობული თეორია 1862 – უხილავი არსებები
ფრანგმა ქიმიკოსმა და მიკრობიოლოგმა Louis Pasteur-მა დაავადებათა მიზეზებსა და პრევენციაზე პიონერული კვლევები ჩაატარა და მიკროორგანიზმებს მრავალი დაავადების მიზეზად მიიჩნევდა თავის “დაავადებების მიკრობულ თეორიაში” და მისთვის ექსპერიმენტებს ატარებდა.
1862 წლის ცნობილ ექსპერიმენტში Pasteur-მა აჩვენა, რომ სტერილურ საკვებ ხსნარებში ბაქტერიების ზრდა სპონტანური წარმოშობის (აბიოგენეზის) თეორიით არ აიხსნებოდა. სპონტანური წარმოშობის თეორია ამტკიცებს, რომ სიცოცხლე ხშირად უსიცოცხლო მატერიიდან წარმოიშობა. მაგალითად, გრძელი, წვრილი, მოხრილი ყელის მქონე კოლბაში, რომელშიც მტვრის, სპორებისა და სხვა ნაწილაკების მოხვედრა ნაკლებად სავარაუდოა, ორგანიზმები ვერ ვითარდებოდა. Pasteur-მა კი შენიშნა, რომ კოლბების გატეხვისას გარემოში ორგანიზმები იწყებდა ზრდას.
ასევე თავისი კარიერის განმავლობაში Pasteur-მა;
- ღვინის ფერმენტაცია, ცხვრებისა და აბრეშუმის ჭიების დაავადებები შეისწავლა.
- ცოფის ვაქცინის შემქმნელმა Pasteur-მა აჩვენა, რომ პასტერიზაცია (სასმლის გარკვეულ ტემპერატურაზე გარკვეული დროით გაცხელება) საკვებში მიკრობების ზრდას ამცირებს.
- ჯილეხის კვლევებში მან აჩვენა, რომ ინფიცირებული ცხოველის სისხლიდან მიღებული ბაქტერიების ძლიერ განზავებულ ხსნარებსაც კი ცხოველების მოკვლა შეეძლო, თუ ინექციამდე ბაქტერიებს საკულტივაციო გარემოში გამრავლების საშუალებას მისცემდნენ.
Pasteur, უხილავი არსებების მიერ დაავადების გამოწვევის იდეის პირველი გამომთქმელი არ ყოფილა. რომაელმა სწავლულმა Marcus Terentius Varro-მაც კი “სიფრთხილეა საჭირო თვალით უხილავ არსებებთან, რომლებიც ჰაერში მოძრაობენ, სხეულში პირით ან ცხვირით შედიან და მძიმე დაავადებებს იწვევს” ეს გაფრთხილება ძვ.წ. 36 წელს გამოაქვეყნა. თუმცა დაავადებათა მიკრობულ მიზეზებზე Pasteur-ის ფართო სამეცნიერო ექსპერიმენტებმა მედიცინასა და საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაში რევოლუცია მოახდინა.
სტატიის ილუსტრაციის აღწერა: Louis Pasteur ექსპერიმენტის დროს
სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Marcus Terentius Varro (116 B.C.–27 B.C.), Louis Pasteur (1822– 1895)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.