დენოსუმაბი ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოსთვის უსაფრთხო და ეფექტური პრეპარატია

Lancet Oncology-ში გამოქვეყნებული საერთაშორისო კლინიკური კვლევის შედეგებით, დენოსუმაბი (Xgeva®) ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოს სამკურნალოდ უსაფრთხო და ეფექტურია.

ყოველდღიურად განვითარებადი მედიცინა ინტენსიურად მუშაობს, რათა აჩვენოს, რომ კაცობრიობისთვის განუკურნებელი დაავადება არ არსებობს. კიბო ამ დაავადებებიდან ერთ-ერთად აქტუალურობას ინარჩუნებს: ბოლო წლებში მის წინააღმდეგ მედიცინა დიდ ბრძოლას აწარმოებს და ძალიან დადებით შედეგებს იღებს. განსაკუთრებით ზოგი ტიპის ადრეულად გამოუვლენელი ან უმკურნალებელი კიბო სიცოცხლისთვის საფრთხეს ქმნის და გამოსავლის ძიება გრძელდება. ამ ფონზე, ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოსთვის შესაძლო ეფექტურ პრეპარატ დენოსუმაბს კვლევაში მკურნალობაზე დადებითი პასუხი მოჰყვა.

Lancet Oncology-ში გამოქვეყნებული პირველი შედეგების მიხედვით, დენოსუმაბმა (Xgeva®) საკმაოდ აგრესიული ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოს დროს უსაფრთხოება და ეფექტურობა დაამტკიცა. ოპერირებულ პაციენტთა 96%-ში საშუალოდ 13-თვიანი დაკვირვების ბოლოს დაავადების პროგრესირება საერთოდ არ დაფიქსირდა.

ძვლის მასა მნიშვნელოვანია ჩონჩხის მთლიანობისა და მოძრაობის უზრუნველსაყოფად, კუნთების საყრდენად და მინერალური იონების შესანახად. ძვლის ქსოვილი მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ახლდება: ძვლის დამშლელი უჯრედები, ოსტეოკლასტები, მას შლის და ძვლის წარმომქმნელი ოსტეობლასტები ახლით ცვლის. ამ გადაკეთებას ძვლის წარმოქმნა-დაშლა და უჯრედებს შორის სხვადასხვა კავშირი უზრუნველყოფს. ამიტომ მნიშვნელოვანია უჯრედებს შორის გადაცემული სიგნალებისა და ცილოვანი შუამავლების აგებულება.

წინა წლების კვლევებმა აჩვენა, რომ RANK ლიგანდად ცნობილი ცილა ძვლის დაშლაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბო პირდაპირ უკავშირდება ძვლის დამშლელ RANK ლიგანდს. ეს კიბო ჩვეულებრივ 20-დან 40 წლამდე ახალგაზრდა ზრდასრულებს აზიანებს. წარსულში ერთადერთი სამკურნალო არჩევანის, ოპერაციის, შემდეგ დაავადება ან ბრუნდებოდა, ან პაციენტებს ისეთი დამაზიანებელი შედეგების ატანა უწევდათ, როგორიცაა ამპუტაცია, ანუ კიდურის მოკვეთა. მათგან 25-30%-ს შემდგომ სახსრის ჩანაცვლების, ანუ დაკარგული კიდურის პროთეზით შეცვლის ოპერაციაც უტარდებოდა.

რისთვის გამოიყენება დენოსუმაბი?

დენოსუმაბი მონოკლონური ანტისხეულია და მიზნობრივ მკურნალობაში გამოიყენება. ის Rank ლიგანდის ცილას უმიზნებს, ძვლის დაშლას აჩერებს და პოტენციურ გიგანტურ უჯრედებს აქრობს. დენოსუმაბი გამოიყენება კიბოს ძვლებში გავრცელების მქონე პაციენტებში ძვლოვანი გართულებების ასაცილებლად.

ჰისტოლოგიურად დადასტურებული ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოს მქონე 282 პაციენტის კვლევაში მონაწილეები სამ ჯგუფად დაყვეს:

• I ჯგუფი: ოპერაციით გადარჩენადი ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოს მქონე პაციენტები
• II ჯგუფი: ოპერაციით გადარჩენადი ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოს პაციენტები, რომლებსაც ოპერაციის შედეგად სერიოზული შედეგები, მაგალითად სახსრიანი ორგანოს დაკარგვა, შეხვდათ
• III ჯგუფი: ძვლის გიგანტურუჯრედოვანი კიბოს მქონე პაციენტები, რომლებიც დენოსუმაბის წინა კვლევაში მონაწილეობდნენ

პირველი ორი ჯგუფის პაციენტებს საწყის ეტაპზე ყოველთვიურად 8 და 15 დღის პერიოდებში კანქვეშ 120 mg დენოსუმაბი ეძლეოდათ. მესამე ჯგუფი წინა კვლევაში დანიშნულ დოზას აგრძელებდა. კვლევის მთავარი საბოლოო მაჩვენებელი უსაფრთხოების პროფილი იყო, მეორე კი ექვს თვეში ყოველგვარი ოპერაციის გარეშე დარჩენილ პაციენტთა წილი და დაავადების პროგრესირებამდე დრო.

საშუალოდ 13-თვიანი დაკვირვების შემდეგ პირველ ჯგუფში პაციენტთა 96%-ში (169-დან 163 პაციენტში) დაავადება საერთოდ არ პროგრესირებულა. მეორე ჯგუფის 74%-ს (100-დან 74 პაციენტს) ოპერაცია არ დასჭირდა; იმავე ჯგუფში ოპერირებულთა 62%-მა (26-დან 16 პაციენტმა) დაგეგმილზე ნაკლები დაზიანება მიიღო. მთლიანობაში, ყველა პაციენტის 72%-მა დენოსუმაბზე ობიექტური პასუხი აჩვენა.

მონაწილეთა მხოლოდ 1%-ში ყბის ძვლების სისხლმომარაგების შეფერხებით დაზიანება, ანუ ოსტეონეკროზი, ხოლო 5%-ში სისხლში კალციუმის შემცირება, ანუ ჰიპოკალციემია, აღინიშნა. ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები იყო ფოსფატის დაბალი დონე, ზურგის ტკივილი, ხელებისა და ფეხების ტკივილი, ჩონჩხის კუნთების ტკივილი და ანემია. პაციენტთა 9%-ში უფრო სერიოზული გვერდითი მოვლენები დაფიქსირდა, თუმცა მკურნალობასთან დაკავშირებული სიცოცხლისთვის საფრთხე არ დადგენილა.

დასკვნა

პირველი შედეგების გათვალისწინებით, დენოსუმაბის დადებითი პასუხისა და ოპერაციის დამაზიანებელი შედეგების შემცირებაზე მისი გავლენის გამო იმედი მაქვს, რომ მომავალში ის ახალ სამკურნალო არჩევანად იქცევა. განსაკუთრებით რთულად სამართავ კიბოებში არჩევანის ასეთი ზრდა კიდევ ერთი დაბრკოლების მოხსნასა და კიდევ ერთი გამოსავლის პოვნას ნიშნავს. იმედი მაქვს, ეს ყოველთვის გემახსოვრებათ.