ძუძუს კიბოს მქონე ქალებს ორსულობისთვის ჰორმონული მკურნალობის უსაფრთხოდ შეწყვეტა შეუძლიათ

ქალებისთვის, რომლებსაც ძუძუს კიბო დედობისთვის შესაფერის ასაკში უვითარდებათ, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კითხვაა, შეძლებენ თუ არა დაორსულებას. მიუხედავად იმისა, რომ დიაგნოზის დასმისას და მკურნალობის მიმდინარეობისას ეს საკითხი შეიძლება წინა პლანზე არ იყოს, მკურნალობის დასრულებიდან ერთი-ორი წლის შემდეგ ის ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვად შეიძლება იქცეს.

უსაფრთხო ორსულობა შესაძლებელია

ანუ, კვლევა აჩვენებს, რომ ქალებს, რომლებმაც ჰორმონრეცეპტორდადებითი (HR +) ძუძუს კიბო გადაიტანეს, ჰორმონების დამთრგუნველი მკურნალობის 2 წლით შეჩერება შეუძლიათ ისე, რომ ეს დაავადების შედეგებზე არ აისახოს. კვლევა მსოფლიოს 20 ქვეყნიდან 500-ზე მეტ პრემენოპაუზურ (მენოპაუზამდე მყოფ) ქალს მოიცავდა. მკურნალობაში პაუზას რეციდივის მაჩვენებლებზე გავლენა არ მოუხდენია.

კვლევა, სახელად POSITIVE, 2022 წლის სან ანტონიოს ძუძუს კიბოს სიმპოზიუმის (SABCS) ფარგლებში გამართულ პრეზენტაციაზე წარადგინეს.

კვლევა 20 ქვეყნიდან მენოპაუზამდე მყოფ 500-ზე მეტ ქალს მოიცავდა, რომლებსაც HR + ძუძუს კიბოსთვის ჰორმონული მკურნალობა სულ მცირე 18 თვის განმავლობაში ჰქონდათ მიღებული. შემდეგ ქალებს მკურნალობის გაგრძელებამდე ბავშვის გაჩენისა და ძუძუთი კვებისთვის 2 წელი მიეცათ. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მკურნალობის შეჩერებას კიბოს რეციდივის მაჩვენებლებზე გავლენა არ მოუხდენია. გარდა ამისა, ქალების თითქმის მესამედზე მეტს სულ მცირე ერთი ორსულობა ჰქონდა, უმრავლესობას — 2 წლის განმავლობაში, ხოლო ძალიან დიდმა უმრავლესობამ კვლევის პერიოდის ბოლოს ჰორმონული მკურნალობა განაახლა.

POSITIVE კვლევის დეტალები

POSITIVE იყო ერთჯგუფიანი კვლევა, რომელიც 42 წლამდე პრემენოპაუზურ ქალებს მოიცავდა.

მონაწილეობდნენ პაციენტები, რომლებსაც 1-3 სტადიის ჰორმონდადებითი (HR +) ძუძუს კიბოსთვის სულ მცირე 18 და მაქსიმუმ 30 თვის განმავლობაში მიღებული ჰქონდათ ადიუვანტური (ოპერაციის შემდგომი დამცავი) ჰორმონული მკურნალობა და ამ დრომდე კიბოს რეციდივი არ ჰქონიათ.

ქალებს ასევე შეიძლებოდა მანამდე მიღებული ჰქონოდათ ნეოადიუვანტური (ოპერაციამდე სიმსივნის შემამცირებელი) ქიმიოთერაპია, ნაყოფიერების შესანარჩუნებლად კვერცხუჯრედების შენახვით ან მის გარეშე.

ქალებმა ჰორმონული მკურნალობა კვლევაში რეგისტრაციიდან 1 თვის განმავლობაში შეწყვიტეს, შემდეგ გაიარეს 3-თვიანი უმკურნალო პერიოდი და ამის შემდეგ მიეცათ 2 წლამდე დრო დაორსულების მცდელობისთვის, დაორსულებისთვის, მშობიარობისა და ბავშვების ძუძუთი კვებისთვის.

შემდეგ მათ "დაჟინებით ურჩევდნენ", გაეგრძელებინათ ჰორმონული მკურნალობა დაგეგმილი 5-10-წლიანი კურსის დასასრულებლად, ხოლო მეთვალყურეობა 10 წლამდე იყო დაგეგმილი.

ოთხ კონტინენტზე, 20 ქვეყნის 116 ცენტრში, სულ 518 ქალი დარეგისტრირდა, რომელთაგან 516 პირველადი ეფექტიანობის ანალიზისთვის შესაფერისი იყო. ძუძუს კიბოს დიაგნოზიდან რეგისტრაციამდე გასული დროის მედიანა 29 თვე იყო.

რეგისტრაციისას მონაწილეთა მედიანური ასაკი 37 წელი იყო და 75%-ს მანამდე არ უმშობიარია. 1 ან 2 სტადიის ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტების წილი 93% იყო.

რეგისტრაციამდე ჰორმონული მკურნალობის მედიანური ხანგრძლივობა 23,4 თვე იყო.

Tamoksifen და სხვა შერჩევითი ესტროგენრეცეპტორის მოდულატორები (SERM) პაციენტების 42%-ს ცალკე ეძლეოდა, ხოლო 36%-ში SERM საკვერცხეების ფუნქციის დათრგუნვასთან იყო კომბინირებული. ქალების 16% საკვერცხეების ფუნქციის დათრგუნვასთან ერთად არომატაზის ინჰიბიტორს, მაგალითად arimidex-ს, იღებდა.

ქალების უმეტესობას (62%) მანამდე მიღებული ჰქონდა ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპია.

კვლევის პირველადი საბოლოო წერტილი განისაზღვრა, როგორც "3-წლიანი კიბოსგან თავისუფალი პერიოდი". ეს მაჩვენებელი მედიანურად 41-თვიანი მეთვალყურეობის შემდეგ შეფასდა. 3-წლიანი კიბოსგან თავისუფალი პერიოდის წარუმატებლობის მაჩვენებელი 8,9% იყო, რაც 44 მოვლენას შეესაბამებოდა. "3-წლიანი შორეული კიბოსგან თავისუფალი პერიოდის" წარუმატებლობის მაჩვენებელი 22 მოვლენით 4,5%-ად გამოითვალა. ამ კვლევაში გამოვლენილი ორივე მაჩვენებელი მსგავსი იყო ე.წ. ისტორიული კონტროლისა — პაციენტებისა, რომლებსაც მკურნალობაში ასეთი პაუზა არ ჰქონიათ.

კვლევის მეორეული საბოლოო წერტილის ანალიზისთვის გუნდმა POSITIVE ჯგუფის 497 ქალი შეისწავლა; მათგან 368-ს (74%) სულ მცირე ერთი ორსულობა ჰქონდა, ხოლო ორსულობების საერთო რაოდენობა 507 იყო. ქალების 64%-ში, ანუ დაორსულებულთა 86%-ში, სულ მცირე ერთი ცოცხლად დაბადება აღირიცხა.

ქალების დაახლოებით 43%-მა კვლევის პერიოდის რომელიმე ეტაპზე დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიის გარკვეული სახე გამოიყენა.

ორსულობების 11%-ში ორსულობის გართულებები აღინიშნა; მათგან ყველაზე ხშირი იყო ჰიპერტენზია/პრეეკლამფსია 3%-ში და დიაბეტი 2%-ში.

სულ 317 ქალს 350 ცოცხლად დაბადება ჰქონდა: 335 ერთნაყოფიანი და 15 ტყუპი. ახალშობილთა მხოლოდ 8%-ს ჰქონდა დაბალი დაბადების წონა და 2%-ს — თანდაყოლილი დეფექტი. ძუძუთი კვებაზე ქალების 62% მიუთითებდა.

48-თვიანი მეთვალყურეობისას ქალების 76%-მა ჰორმონული მკურნალობა განაახლა. ქალების 8%-ს მკურნალობის განახლებამდე კიბოს რეციდივი განუვითარდა ან გარდაიცვალა, ხოლო 15%-ს სხვა მიზეზებით მკურნალობა ჯერ არ ჰქონდა გაგრძელებული.

დაავადების არმქონე ქალების 79%-მა, რომლებსაც ჰორმონული მკურნალობა არ გაუგრძელებიათ, ბოლო მეთვალყურეობისას მიზეზად მიუთითა ორსულობის გაგრძელება, მიმდინარე ან ახალი ორსულობა, ან ძუძუთი კვების გაგრძელება.

ამ კვლევის დაგეგმვა და ჩატარება რთულია; ის მართლაც პირველია, რომელმაც შეისწავლა ჰორმონული მკურნალობის მიმდინარეობისას მისი შეჩერებისა და დაორსულების უსაფრთხოება. ორსულობისთვის მკურნალობის შეწყვეტა "გამონაკლისად ინდივიდუალური გადაწყვეტილებაა".

უნდა გვახსოვდეს, რომ ეს შედეგები მხოლოდ ჰორმონულ მკურნალობას ეხება და არა ქალებს, რომლებიც იღებენ abemasiklib და სხვა ახალი თაობის მკურნალობებს.

დასკვნა

შეჯამების სახით, განსაკუთრებით ქალებში, რომლებსაც ძუძუს კიბო 40 წლამდე ასაკში განუვითარდათ, აქვთ ადრეული სტადიის დაბალი რისკის დაავადება და განსაკუთრებით მათში, ვისაც მანამდე შვილი არ ჰყოლია, მნიშვნელოვანია სამომავლო ნაყოფიერებასთან დაკავშირებული შეშფოთების განხილვა და იმის ხაზგასმა, რომ ეს შესაძლებელი შეიძლება იყოს. ეს კვლევა აჩვენებს, რომ ასეთ ვითარებაში ჰორმონდადებითი ძუძუს კიბოს მკურნალობისას ორსულობისა და ძუძუთი კვებისთვის ჰორმონულ მკურნალობაში პაუზა შესაძლებელია.