زنان مبتلا به سرطان پستان می‌توانند برای بارداری درمان هورمونی را با ایمنی قطع کنند

یکی از پرسش‌های مهم زنانی که در سن باروری به سرطان پستان مبتلا می‌شوند، امکان باردار شدن است. هرچند هنگام تشخیص و طی درمان این موضوع در اولویت نیست، پس از پایان درمان و گذشت یک یا دو سال ممکن است به مهم‌ترین پرسش تبدیل شود.

بارداری ایمن ممکن است

پژوهشی جدید نشان می‌دهد زنانی که سرطان پستان با گیرنده هورمونی مثبت (HR +) را پشت سر گذاشته‌اند، می‌توانند درمان سرکوب هورمونی خود را 2 سال متوقف کنند و این بر پیامدهای بیماری اثر نمی‌گذارد. این پژوهش بیش از 500 زن پیش از یائسگی را از 20 کشور جهان در بر گرفت. وقفه درمان بر میزان عود اثر نداشت.

این پژوهش به نام POSITIVE در ارائه‌ای در سمپوزیوم سرطان پستان سن‌آنتونیو 2022 (SABCS) مطرح شد.

پژوهش شامل بیش از 500 زن پیش از یائسگی از 20 کشور بود که دست‌کم 18 ماه برای سرطان پستان HR + درمان هورمونی دریافت کرده بودند. سپس پیش از ادامه درمان، برای زایمان و شیردهی 2 سال به زنان فرصت داده شد. باید تأکید کرد که وقفه درمان بر میزان عود سرطان اثر نداشت. افزون بر این، تقریباً بیش از یک‌سوم زنان دست‌کم یک بارداری داشتند؛ بیشتر آن‌ها طی 2 سال و اکثریت بسیار بزرگی تا پایان دوره پژوهش، درمان هورمونی را دوباره آغاز کردند.

جزئیات مطالعه POSITIVE

POSITIVE مطالعه‌ای تک‌بازویی شامل زنان پیش از یائسگی تا سن 42 سال بود.

بیمارانی وارد شدند که برای سرطان پستان هورمون‌مثبت (HR +) مرحله 1-3، دست‌کم 18 و حداکثر 30 ماه درمان ادجوانت هورمونی، یعنی محافظتی پس از جراحی، دریافت کرده و تا آن زمان عود سرطان نداشتند.

زنان همچنین می‌توانستند پیش‌تر شیمی‌درمانی نئوادجوانت، یعنی کوچک‌کننده پیش از جراحی، دریافت کرده باشند؛ چه برای باروری تخمک ذخیره کرده بودند و چه نکرده بودند.

زنان طی 1 ماه پس از ثبت‌نام در پژوهش، درمان هورمونی را قطع کردند و سپس پیش از بازه حداکثر 2 ساله تلاش برای بارداری، باردار شدن، زایمان و شیردهی، یک دوره 3 ماهه بدون درمان را گذراندند.

پس از آن، ادامه درمان هورمونی برای تکمیل مدت برنامه‌ریزی‌شده 5-10 ساله «قویاً توصیه شد» و پیگیری تا 10 سال برنامه‌ریزی شد.

در مجموع 518 زن در 116 مرکز در 20 کشور چهار قاره ثبت‌نام کردند و 516 نفر برای تحلیل اصلی اثربخشی مناسب بودند. میانه زمان از تشخیص سرطان پستان تا ثبت‌نام 29 ماه بود.

هنگام ثبت‌نام، میانه سن شرکت‌کنندگان 37 سال بود و 75% سابقه زایمان نداشتند. نسبت بیماران سرطان پستان مرحله 1 یا 2 برابر با 93% بود.

میانه مدت درمان هورمونی پیش از ثبت‌نام 23,4 ماه بود.

تاموکسیفن نمونه‌ای از تعدیل‌کننده‌های انتخابی گیرنده استروژن (SERM) است که در 42% بیماران به‌تنهایی تجویز شدند؛ 36% نیز SERM همراه با سرکوب عملکرد تخمدان دریافت کردند. 16% زنان علاوه بر سرکوب عملکرد تخمدان، مهارکننده آروماتاز مانند آریمیدکس دریافت کردند.

بیشتر زنان (62%) پیش‌تر شیمی‌درمانی نئوادجوانت دریافت کرده بودند.

نقطه پایانی اصلی مورد نظر مطالعه «فاصله بدون سرطان 3 ساله» تعیین شد. این معیار پس از میانه پیگیری 41 ماه اندازه‌گیری شد. میزان شکست فاصله بدون سرطان 3 ساله 8,9% بود که با 44 رویداد مطابقت داشت. میزان شکست «فاصله بدون سرطان دوردست 3 ساله» با 22 رویداد، 4,5% محاسبه شد. هر دو میزان مشاهده‌شده در این مطالعه مشابه بیمارانی بودند که چنین وقفه درمانی نداشتند و آن‌ها را کنترل تاریخی می‌نامیم.

برای تحلیل نقطه پایانی دوم مطالعه، گروه 497 زن از گروه POSITIVE را بررسی کرد؛ 368 نفر (74%) دست‌کم یک بارداری داشتند و در مجموع 507 بارداری رخ داد. دست‌کم یک تولد زنده در 64% زنان یا 86% افرادی که باردار شده بودند ثبت شد.

حدود 43% زنان در مقطعی از دوره مطالعه نوعی فناوری کمک‌باروری استفاده کردند.

در 11% بارداری‌ها عوارض بارداری دیده شد که شایع‌ترین آن‌ها پرفشاری خون یا پره‌اکلامپسی در 3% و دیابت در 2% بودند.

در مجموع در 317 زن، 350 تولد زنده شامل 335 تک‌قلو و 15 دوقلو رخ داد. فقط 8% نوزادان وزن کم هنگام تولد و 2% نقص مادرزادی داشتند. 62% زنان شیردهی را گزارش کردند.

در پیگیری 48 ماهه، 76% زنان درمان هورمونی خود را دوباره آغاز کردند. 8% پیش از امکان شروع دوباره درمان، عود سرطان یا مرگ داشتند و 15% به دلایل دیگر هنوز درمان را ادامه نداده بودند.

79% زنان فاقد بیماری که درمان هورمونی را ادامه نداده بودند، در آخرین پیگیری، ادامه تلاش برای بارداری، بارداری جاری یا جدید یا ادامه شیردهی را به‌عنوان دلیل گزارش کردند.

طراحی و اجرای این مطالعه دشوار است و واقعاً نخستین مطالعه‌ای است که ایمنی وقفه درمان و بارداری را هنگام ادامه داشتن درمان هورمونی بررسی می‌کند. قطع درمان برای بارداری «تصمیمی استثنائاً فردی» است.

باید به یاد داشت که این نتایج فقط درباره درمان هورمونی معتبر هستند و برای زنان دریافت‌کننده درمان‌های نسل جدید مانند آبماسیکلیب اعتبار ندارند.

نتیجه

در نتیجه، به‌ویژه در زنانی که پیش از 40 سالگی به سرطان پستان اولیه و کم‌خطر مبتلا شده‌اند و مخصوصاً پیش‌تر تجربه فرزند نداشته‌اند، مهم است درباره نگرانی‌های باروری آینده گفت‌وگو و بر ممکن بودن آن تأکید شود. این پژوهش نشان می‌دهد در درمان سرطان پستان هورمون‌مثبت در این وضعیت، می‌توان برای بارداری و شیردهی در درمان هورمونی وقفه ایجاد کرد.