ღვიძლის განმეორებითი კიბოს დროს რადიოსიხშირული აბლაციისა და რადიოთერაპიის შედარება

ჰეპატოცელულური კარცინომა (HSK), ღვიძლის კიბოს ყველაზე გავრცელებული ტიპია. დიაგნოზის დასმისას პაციენტების დაახლოებით 40% ადრეულ სტადიაზეა და ადგილობრივი/რეგიონული მკურნალობით სარგებლობს.

ჰეპატოცელულური კარცინომის მქონე პაციენტებში ადრეულ სტადიაზე მკურნალობის მიუხედავად განმეორების რისკი საკმაოდ მაღალია. ოპერაციიდან 5 წელიწადში განმეორების სიხშირეა 50-70%; ღვიძლის ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერის პაციენტებში 5-წლიანი განმეორების სიხშირეა 10-20%, ხოლო აბლაციური მკურნალობის (მაგალითად, რადიოსიხშირული აბლაციის — RFA) შემდეგ 5 წელიწადში — 60-80%.

ღვიძლის ადრეული კიბოს ადგილობრივი მკურნალობის არჩევანი დამოკიდებულია სიმსივნის ზომაზე, მდებარეობასა და პაციენტის ზოგად ჯანმრთელობაზე. სტანდარტული ადგილობრივი მეთოდებია:

1. ქირურგიული რეზექცია: ადრეული HSK-ის მქონე შესაფერის პაციენტებში პირველი რიგის სასურველი მკურნალობაა. ოპერაცია სიმსივნის სრულად ამოკვეთას უზრუნველყოფს. თუმცა ჩარევისთვის საჭიროა ღვიძლის კარგი ფუნქცია და სათანადო რეზერვი.

2. ღვიძლის ტრანსპლანტაცია: HSK-ის მქონე პაციენტებში, განსაკუთრებით მრავლობითი მცირე სიმსივნისას ან როცა ქირურგიული რეზექცია შეუძლებელია, ღვიძლის ტრანსპლანტაცია განკურნების შესაძლებლობას იძლევა. თუმცა შესაფერისი დონორის პოვნა რთული შეიძლება იყოს.

3. ადგილობრივი აბლაციური მკურნალობა: ეს მეთოდები სიმსივნის ადგილობრივად განადგურებისთვის გამოიყენება ღვიძლის ადრეული კიბოს დროს, როცა ოპერაცია ვერ ტარდება ან ქირურგიულ რისკს უკავშირდება. RFA (რადიოსიხშირული აბლაცია) და SBRT (სხეულის სტერეოტაქსიური რადიოთერაპია) ამ კატეგორიაში შედის და ქვემოთ დეტალურადაა განხილული.

რა არის SBRT და RFA?

• რადიოსიხშირული აბლაცია (RFA): RFA მინიმალურად ინვაზიური პროცედურაა: წვრილი ნემსისებრი ელექტროდით სიმსივნეს მაღალი სიხშირის ელექტრული დენი მიეწოდება და სითბოთი ნადგურდება. ჩვეულებრივ, ტარდება გამოსახულებითი კონტროლით (ულტრაბგერით ან CT-ით) და პაციენტები ხშირად იმავე დღეს ეწერებიან.

• სხეულის სტერეოტაქსიური რადიოთერაპია (SBRT): SBRT სიმსივნეზე მაღალი დოზის დასხივების მილიმეტრული სიზუსტით მიმართვის მეთოდია. სპეციალური რადიოთერაპიული აპარატით რამდენიმე სეანსად ტარდება. გარშემო ჯანმრთელი ქსოვილის დაზიანების თავიდან ასაცილებლად გამოიყენება მოწინავე გამოსახულებითი ტექნოლოგიები.

რომელი მეთოდია უკეთესი განმეორებითი მცირე ჰეპატოცელულური კარცინომის მკურნალობისას?

2024 წლის 18 დეკემბერს Journal of Clinical Oncology ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევა ამ ორი მეთოდის ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების შედარებით მონაცემებს გვთავაზობს განმეორებითი მცირე ჰეპატოცელულური კარცინომის (HSK) მკურნალობისას.

SBRT თუ RFA?

კვლევის ძირითადი მიზანია RFA-ისა და SBRT-ის ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების შეფასება განმეორებითი მცირე HSK-ის (<5 cm) დროს.

• პაციენტების კრიტერიუმები: პაციენტები განმეორებითი, ერთკეროვანი HSK-ით, რომლის დიამეტრი 5 cm-ზე ნაკლებია.

• ჯგუფები:

  • SBRT-ის ჯგუფი: 83 პაციენტი.

  • RFA-ის ჯგუფი: 83 პაციენტი.

• პირველადი საბოლოო წერტილი: ადგილობრივი პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (LPFS).

• მეორეული საბოლოო წერტილები: პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (PFS), საერთო გადარჩენა (OS), ადგილობრივი კონტროლის სიხშირე და გვერდითი მოვლენები.

ძირითადი შედეგები

1. ადგილობრივი პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (LPFS)

SBRT-მ ადგილობრივი პროგრესირების გარეშე გადარჩენაში (LPFS) RFA-სთან შედარებით აშკარა უპირატესობა აჩვენა.

• 2-წლიანი LPFS-ის მაჩვენებლები:

  • SBRT: 92,7% (95% CI: 87,3 - 98,5).

  • RFA: 75,8% (95% CI: 67,2 - 85,7).

• რისკის თანაფარდობა: მნიშვნელოვანი სხვაობა SBRT-ის სასარგებლოდ (HR: 0,45; P = 0,014).

2. პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (PFS)

შეფასდა პროგრესირების გარეშე გადარჩენის (PFS) მედიანური ხანგრძლივობა:

• SBRT: 37,6 თვე (95% CI: 26,0 - 49,2).

• RFA: 27,6 თვე (95% CI: 20,3 - 34,8).

• P მნიშვნელობა: სხვაობა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ არის (HR: 0,76; P = 0,190).

3. საერთო გადარჩენა

• 2-წლიანი საერთო გადარჩენის მაჩვენებლები:

  • SBRT: 97,6% (95% CI: 94,3 - 100,0).

  • RFA: 93,9% (95% CI: 88,9 - 99,2).

• რისკის თანაფარდობათა სხვაობა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ აღმოჩნდა (HR: 0,91; P = 0,830).

4. გვერდითი მოვლენები

• მწვავე და გვიანი გვერდითი მოვლენები:

  • SBRT-ისა და RFA-ის ჯგუფებში მძიმე გვერდითი მოვლენების სიხშირე მსგავსია.

  • მწვავე გვერდითი მოვლენები: P = 0,436.

  • გვიანი გვერდითი მოვლენები: P = 0,715.

მკურნალობის უპირატესობები და ნაკლოვანებები

სხეულის სტერეოტაქსიური რადიოთერაპია (SBRT)

• უპირატესობები:

  • უკეთესი ადგილობრივი პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მაჩვენებლები.

  • არაინვაზიური მკურნალობის ვარიანტია.

  • ჩატარებისას ანესთეზია არ სჭირდება.

• ნაკლოვანებები:

  • აღჭურვილობის ღირებულება და გამოცდილი სპეციალისტის საჭიროება.

რადიოსიხშირული აბლაცია (RFA)

• უპირატესობები:

  • მინიმალურად ინვაზიური მეთოდია და ჩვეულებრივ ამბულატორიულად შეიძლება ჩატარდეს.

• ნაკლოვანებები:

  • განმეორებითი HSK-ისას ეფექტიანობა შეიძლება შემცირდეს.

  • ადგილობრივი კონტროლის მაჩვენებლები SBRT-სთან შედარებით დაბალია.

კომენტარი

კვლევის შედეგებით SBRT ადგილობრივი კონტროლის მხრივ უკეთესია, განსაკუთრებით 2 cm-ზე მცირე დიამეტრის HSK-ისას. თუმცა პროგრესირების გარეშე გადარჩენის, საერთო გადარჩენისა და უსაფრთხოების მხრივ ორი მეთოდი მსგავს შედეგებს იძლევა. ამიტომ მკურნალობა ინდივიდუალურად უნდა შეირჩეს პაციენტის მდგომარეობის, სიმსივნის ზომისა და მდებარეობისა და ცენტრის შესაძლებლობების გათვალისწინებით.

ეს კვლევა აჩვენებს, რომ SBRT RFA-სთან შედარებით უკეთეს ადგილობრივ კონტროლს უზრუნველყოფს, თუმცა საერთო გადარჩენისა და უსაფრთხოების მხრივ მსგავსი შედეგები აქვს. მკურნალობის სტრატეგიის განსაზღვრისას პაციენტის თავისებურებები და ცენტრის შესაძლებლობები ყურადღებით უნდა შეფასდეს.