ღვიძლის კიბოში წინასწარი იმუნოთერაპიისა და პირდაპირი ოპერაციის შედარება

ჰეპატოცელულური კარცინომა (HCC) ღვიძლის კიბოს ყველაზე გავრცელებული სახეობაა და ღვიძლის კიბოების დაახლოებით 80%-ს შეადგენს. ამავე დროს აშშ-ში გავრცელებით მეექვსე კიბოა და კიბოთი გამოწვეული სიკვდილის მეოთხე ყველაზე ხშირი მიზეზი.

შორსწასული ღვიძლის კიბოს მკურნალობაში იმუნოთერაპია უკვე მკურნალობის ძირითად მეთოდებს შორისაა, თუმცა ადრეული სტადიის დაავადებისთვის მთავარი განმკურნებელი მკურნალობა მხოლოდ ოპერაციაა.

თუმცა ღვიძლის გარეთ დაავადების გავრცელების, მთავარ სისხლძარღვებში სიმსივნის არსებობის, ღვიძლის არასაკმარისი ფუნქციის ან/და ანატომიური ფაქტორების გამო შესაძლოა სიმსივნის მთლიანად მოცილება და უარყოფითი ქირურგიული კიდეებით ამოკვეთა შეუძლებელი იყოს. ეს მდგომარეობები ღვიძლის კიბოს მქონე პაციენტების დაახლოებით 30%-ში გვხვდება და არსებული სამედიცინო გაიდლაინებით ასეთი პაციენტები ოპერაციისთვის შესაფერისად არ მიიჩნევა.

ამასთან, ოპერაციით ნამკურნალები პაციენტების დიდ უმრავლესობას ოპერაციის შემდეგ პირველი 5 წლის განმავლობაში კიბოს რეციდივის პრობლემა ექმნება.

ახალი ეტაპი ადრეული სტადიის ღვიძლის კიბოს მკურნალობაში

Nakazawa-სა და კოლეგების მიერ Cancer Research Communications ჟურნალში 2024 წლის 15 აგვისტოს გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, მაღალი რისკის ლოკალური ჰეპატოცელულური კარცინომის (HCC) მქონე პაციენტებს — მათ შორის მათაც, რომლებიც გარშემო ქსოვილებში გავრცელებული ან სისხლძარღვებში შეჭრილი კიბოს გამო, ჩვეულებრივ, სტანდარტული ქირურგიული კრიტერიუმებით ოპერაციისთვის შეუსაბამო არიან — ოპერაციამდე იმუნოთერაპიის მიღების შემდეგ შეიძლება წარმატებით ჩაუტარდეთ უარყოფითი კიდეებით რეზექცია, ყველა კიბოს ქსოვილის მოსაცილებლად.

უარყოფითი კიდეებით დაზიანება მიუთითებს, რომ ოპერაციისას კიბოს ქსოვილი სრულად ამოიკვეთა და ამოღებული ქსოვილის გარშემო ჯანმრთელი ქსოვილის კიდეები სუფთაა. ეს კიბოს ლოკალურად განმეორების რისკს ამცირებს და, ჩვეულებრივ, პაციენტის გრძელვადიანი გადარჩენის შანსს ზრდის.

ამასთან, ნეოადიუვანტური იმუნოთერაპიით ნამკურნალებ მაღალი რისკის ლოკალური (ღვიძლით შემოფარგლული) HCC-ის მქონე პაციენტებს შეიძლება პირდაპირ ოპერირებულ პაციენტებთან მსგავსი გრძელვადიანი კლინიკური შედეგები ჰქონდეთ. ეს მიგნებები განსაკუთრებით მაღალი რისკის ლოკალური ღვიძლის კიბოს მქონე პაციენტებისთვის ოპერაციამდე იმუნოთერაპიის პოტენციურ სარგებელს აჩვენებს.

კვლევის დიზაინი

მკვლევრებმა რეტროსპექტულად შეისწავლეს 92 პაციენტის შედეგები, რომლებსაც 2017 წლის იანვრიდან 2023 წლის დეკემბრამდე Johns Hopkins-ის საავადმყოფოში ღვიძლის კიბოს ოპერაცია ჩაუტარდათ. მათგან 36 იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორზე დაფუძნებულ მკურნალობას იღებდა კლინიკური კვლევის პროტოკოლებით, რომლებიც ოპერაციამდე იმუნოთერაპიის გამოყენებადობასა და ეფექტიანობას აფასებდა. იმუნოთერაპიამდე ამ პაციენტების 61% ტრადიციული ქირურგიული რეზექციის კრიტერიუმებით ოპერაციის კანდიდატი ვერ იქნებოდა.

შედეგები

• ნეოადიუვანტური იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორების მიმღებ პაციენტებს პირდაპირ ოპერირებულებთან შედარებით დაავადების უფრო მაღალი რისკის მახასიათებლები ჰქონდათ. მათ შორის იყო შრატში ალფა-ფეტოპროტეინის მაღალი დონე, 5 cm-ზე დიდი სიმსივნეები (P = .001), პორტული ვენის ინვაზია (P = .001) და მრავალკერიანობა (P < .001).
• ნეოადიუვანტური იმუნოთერაპიის მიმღებმა პაციენტებმა პირდაპირ ოპერირებულ პაციენტებთან მსგავსი სიხშირით მიაღწიეს უარყოფითი კიდეებით რეზექციას (P = .47).
• იმავე ჯგუფის პაციენტებს რეციდივის გარეშე გადარჩენაშიც პირდაპირ ოპერირებულებთან მსგავსი შედეგები ჰქონდათ (რეციდივის გარეშე გადარჩენის მედიანა: 44,8 თვე 49,3 თვის წინააღმდეგ; P = .66).
• განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომელთა სიმსივნის დიდი ნაწილი (70% ან მეტი) განადგურდა, კიბოს განმეორებამდე გასული დროის თვალსაზრისით იმუნოთერაპიის ჯგუფმა ოდნავ უკეთესი შედეგები აჩვენა, თუმცა განსხვავება მნიშვნელოვანი არ არის.

კომენტარი

ეს კვლევა აჩვენებს, რომ ღვიძლის კიბოს მკურნალობის შესაფერის კანდიდატად პაციენტების კლასიფიკაციის ჩვენი კრიტერიუმები ძალიან შეზღუდულია. მიგნებები მიუთითებს, რომ სისტემურმა მკურნალობამ მიდგომები შეიძლება შეცვალოს როგორც შორსწასული, ისე ადრეული სტადიის დაავადების მქონე პაციენტებისთვის. დღეს არსებობენ მაღალი რისკის ღვიძლის კიბოს პაციენტები, რომლებსაც ინტენსიური სისტემური მკურნალობის შემდეგ ოპერაციით გრძელვადიანი გადარჩენის შანსი აქვთ.

პროსპექტული კლინიკური კვლევებია საჭირო, რათა უკეთ გავიგოთ, რა როლი შეიძლება ჰქონდეს ოპერაციამდე იმუნოთერაპიას ტრადიციულად ოპერაციით მკურნალობად და მაღალი რისკის ლოკალურ ჰეპატოცელულურ კარცინომაში.