ჰორმონული მკურნალობა პროსტატის კიბოსთვის – 2
ამ სტატიაში
პროსტატის კიბოს ჰორმონული მკურნალობის მეორე ნაწილში ანტიანდროგენებად წოდებულ წამლებს განვიხილავთ. პროსტატის უჯრედების ზრდასა და გამრავლებაში საკვანძო როლის მქონე ანდროგენები უჯრედების ზედაპირზე არსებულ ცილებს, ანდროგენულ რეცეპტორებს, უკავშირდება და ასე მოქმედებს. ანტიანდროგენები ამ რეცეპტორებთან ანდროგენების შეკავშირებას უშლის ხელს.
ამ ჯგუფის ყველაზე გავრცელებული პრეპარატებია ფლუტამიდი (Eulexin) და ბიკალუტამიდი (casodex)არის.
მიიღება ყოველდღიური აბების სახით. ანტიანდროგენები უმეტესად ცალკე არ გამოიყენება; ხშირად ემატება მაშინ, როცა LHRH აგონისტების ეფექტი მცირდება. ასევე LHRH აგონისტების პირველად გამოყენებისას სიმსივნის გამწვავების (flare) ეფექტის თავიდან ასაცილებლად რამდენიმე კვირით ინიშნება.
გარდა ამისა, ანტიანდროგენები ორქიექტომიასა ან LHRH აგონისტებზე დამატებით პირველი ხაზის ჰორმონულ მკურნალობადაც გამოიყენება. ამ მეთოდს კომბინირებული ანდროგენული ბლოკადა ეწოდება.
თუ პროსტატის კიბოს პაციენტში ანტიანდროგენი მოქმედებას წყვეტს, მკურნალობის შეჩერებამ შესაძლოა კიბოს ზრდა მცირე ხნით შეაჩეროს. ამას ანტიანდროგენის მოხსნის ეფექტს ვუწოდებთ. მისი მიზეზი ჯერ გარკვეული არ არის.
ენზალუტამიდი (Xtandi)
ახალი თაობის ანტიანდროგენული მკურნალობაა. ჩვეულებრივ ანდროგენის რეცეპტორთან შეკავშირებისას რეცეპტორი უჯრედის მართვის ცენტრს ზრდისა და გაყოფის სიგნალს უგზავნის. ენზალუტამიდი ამ სიგნალს ბლოკავს. იგი ყოველდღიური აბის სახით მიიღება და ქირურგიისადმი მდგრადი პროსტატის კიბოს მქონე მამაკაცებში შეიძლება სასარგებლო იყოს. წამლის მრავალ კვლევაში მამაკაცები LHRH აგონისტით მკურნალობდნენ. თუმცა ქირურგიული ჩარევის გარეშე ტესტოსტერონის დონის მქონე მამაკაცებში მისი მოქმედების მკაფიო ინფორმაცია არ არსებობს.
ჰორმონული მკურნალობის შესაძლო გვერდითი მოვლენები
ორქიექტომიას, LHRH აგონისტებსა და ანტაგონისტებს ტესტოსტერონის შემცირების გამო მსგავსი გვერდითი მოვლენები აქვს.
ეს გვერდითი მოვლენებია;
- სქესობრივი სურვილის შემცირება ან დაკარგვა
- იმპოტენცია
- პენისისა და სათესლე ჯირკვლების შემცირება
- ალები, რომლებიც დროთა განმავლობაში უმჯობესდება ან ქრება
- ძუძუს მგრძნობელობა და ქსოვილის ზრდა
- ოსტეოპოროზი (ძვლის გათხელება), რომელმაც მოტეხილობები შეიძლება გამოიწვიოს
- ანემია (ერითროციტების დაბალი რაოდენობა)
- გონებრივი სისუსტე
- კუნთოვანი მასის დაკარგვა
- წონის მატება
- დაღლილობა
- მაღალი ქოლესტერინი
- დეპრესია
ზოგიერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ ჰორმონული მკურნალობის მიმღებ მამაკაცებში ჰიპერტენზიის, დიაბეტის, ინსულტის, ინფარქტისა და გულის დაავადებებით სიკვდილის რისკი მაღალია. თუმცა ყველა კვლევამ ეს ვერ დაადასტურა.
ანტიანდროგენებს მსგავსი გვერდითი მოვლენები აქვს. მთავარი განსხვავება LHRH აგონისტების, ანტაგონისტებისა და ორქიექტომიისგან ისაა, რომ ანტიანდროგენებს სქესობრივი გვერდითი მოვლენები ნაკლებად ახასიათებს. ცალკე მიღებისას სქესობრივი სურვილი და ერექცია ჩვეულებრივ ნარჩუნდება. თუმცა LHRH აგონისტით ნამკურნალებ მამაკაცებში დამატებისას მთავარი გვერდითი მოვლენა დიარეაა.
აბირატერონმა შეიძლება გამოიწვიოს სახსრების ან კუნთების ტკივილი, მაღალი წნევა, სითხის დაგროვება, ალები, კუჭის პრობლემები და დიარეა.
ენზალუტამიდმა შეიძლება გამოიწვიოს დიარეა, დაღლილობა და ალების გაუარესება. მას ნერვული სისტემის ზოგი გვერდითი ეფექტიც აქვს: თავბრუსხვევა და იშვიათად დამბლა. ამ წამლის მიმღები მამაკაცები დაცემით ტრავმებისადმი მიდრეკილი არიან.
ჰორმონული მკურნალობის გვერდითი მოვლენების უმეტესობა პრევენციას ან მკურნალობას ექვემდებარება.
მაგალითად,
- ალების დროს ანტიდეპრესანტები და სხვა წამლები ხშირად ეხმარება.
- მრავალ წამალს ოსტეოპოროზის საწინააღმდეგო პრევენციული და სამკურნალო მოქმედება აქვს.
- დეპრესია ანტიდეპრესანტებით ან ფსიქოლოგიური კონსულტაციით შეიძლება იმართოს.
- ვარჯიში დაღლილობის, წონის მატების, ძვლისა და კუნთის დაკარგვის მსგავსი გვერდითი მოვლენების შემცირებას ეხმარება.
წყაროები
https://www.cancer.org/cancer/prostatecancer/detailedguide/prostate-cancer-treating-hormone-therapy
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.