კიდევ ერთი კარგი ამბავი ძუძუს კიბოს პაციენტებისთვის: პრევენციული რადიოთერაპია უფრო მოკლე დროში დასრულდება!

Lancet Oncology-ში გამოქვეყნებული ორი ხანგრძლივი კვლევის შედეგების მიხედვით, ჰიპოფრაქციული რადიოთერაპია (ფრაქციების შემცირებული რაოდენობით, მოკლე დროში მაღალი დოზის დასხივება) ადრეული ძუძუს კიბოს დროს წარსულის სტანდარტულ რეჟიმებთან შედარებით ეფექტური ჩანს.

ადრეული ძუძუს კიბოს დროს ჩვეულებრივ სიმსივნეს ოპერაციით იღებენ, შემდეგ ქიმიოთერაპიას ატარებენ და შემდგომი რადიოთერაპიით შესაძლო დარჩენილ, თვალით უხილავ კიბოს უჯრედებს ანადგურებენ. განსაკუთრებით დიდი სიმსივნისა და/ან იღლიის რამდენიმე ლიმფურ კვანძში გავრცელების მქონე პაციენტებში სტანდარტული რადიოთერაპია ხუთი კვირის განმავლობაში, კვირაში 5 სამუშაო დღეს, ჯამურად 50 Gy დოზით ტარდება. პაციენტებისთვის ეს ხანგრძლივ პროცესსა და დასხივების მაღალი დოზის გამო შეშფოთებას ნიშნავს.

კლასიკური რეჟიმების ალტერნატივა, ჰიპოფრაქციული რადიოთერაპია, მაღალი დოზის დასხივების ნაკლებ სეანსს და უფრო მოკლე მკურნალობას გულისხმობს. თუმცა მთლიანი კურსის განმავლობაში დასხივების ჯამური დოზა ნაკლებია.

ადრეული ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებზე ჰიპოფრაქციული რადიოთერაპიის ეფექტის შესასწავლად გაერთიანებულმა მეცნიერებმა ინგლისში ორი კვლევა ჩაატარეს, START-A და START-B. მათში ჩაერთნენ ოპერაციის შემდეგ ქიმიოთერაპიის მიმღები და შემდგომ 35 სხვადასხვა რადიოთერაპიულ ცენტრში სტანდარტული ან ჰიპოფრაქციული დასხივებით ნამკურნალები, 18 წელზე უფროსი, სულ 4,451 ადრეული ძუძუს კიბოს მქონე ქალი. START-A-ში პაციენტებს 5 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში 13 ფრაქციად 41.6 Gy ან 39 Gy აძლევდნენ, START-B-ში კი 3 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში 15 ფრაქციად 40 Gy. ორივე კვლევაში ეს შეადარეს სტანდარტულ რადიოთერაპიას: 5 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში 25 ფრაქციად 50 Gy.

START-A-ში საშუალოდ 9.3-წლიანი დაკვირვების შემდეგ, ლოკორეგიონული რეციდივის მქონე 139 პაციენტის შეფასებისას, სტანდარტული 50 Gy რეჟიმის ჯგუფში კიბო 7.4%-ში გამოვლინდა; 41.6 Gy რეჟიმში 6.3%-ში და 39 დოზის რეჟიმში 8.8%-ში.

START-B-ში საშუალოდ 9.9-წლიანი დაკვირვების შემდეგ, ლოკორეგიონული რეციდივის მქონე 95 პაციენტის შეფასებისას, 40 Gy რეჟიმის ჯგუფში კიბო 4.3%-ში, ხოლო 50 Gy რეჟიმში 5.5%-ში გამოვლინდა.

ნორმალურ ქსოვილებზე დასხივების გავლენაშიც განსხვავებები დაფიქსირდა. START-A-ში 41.6 და 50 დოზის რეჟიმებს შორის განსხვავება ძალიან მცირე იყო, ხოლო ძუძუს შეშუპება, ტელანგიექტაზია (ობობისებრი სისხლძარღვები — გაფართოებული სისხლძარღვებით წარმოქმნილი დაზიანებები) და ძუძუს გამკვრივება 39 Gy რეჟიმში უფრო იშვიათი იყო, ვიდრე 50 Gy რეჟიმში. START-B-ში ძუძუს შეკუმშვა, ტელანგიექტაზია (ობობისებრი სისხლძარღვები — გაფართოებული სისხლძარღვებით წარმოქმნილი დაზიანებები) და შეშუპება 40 Gy რეჟიმის ჯგუფში ნაკლებად დაფიქსირდა, ვიდრე 50 Gy ჯგუფში.

ორივე კვლევაში 10-წლიანი დაკვირვების შემდეგ მკვლევრებმა დაასკვნეს, რომ სტანდარტულ რადიოთერაპიასთან შედარებით ჰიპოფრაქციული მკურნალობა კიბოს ლოკორეგიონული რეციდივის მაჩვენებელს მნიშვნელოვნად არ ცვლის. თუმცა მიგნებები მიუთითებს, რომ ნორმალურ ქსოვილებში მისი რადიაციული გავლენა ნაკლებია.

ამ მონაცემების საფუძველზე დადგინდა, რომ ჰიპოფრაქციული რადიოთერაპია ადრეული ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში ეფექტური და უსაფრთხოა. შედეგები გვაფიქრებინებს, რომ ინგლისში ამ პაციენტებისთვის უკვე სტანდარტულად გამოყენებული 15 ფრაქციის 40 Gy რეჟიმი საერთაშორისო მასშტაბითაც გავრცელდება.

პაციენტისთვის არასასიამოვნო, მაგრამ აუცილებელი მეთოდების — რადიოთერაპიისა და ქიმიოთერაპიის — უფრო დაბალი დოზებითა და ნაკლები ზიანით ჩატარების წარმატებები ჩვენ, ონკოლოგებს, გვახარებს. ასეთ დამტკიცებულ მიდგომებს სწრაფად ვნერგავთ ყოველდღიურ პრაქტიკაში, რათა პაციენტებმა მკურნალობა უფრო კომფორტულად გაიარონ. ასეთი კარგად დაგეგმილი კვლევის დადებითი შედეგების გაზიარება ონკოლოგიის ერთ-ერთ ყველაზე ავტორიტეტულ ჟურნალ Lancet Oncology-ში ჩვენი პაციენტებისთვის სასიხარულოა.