პრაქტიკა, რომელმაც შფოთვისა და გადაჭარბებული წუხილის მედიკამენტური მკურნალობა შეიძლება ჩაანაცვლოს: მედიტაცია

ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ მედიტაციის ერთ-ერთი სახეობა, „mindfulness-ზე (გაცნობიერებულ ყურადღებაზე) დაფუძნებული სტრესის შემცირება (MTSA)“, შფოთვის (გადაჭარბებული წუხილის, ეჭვიანობის) მქონე ადამიანებში ისეთივე ეფექტიანია, როგორც ანტიდეპრესანტი ესციტალოპრამი (Cipralex, Citoles, Secita და სხვ.), რომელიც პირველი ხაზის მედიკამენტურ მკურნალობად გამოიყენება.

ვაშინგტონში, Georgetown-ის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრის შფოთვითი აშლილობების კვლევითი პროგრამის დირექტორმა და ამ კვლევის მკვლევარმა Dr. Elizabeth A. Hoge-მ თქვა: „ექიმებს ვურჩევ, შფოთვითი აშლილობის დიაგნოზის მქონე პაციენტებისთვის შესაძლო მკურნალობათა სიაში მედიტაციის სწავლებაც შეიტანონ. ექიმები არ უნდა მოერიდონ პირისპირ, ჯგუფური მედიტაციის გაკვეთილების რეკომენდებას.“

ძალიან გავრცელებული პრობლემა: შფოთვა

შფოთვითი აშლილობები, მათ შორის გენერალიზებული შფოთვა, სოციალური შფოთვა, პანიკური აშლილობა და აგორაფობია, მსოფლიოში, სავარაუდოდ, 301 მილიონ ადამიანს ეხება და ფსიქიკური აშლილობის ყველაზე გავრცელებული ტიპია. მათი სიხშირის გამო, მაგალითად, აშშ-ის პრევენციული მომსახურების სამუშაო ჯგუფი შფოთვით აშლილობებზე სკრინინგს ურჩევს.

შფოთვითი აშლილობების ეფექტიან მკურნალობებს მიეკუთვნება მედიკამენტები და კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია. თუმცა ყველა პაციენტს შეიძლება არ ჰქონდეს წვდომა ამ ვარიანტებზე, მკურნალობაზე არ პასუხობდეს ან ფსიქიატრიულ გარემოში მკურნალობა არაკომფორტულად მიაჩნდეს. განსაკუთრებით ამ მიზეზების გამო, ბოლო წლებში პოპულარული mindfulness მედიტაციები შეიძლება დაეხმაროს ადამიანებს, რომლებსაც ხშირად უსაფუძვლო წუხილი აწუხებთ. Dr. Hoge ამბობს, რომ „mindfulness მედიტაციის პრაქტიკით ადამიანებს შეუძლიათ ისწავლონ, როგორ არ გაჰყვნენ ამ ფიქრებს “.

შფოთვის შემცირება mindfulness მედიტაციით

2022 წლის 9 ნოემბერს JAMA Psychiatry ჟურნალში გამოქვეყნდა კვლევა, რომელიც შფოთვითი აშლილობების პირველი ხაზის მკურნალობად მედიკამენტების ნაცვლად mindfulness მედიტაციების გავლენას შეისწავლიდა.

კვლევა მოიცავდა შფოთვითი აშლილობის მქონე 276 პაციენტს, ძირითადად გენერალიზებული ან სოციალური შფოთვით. მონაწილეთა საშუალო ასაკი იყო 33 და 75% ქალი იყო; 59% თეთრკანიანი, 15% შავკანიანი და 20% აზიელი.

მკვლევრებმა პაციენტები შემთხვევითად ორ ჯგუფად დაყვეს:

1. 136 პაციენტს მედიტაცია ჩაუტარდა
2. 140 პაციენტი იღებდა ესციტალოპრამს, სეროტონინის უკუმიტაცების სელექციურ ინჰიბიტორს, რომელიც შფოთვითი აშლილობების პირველი ხაზის მედიკამენტურ მკურნალობაში გამოიყენება

მედიტაციის გაკვეთილები მოიცავდა სამუშაო დღეებში 2,5 საათსა და შაბათ-კვირის ერთ სრულ დღეს. მონაწილეები სახლშიც ასრულებდნენ ყოველდღიურ 45-წუთიან მართვად მედიტაციურ სესიებს და სწავლობდნენ mindfulness სავარჯიშოებს, მათ შორის სუნთქვის გაცნობიერებას, სხეულის სკანირებასა და ყურადღებიან მოძრაობას.

ესციტალოპრამის ჯგუფის მონაწილეებიც დასაწყისში დღეში 10 mg პრეპარატს პერორალურად იღებდნენ. კარგი ამტანობის შემთხვევაში მეორე კვირაში დოზა 20 mg-მდე გაიზარდა.

კვლევის პირველი შედეგები მონაწილეთა ინფორმირების გარეშე Clinical Global Impression of Severity (CGI-S) სკალით შეფასდა. Dr. Hoge-ს თქმით, ეს სკალა სიმპტომების საერთო სიმძიმეს 1-დან (საერთოდ არ არის ავად) 7-მდე (უკიდურესად მძიმედაა ავად) ზომავს და სხვადასხვა ტიპის შფოთვითი აშლილობების შესაფასებლადაც შეიძლება გამოიყენებოდეს.

კვლევა 208 ადამიანმა დაასრულა და ორივე ჯგუფის CGI-S ქულები შემდეგი იყო:

• მედიტაციის ჯგუფში საწყისი ქულა იყო 4,4, ხოლო 8-ე კვირის ბოლოს საშუალოდ 1,35 ქულით გაუმჯობესება დაფიქსირდა.
• ესციტალოპრამის ჯგუფში საწყისი ქულა იყო 4,5, ხოლო 8-ე კვირის ბოლოს საშუალოდ 1,43 ქულით გაუმჯობესება დაფიქსირდა.

კვლევის შედეგების შესახებ

Dr. Hoge-მ კვლევის შედეგებზე შემდეგი თქვა:

"საყურადღებო ის იყო, რომ მედიკამენტებმა, როგორც ყოველთვის, ძალიან კარგად იმოქმედა, თუმცა მედიტაციაც საკმაოდ ეფექტიანი აღმოჩნდა; ორივე ჯგუფში სიმპტომების დაახლოებით 30%-იანი შემცირება ვნახეთ. ეს შედეგები გვიჩვენებს, რომ შფოთვითი აშლილობის მქონე პაციენტებში პირველი ხაზის მკურნალობად მედიტაცია, განსაკუთრებით mindfulness მედიტაცია, შეიძლება სასარგებლო იყოს."

ზოგადი შფოთვის სიმძიმისა და დარღვევის სკალით პაციენტის მიერ აღწერილ შედეგშიც ჯგუფებს შორის მნიშვნელოვანი განსხვავება არ გამოვლენილა. Dr. Hoge-მ თქვა: "თვითანგარიშების ქონა მნიშვნელოვანია, რადგან ეს ინფორმაციის განხილვის ორ გზას გვაძლევს." მან ასევე აღნიშნა, რომ მონაწილეების თქმით, მედიტაცია პირად ურთიერთობებში და „საკუთარი თავის მიმართ უფრო კეთილგანწყობაში“ ეხმარებოდათ.

"მედიტაცია შეიცავს არაპირდაპირ სწავლებას საკუთარი აზრების მისაღებად და მათ განსჯაზე უარის სათქმელად; ეს ადამიანებს საკუთარი თავის მიმართ მეტ თანაგრძნობას ასწავლის."

ესციტალოპრამის ჯგუფის პაციენტთა 78%-ზე ოდნავ მეტსა და მედიტაციის ჯგუფის მხოლოდ 15%-ს მკურნალობასთან დაკავშირებული გვერდითი მოვლენები აღენიშნა, მათ შორის ძილის დარღვევები, გულისრევა, დაღლილობა და თავის ტკივილი. Dr. Hoge-ს თქმით, მედიტაციის ჯგუფში ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენა იყო შფოთვა, რომელიც „არალოგიკური“ იყო, თუმცა „წამიერ შფოთვას“ წარმოადგენდა.

"მედიტაციისას ადამიანებს უჩნდებათ გრძნობები, რომლებსაც მანამდე შესაძლოა ყურადღებას არ აქცევდნენ, და ეს ამ გრძნობების გამოყენების შესაძლებლობას აძლევს."

მედიტაციის პრაქტიკის მქონე ადამიანებში შემდეგი ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენა დაღლილობა იყო. Dr. Hoge-მ თქვა, რომ ეს „ლოგიკურია“, რადგან მათ სტიმულის წყარო — ტელეფონები — გვერდზე გადადეს და აღარ სტიმულირდებიან.

Dr. Hoge-ს თქმით, დროისა და ერთგულების საჭიროების მიუხედავად, მედიტაციის სწავლა ყველას შეუძლია.

Texas-ის უნივერსიტეტის Dell-ის სამედიცინო სკოლის ლექტორმა და ამავე დროს The Self-Healing Mind: An Essential Five-Step Practice for Overcoming Anxiety and Depression and Revitalizing Your Life წიგნის ავტორმა, ფსიქიატრმა Dr. Gregory Scott-მა, კვლევაზე შემდეგი კომენტარი გააკეთა: „რადგან mindfulness, სულიერების, სუნთქვითი პრაქტიკისა და მედიტაციის ჩათვლით, „დროში გამოცდილი და დამტკიცებული“ ჩარევაა, შედეგები გასაკვირი არ არის. მამხნევებს, რომ ახლა მსგავსი კვლევები ტარდება და mindfulness-ზე დაფუძნებული ამ ჩარევების მხარდასაჭერად უფრო მეტი მტკიცებულება არსებობს, რათა მათ სტანდარტულ სამკურნალო გაიდლაინებში შესვლა დაიწყონ. mindfulness-ს შეუძლია „გრძელვადიანი, მდგრადი გაუმჯობესებების“ მიღწევა. შეგვიძლია დაგარწმუნოთ, რომ კვლევაში ჩართული ყოველდღიური 45-წუთიანი საშინაო სავარჯიშოები არც ისე დიდ დროს მოითხოვს, როცა იმ დროისგან მცირე ნაბიჯებით შესაძლო სარგებელზე საუბარს ვიწყებთ.“

რადგან კვლევის მონაწილეთა უმეტესობა ქალი იყო და არ უნდა გამოგვრჩეს, რომ „მამაკაცებიც შფოთავენ“, Dr. Brown-მა აღნიშნა, რომ კვლევა „მონაწილეთა უფრო მრავალფეროვანი ჯგუფით“ უნდა განმეორდეს.