პროსტატის, თირკმლისა და შარდის ბუშტის კიბოს სიახლეები – 2024 ASCO GU

ASCO GU კიბოების სიმპოზიუმი ამერიკის კლინიკური ონკოლოგიის საზოგადოების (ASCO) მიერ ორგანიზებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი შეხვედრაა, სადაც პროსტატის, შარდის ბუშტის, თირკმლისა და სათესლის კიბოების მომცველი შარდსასქესო (GU) კიბოების ბოლო სიახლეებს განიხილავენ. სიმპოზიუმი, ჩვეულებრივ, იანვარში ან თებერვალში იმართება და მთელი მსოფლიოს ონკოლოგებს, მკვლევრებს, ექიმებსა და ჯანდაცვის პროფესიონალებს აერთიანებს.

გაგიზიარებთ 2024 ASCO GU კიბოების სიმპოზიუმზე წარდგენილი ზოგიერთი მნიშვნელოვანი კვლევის შედეგს. ყველაზე საყურადღებო იყო:

• BRCAAway კვლევა: მეტასტაზური, კასტრაციისადმი რეზისტენტული პროსტატის კიბოს (mCRPC) მქონე პაციენტებში მკურნალობის ორ განსხვავებულ მიდგომას ადარებს. ერთი მხრივ, იკვლევენ მკურნალობების თანმიმდევრობით გამოყენებას (მაგალითად, ერთი წამლის შემდეგ მეორეზე გადასვლას), მეორე მხრივ კი — საწყის ეტაპზე რამდენიმე წამლის ერთდროულ გამოყენებას (კომბინირებულ მკურნალობას).
• CheckMate-9ER და CheckMate-214 კვლევები: თირკმლის ნათელუჯრედოვანი კარცინომის (ccRCC) მქონე პაციენტებში ჩატარებულ ამ ორ კვლევაში სხვადასხვა მკურნალობის ეფექტიანობას იკვლევენ. განახლებული შედეგებით განიხილება ახალი კომბინაციები და მათი გავლენა პაციენტებზე.
• mUC რეტროსპექტული კვლევა: ეს კვლევა FGFR2 და FGFR3 მუტაციების მქონე მეტასტაზური უროთელური კიბოს (mUC) პაციენტებს სწავლობს. რეალურ პრაქტიკაზე დაფუძნებულ ამ რეტროსპექტულ კვლევაში აღნიშნული გენეტიკური ცვლილებების მქონე პაციენტების მკურნალობის შედეგებსა და ეფექტიანობას აფასებენ.

ეს კვლევები შორსწასული პროსტატისა და თირკმლის კიბოს ახალ სამკურნალო მიდგომებსა და შედეგებს დეტალურად განიხილავს და ამ სფეროს ცოდნაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს.

პროსტატის კიბოში HDR ტესტირების მნიშვნელობა იზრდება

BRCAAway კვლევა mCRPC-ის მკურნალობების თანმიმდევრობისა და საწყისი კომბინირებული მკურნალობის მნიშვნელოვან საკითხებს განიხილავს. ამ 2 ფაზის კვლევაში mCRPC-ის მქონე პაციენტები, რომლებსაც მანამდე PARP ინჰიბიტორები, ARPI ან mCRPC-ის პირობებში ქიმიოთერაპია არ მიეღოთ, ჰომოლოგიური რეკომბინაციული აღდგენის მუტაციებს ატარებდნენ. ისინი რანდომიზებულად განაწილდნენ დღეში ერთხელ 1000 მილიგრამი აბირატერონის მონოთერაპიაზე, დღეში ორჯერ 300 მილიგრამი ოლაპარიბის მონოთერაპიაზე ან მათ კომბინაციაზე. პირველადი საბოლოო წერტილები მკურნალობაზე პასუხის შეფასებას ემსახურებოდა. გამოიყენებოდა სიმსივნის ზომის ცვლილების ამსახველი RECIST 1.1 კრიტერიუმები, პროსტატის კიბოს სამუშაო ჯგუფის 3 კრიტერიუმები, ექიმების ზოგადი კლინიკური დაკვირვებები და პაციენტების გადარჩენა. ეს ოთხი შეფასება ერთად მკურნალობის ეფექტიანობის სრულად გასაზომად გამოიყენებოდა.

მეორეულ საბოლოო წერტილებს შორის იყო გაზომვადი დაავადების პასუხის სიხშირე, PSA პასუხის სიხშირე და ტოქსიკურობა. კვლევა შედარებით მცირე იყო: კომბინაციის ჯგუფში 21, აბირატერონის ჯგუფში 19, ოლაპარიბის ჯგუფში კი 21 პაციენტი. 26%-ს ჰორმონმგრძნობიარე დაავადების პირობებში დოცეტაქსელის ქიმიოთერაპია ჰქონდა მიღებული, მხოლოდ 3%-ს კი მანამდე ARPI (დაროლუტამიდი ან ენზალუტამიდი ან არამეტასტაზური CRPC-ის პირობებში) მიეღო.

შედეგები საკმაოდ საინტერესოა. კომბინაციის ჯგუფში პროგრესირების გარეშე მედიანური გადარჩენა 39 თვე იყო, აბირატერონის ჯგუფში — 8,4 თვე და ოლაპარიბის ჯგუფში — 14 თვე იყო. მნიშვნელოვანია, რომ მონოთერაპიის ჯგუფებს შორის გადასვლაც დაშვებული იყო: აბირატერონის მიმღები 19 პაციენტიდან 8 ოლაპარიბზე გადავიდა, ხოლო ოლაპარიბის მიმღები 21-დან 8 — აბირატერონზე. რანდომიზაციის შემდეგ ორივე ჯგუფში მედიანური პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (PFS) 16 თვე იყო. ეს საყურადღებოა იმ 39 თვესთან შედარებით, რომელიც თავიდანვე აბირატერონისა და ოლაპარიბის კომბინაციით მკურნალობის დაწყებისას მიიღეს.

შედეგები უფრო მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინებით, რომ რეალურ პრაქტიკაში mCRPC პაციენტთა მხოლოდ ნახევარი იღებს მეორე ხაზის მკურნალობას. მათ საფუძველზე, პირველი ხაზის mCRPC-ის დროს ARPI-ისა და PARP ინჰიბიტორის კომბინაციით მკურნალობის გაძლიერება ამ აგენტების თანმიმდევრობით გამოყენებაზე ეფექტიანი ჩანს.

რომელი ბიოფსიაა უკეთესი: ტრანსპერინეული თუ ტრანსრექტული?

პროსტატის კიბოს მკურნალობაში ტრანსპერინეული და ტრანსრექტული ბიოფსიების შედარებითი კვლევები ყურადღებას იპყრობს. 261 ნომრის მოხსენებას ეწოდება "ტრანსპერინეული და ტრანსრექტული პროსტატის ბიოფსიის რანდომიზებული კვლევა: ინფექციური გართულებების პრევენცია". ამ მრავალცენტრულ რანდომიზებულ კვლევაში პროსტატის კიბოზე ეჭვის მქონე პაციენტებში ორი მიდგომა შეადარეს. ტრანსპერინეულ ჯგუფში ინფექცია არ აღრიცხულა, ტრანსრექტულში კი 4 ინფექცია გამოვლინდა (p-მნიშვნელობა 0,059). სხვა გართულებების მაჩვენებლები ორივე ჯგუფში მსგავსი და დაბალი იყო. კლინიკურად მნიშვნელოვანი კიბოს გამოვლენაც მსგავსი აღმოჩნდა და დაასკვნეს, რომ ტრანსპერინეულმა მიდგომამ ინფექციის რისკი შეიძლება შეამციროს.

სხვა, 273 ნომრის მოხსენებაში, სათაურით "ტრანსრექტულ და ტრანსპერინეულ მიდგომებს შორის განსხვავებები მაღალი რისკის პროსტატის კიბოს გამოვლენაში", აღმოჩნდა, რომ MRG შერწყმის ტექნიკაზე დაფუძნებული ტრანსპერინეული ბიოფსია ტრანსრექტულთან შედარებით უფრო ხშირად ავლენდა მაღალი რისკის პროსტატის კიბოსა და სხვა რისკფაქტორებს, მაგალითად, პერინევრულ თუ ლიმფოვასკულურ ინვაზიას ან კრიბრიფორმულ სტრუქტურას. ეს მიგნებები მიუთითებს ტრანსპერინეული მიდგომის მზარდ მნიშვნელობასა და ტრადიციულ მეთოდებთან შედარებით მის შესაძლო მეტ სარგებელზე.

თირკმლის კიბოს მკურნალობის ახალი მიდგომები

თირკმლის კიბოში გამორჩეულია LITESPARK-005, CheckMate 9ER და CheckMate 214 კვლევები. LITESPARK-005-ის 361 ნომრის მოხსენება ბელზუტიფანის პაციენტების მიერ აღწერილ შედეგებს ეხება. ამ 3 ფაზის კვლევაში ბელზუტიფანი შეისწავლეს შორსწასული ან მეტასტაზური ნათელუჯრედოვანი თირკმლის კარცინომის მქონე პაციენტებში, რომელთა დაავადებაც მანამდე იმუნური საკონტროლო წერტილებისა და ანტიანგიოგენური მკურნალობის ფონზე პროგრესირდა. დაკვირვების მედიანურ 25,7 თვეში ბელზუტიფანით მკურნალობის მედიანური ხანგრძლივობა 7,6 თვე იყო, ევეროლიმუსით კი მხოლოდ 3,9 თვე. მეორე შუალედური ანალიზის მონაცემთა შეწყვეტის თარიღზე 22,6% კვლავ ბელზუტიფანს იღებდა, ევეროლიმუსს კი მხოლოდ 5%. სტანდარტული სკალებით შეფასებულ ცხოვრების ხარისხის კითხვარებში სხვადასხვა ქულის გაუარესებამდე დრო ბელზუტიფანის ჯგუფში მნიშვნელოვნად ხანგრძლივი იყო. ევეროლიმუსის ჯგუფს ასევე უფრო ცუდი ფიზიკური ფუნქციის ქულები ჰქონდა.

CheckMate 9ER-ისა და CheckMate 214-ის ხანგრძლივი დაკვირვებაც საინტერესოა. CheckMate 9ER-ის 362 ნომრის აბსტრაქტში ნივოლუმაბისა და კაბოზანტინიბის კომბინაციამ სუნიტინიბთან შედარებით PFS და საერთო გადარჩენა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა. დაკვირვების მედიანურ 55 თვეში კომბინაციამ პროგრესირების ან სიკვდილის რისკი 42%-ით და სიკვდილის რისკი 23%-ით შეამცირა. შედეგები ამ კომბინაციის პირველი ხაზის მკურნალობად გამოყენებას შორსწასული ან მეტასტაზური თირკმლის უჯრედოვანი კარცინომის მქონე პაციენტებში მხარს უჭერს.

ენფორტუმაბ ვედოტინისა და ერდაფიტინიბის გამოყენება

შარდის ბუშტის კიბოს მკურნალობაში UNITE ბაზის ორი საინტერესო მოხსენება გამოირჩევა. 537 ნომრის მოხსენებას ეწოდება "UNITE კვლევაში აველუმაბის შემდეგ ენფორტუმაბ ვედოტინით ნამკურნალები შორსწასული ურეთრალური კარცინომის მქონე პაციენტების შედეგები". აბსტრაქტში აღწერილია პლატინაზე დაფუძნებული მკურნალობისა და აველუმაბით შემანარჩუნებელი თერაპიისადმი რეზისტენტობის შემდეგ მესამე ხაზში ენფორტუმაბ ვედოტინის მიმღები 49 პაციენტის შედეგები. დაკვირვების მედიანურ 8,5 თვეში მედიანური PFS 7 თვე, საერთო გადარჩენა კი 13,3 თვე იყო; ობიექტური პასუხის სიხშირე 54% აღმოჩნდა. კვლევა აჩვენებს, რომ ენფორტუმაბ ვედოტინი მანამდე მკურნალობის ხაზებზე პროგრესირების მქონე პაციენტებისთვის ეფექტიანი სამაშველო რეჟიმია.

კიდევ ერთი, 616 ნომრის კვლევა, სათაურით "ერდაფიტინიბისა და ენფორტუმაბ ვედოტინის თანმიმდევრობა მეტასტაზური უროთელური კიბოს მქონე პაციენტებში", ერდაფიტინიბისა და ენფორტუმაბ ვედოტინის გამოყენებას ეხება. ერდაფიტინიბი ფიბრობლასტის ზრდის ფაქტორის რეცეპტორის კინაზის ინჰიბიტორია, რომელიც დამტკიცებულია ადგილობრივად შორსწასული ან მეტასტაზური უროთელური კარცინომისა და FGFR3 ცვლილებების მქონე პაციენტებისთვის, დაავადების ერთი ხაზის სისტემური მკურნალობის შემდეგ პროგრესირებისას. ამ რეტროსპექტულ კვლევაში მეტასტაზური უროთელური კარცინომისა და FGFR2 ან FGFR3 ცვლილებების მქონე პაციენტებში შეაფასეს ერდაფიტინიბი ენფორტუმაბ ვედოტინის შემდეგ, ერდაფიტინიბი მის წინ და მხოლოდ ენფორტუმაბ ვედოტინი. საინტერესოა, რომ ორივე აგენტის მიმღებ პაციენტებს მხოლოდ ენფორტუმაბ ვედოტინის ჯგუფთან შედარებით უფრო ხანგრძლივი საერთო გადარჩენა ჰქონდათ, რიგის მიუხედავად (ჰაზარდის თანაფარდობა 0,52). ენფორტუმაბ ვედოტინის მონოთერაპიისას ობიექტური პასუხი 49% იყო; თანმიმდევრობით გამოყენებისას კი ენფორტუმაბ ვედოტინის პასუხი ერდაფიტინიბის შემდეგ 32%, მის წინ კი 67% აღმოჩნდა.

რეალური პრაქტიკის ამ შედეგების მიუხედავად, საჭიროა უფრო დიდი, პროსპექტული კვლევები, განსაკუთრებით ერდაფიტინიბის შემდეგ ენფორტუმაბ ვედოტინის გამოყენებასა და მის პირველი ხაზის მკურნალობად დანიშვნაზე. ეს კვლევები შარდის ბუშტის კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვან პროგრესსა და პაციენტებისთვის იმედისმომცემ არჩევანს აჩვენებს.