რამდენად და როგორ ზრდის ალკოჰოლი ძუძუს კიბოს რისკს?
ამ სტატიაში
ალკოჰოლს, ესტროგენის დონის ზრდის, ფოლატის შეწოვის შემცირებისა და უჯრედის DNA-ის დაზიანების გამო, ძუძუს კიბოს რისკის გაზრდა შეუძლია. მას კიბოს რისკის გაზრდა ოქსიდაციური სტრესის გზითაც შეუძლია და ორგანიზმის მავნე ქიმიური ნივთიერებებისგან გათავისუფლების ფუნქციის დარღვევაც.
ალკოჰოლურ სასმელებში არსებულ ეთანოლს ძუძუს კიბოს რისკის გაზრდა შეუძლია. მრავალი ერთმანეთთან თანხვედრილი კვლევა აჩვენებს კავშირს ალკოჰოლის მოხმარებასა და ძუძუს კიბოს რისკს შორის, რომელიც დალეული რაოდენობის ზრდასთან ერთად ძლიერდება.
იწვევს თუ არა ალკოჰოლის მოხმარება ძუძუს კიბოს?
თანმიმდევრული კვლევები აჩვენებს ალკოჰოლის მოხმარების ზრდასთან დაკავშირებულ ძუძუს კიბოს რისკის მატებას. 118 სხვადასხვა კვლევის მონაცემებით, მცირე რაოდენობით მომხმარებლებში ძუძუს კიბოს რისკი ოდნავ მეტია, ვიდრე მათში, ვინც არ სვამს. ზომიერი და დიდი რაოდენობით მომხმარებლებს უფრო მაღალი რისკი აქვთ.
ამასთან, 2015 წელს აშშ-ში ჩატარებული ორი კოჰორტული კვლევის 88 ათასი ქალი მონაწილის მონაცემებით, არასდროს მწეველ, თუმცა მცირე ან ზომიერი რაოდენობით ალკოჰოლის მომხმარებელ ქალებში ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბოს, განსაკუთრებით ძუძუს კიბოს, რისკი გაზრდილი იყო.
რამდენად ზრდის ალკოჰოლი ძუძუს კიბოს განვითარების რისკს?
ალკოჰოლის მომხმარებელ და არმომხმარებელ ქალთა შემდარებელი კვლევები ძუძუს კიბოს რისკზე მის გავლენას ასე აღწერს:
- კვირაში სამჯერ ალკოჰოლური სასმლის მიღება რისკს 15%-ით ზრდის
- ყოველი დამატებითი ალკოჰოლური სასმელი, რომელსაც ადამიანები ყოველდღიურად რეგულარულად სვამენ, რისკს 10%-ით ზრდის
ადრეულ ასაკში (9 – 15 წლისას) კვირაში სამიდან ხუთჯერ ალკოჰოლური სასმლის მიღება ძუძუში არაკიბოვანი წარმონაქმნების განვითარების რისკს სამჯერ ზრდის. ზოგი არაკიბოვანი წარმონაქმნი შესაძლოა მოგვიანებით ძუძუს კიბოს რისკის მატებას უკავშირდებოდეს.
ალკოჰოლისა და რეციდივის (კიბოს განმეორების) შესახებ კვლევები მცირეა, თუმცა 2016 წლის სისტემურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ალკოჰოლის მიღება, განსაკუთრებით პოსტმენოპაუზურ ქალებში, ძუძუს კიბოს განმეორების ალბათობას ზრდის.
როგორ ზრდის ალკოჰოლი ძუძუს კიბოს რისკს?
ალკოჰოლს ძუძუს კიბოს რისკის გაზრდა რამდენიმე მიზეზით შეუძლია:
- ფოლატის შემცირება
- ჰორმონების დონის ცვლილება
- DNA-ის დაზიანება
- სხვა ფაქტორები
ფოლატის შემცირება
ფოლატის დაბალი დონე შესაძლოა ძუძუს კიბოს მომატებულ რისკს უკავშირდებოდეს. ალკოჰოლს ორგანიზმში გარკვეული საკვები ნივთიერებების, მათ შორის ფოლატის, შეწოვის შემცირება შეუძლია. ფოლატი უჯრედების ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად მნიშვნელოვანი ვიტამინია. ბევრი ალკოჰოლის მომხმარებლებში საკვები ნივთიერებების შეწოვა და ფოლატის დონე შეიძლება განსაკუთრებით დაბალი იყოს.
ჰორმონების დონე
ესტროგენი ჰორმონია, რომელიც ძუძუს ქსოვილის ზრდასა და განვითარებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. მისმა მაღალმა დონემ შეიძლება ძუძუს კიბოს რისკი გაზარდოს. ალკოჰოლს ესტროგენის დონის გაზრდა შეუძლია. მას შეუძლია გაზარდოს სხვა ჰორმონებიც, რომლებიც ჰორმონრეცეპტორდადებით ძუძუს კიბოს უკავშირდება.
DNA-ის დაზიანება
ალკოჰოლს უჯრედებში DNA-ის დაზიანებით ძუძუს კიბოს რისკის გაზრდა შეუძლია. ის შეიძლება გარდაიქმნას ქიმიურ ნივთიერებად, აცეტალდეჰიდად, რომელიც უჯრედის DNA-ს აზიანებს. მას ასევე შეუძლია გამოიწვიოს ოქსიდაციური სტრესი, რომელიც უჯრედებს აზიანებს და კიბოს რისკს ზრდის.
სხვა ფაქტორები
ალკოჰოლს შეუძლია შეანელოს ორგანიზმის მავნე ქიმიური ნივთიერებებისგან, მაგალითად თამბაქოს კვამლის კომპონენტებისგან, გათავისუფლება. ის ამ ნივთიერებების საჭმლის მომნელებელი სისტემის ზედა ნაწილის გარეთ არსებულ უჯრედებში შეღწევასაც აადვილებს.
ამასთან, ალკოჰოლის მოხმარებამ შეიძლება კალორიების მიღება სიმსუქნის გამომწვევ დონემდე გაზარდოს. ამან კი შეიძლება ძუძუს კიბოს რისკი გაზარდოს.
აქვს თუ არა მნიშვნელობა ალკოჰოლის ტიპს?
ალკოჰოლური სასმელები, მათ შორის ლუდი, ღვინო და ლიქიორი, ეთანოლს შეიცავს. კიბოს რისკს ზრდის სწორედ ეთანოლი და არა სასმელში არსებული სხვა კომპონენტები.
ეთანოლის რაოდენობა სხვადასხვა ალკოჰოლურ სასმელში შეიძლება განსხვავდებოდეს, თუმცა ქვემოთ მოცემული სტანდარტული პორციები ჩვეულებრივ დაახლოებით 15 cc ეთანოლს შეიცავს:
- 355 cc ლუდი
- 148 cc ღვინო
- 45 cc ლიქიორი
უფრო დიდი რაოდენობით ან უფრო ძლიერი სასმელები მეტ ეთანოლს შეიცავს. კიბოს რისკის ზრდისთვის სასმლის ტიპზე მეტად მნიშვნელოვანია, რამდენ ალკოჰოლს მოიხმარს ადამიანი დროის განმავლობაში.
რამდენია ალკოჰოლის უსაფრთხო რაოდენობა?
მცირე რაოდენობის ალკოჰოლმაც კი შეიძლება ქალებში ძუძუს კიბოს რისკი გაზარდოს. კიბოს პრევენციისთვის საუკეთესო არჩევანი ალკოჰოლისგან თავის შეკავებაა.
თუ ადამიანები მაინც ალკოჰოლის მიღებას ირჩევენ, ქალებმა დღეში ერთზე, კაცებმა კი ორზე მეტი სასმელი არ უნდა დალიონ. აშშ-ის ალკოჰოლის ბოროტად მოხმარებისა და ალკოჰოლიზმის ეროვნული ინსტიტუტის მიხედვით, ქალებისთვის რეკომენდებული ზღვარი უფრო დაბალია, რადგან კაცებთან შედარებით სხეულის უფრო მცირე ზომა აქვთ. ამასთან, ქალის ორგანიზმში ზოგადად ნაკლები წყალია და, რადგან სხეული ალკოჰოლს ძირითადად სხეულის წყალში ინახავს, იმავე რაოდენობის დამლევ ქალებში სისხლში ალკოჰოლის კონცენტრაცია უფრო მაღალი იქნება.
შეჯამება
კვლევებმა ალკოჰოლის მოხმარებასა და ძუძუს კიბოს მომატებულ რისკს შორის თანმიმდევრული კავშირი აჩვენა. მიზეზი შესაძლოა იყოს მისი გავლენა ფოლატის შეწოვაზე, ესტროგენისა და სხვა ჰორმონების დონის გაზრდა და უჯრედებში DNA-ის დაზიანება. ალკოჰოლს ორგანიზმის მავნე ქიმიური ნივთიერებებისა და ჭარბი კალორიებისგან გათავისუფლების უნარის დარღვევაც შეუძლია.
მცირე რაოდენობის ალკოჰოლის მომხმარებლებში რისკი ოდნავ გაზრდილია, ზომიერი და დიდი რაოდენობის მომხმარებლებში კი უფრო მაღალია. ალკოჰოლისგან თავის შეკავება ან მისი შეზღუდვა შეიძლება ძუძუს კიბოს რისკის შემცირების ხელშემწყობი მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყოს. კიბოს მკურნალობაზე მყოფნი და კიბოგადატანილებიც ალკოჰოლის მოხმარებისას ფრთხილად უნდა იყვნენ.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.