Spirt süd vəzi xərçəngi riskini nə qədər və necə artırır?

Spirt estrogeni yüksəltdiyi, folatın sorulmasını azaltdığı və hüceyrə DNT-sinə zərər verdiyi üçün süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər. Spirt həmçinin oksidativ stres vasitəsilə xərçəng riskini artıra və bədənin zərərli kimyəvi maddələri aradan qaldırma funksiyasını poza bilər.

Spirtli içkilərdəki etanol süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər. Bir-biri ilə uyğun çoxsaylı araşdırmalar spirt qəbulu ilə süd vəzi xərçəngi riski arasında insanların nə qədər içdiyinə bağlı artan əlaqə olduğunu göstərir.

Spirt qəbulu süd vəzi xərçənginə səbəb olurmu?

Spirt qəbulu artdıqca süd vəzi xərçəngi riskinin artdığını göstərən ardıcıl araşdırmalar var. 118 ayrı tədqiqatın məlumatları az spirt içənlərin içməyənlərlə müqayisədə süd vəzi xərçəngi riskinin bir qədər artdığını göstərib. Orta və çox miqdarda spirt içənlər daha yüksək risk daşıyır.

Həmçinin 2015-ci ildə ABŞ-da iki kohort tədqiqatındakı 88 min qadının iştirak etdiyi işdə heç siqaret çəkməmiş, lakin az və orta miqdarda spirt içənlərdə spirtlə bağlı xərçəng, xüsusilə süd vəzi xərçəngi riskinin artdığı bildirilib.

Spirt süd vəzi xərçənginə tutulma riskini nə qədər artırır?

Spirt içməyən və içən qadınları müqayisə edən tədqiqatlar onun süd vəzi xərçəngi riskinə təsiri üçün bunları irəli sürür;

• Həftədə üç dəfə spirtli içki içmək %15 risk artımına səbəb olur
• Hər gün müntəzəm içilən hər əlavə spirtli içki üçün %10 artan risk var

Həyatın erkən dövründə (9 – 15 yaş arası) həftədə üç-beş dəfə spirtli içki içmək xərçəng olmayan süd vəzi kütlələrinin yaranma riskini üçqat artırır. Bəzi xərçəng olmayan süd vəzi kütlələri sonrakı yaşlarda süd vəzi xərçəngi riskinin artması ilə bağlı ola bilər.

Spirt və residiv (xərçəngin təkrarı) barədə az araşdırma olsa da, 2016-cı il sistematik tədqiqatı spirt içməyin xüsusilə menopauzadan sonrakı qadınlarda süd vəzi xərçənginin təkrarlanma ehtimalını artırdığını göstərib.

Spirt süd vəzi xərçəngi riskini necə artırır?

Spirt bir neçə səbəbdən süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər;

• Folatın azalması
• Hormon səviyyələrinin dəyişməsi
• DNT zədələnməsi
• Digər amillər

Folatın azalması

Aşağı folat səviyyəsi süd vəzi xərçəngi riskinin artması ilə bağlı ola bilər. Spirt folat daxil olmaqla müəyyən qida maddələrinin sorulmasını azalda bilər. Folat hüceyrələrin sağlam qalması üçün vacib vitamindir. Çox spirt içənlərdə qida maddələrinin sorulması və folat səviyyəsi xüsusilə aşağı ola bilər.

Hormon səviyyələri

Estrogen süd vəzi toxumasının böyüməsi və inkişafında vacib rol oynayan hormondur. Yüksək estrogen səviyyəsi süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər. Spirt estrogeni yüksəldə bilər. Spirt həmçinin hormon reseptoru müsbət süd vəzi xərçəngi ilə əlaqəli digər hormonları artıra bilər.

DNT zədələnməsi

Spirt hüceyrələrdə DNT-yə zərər verərək süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər. Spirt hüceyrə DNT-sinə zərər verən asetaldehid adlı kimyəvi maddəyə çevrilə bilər. Hüceyrə zədələnməsinə və xərçəng riskinin artmasına səbəb olan oksidativ stres də yarada bilər.

Digər amillər

Spirt bədənin tütün tüstüsündəki maddələr kimi zərərli kimyəvi maddələrdən qurtulma qabiliyyətini ləngidə bilər. Həmçinin bu maddələrin həzm sisteminin üst hissəsindən kənardakı hüceyrələrə girişini asanlaşdırır.

Bundan əlavə spirt qəbulu piylənməyə səbəb ola biləcək qədər kalori qəbulunu artıra bilər. Bu da süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər.

Spirtin növü vacibdirmi?

Pivə, şərab və likör daxil olmaqla spirtli içkilərdə etanol var. Xərçəng riskini artıran digər komponentlərdən çox spirtli içkinin tərkibindəki etanoldur.

Etanol miqdarı içkilərə görə dəyişə bilər, lakin aşağıdakı standart ölçülü içkilərdə adətən təxminən 15 cc etanol olur;

• 355 cc pivə
• 148 cc şərab
• 45 cc likör

Daha böyük miqdarlar və ya daha güclü içkilər daha çox etanol ehtiva edir. Xərçəng riskinin artmasında içkinin növündən çox insanların zaman ərzində nə qədər spirt içdiyi vacibdir.

Təhlükəsiz spirt miqdarı nədir?

Hətta az miqdarda spirt qadınlarda süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər. Xərçəngin qarşısını almaq üçün spirtdən çəkinmək ən yaxşı seçimdir.

Yenə də insanlar spirt içməyi seçirsə, qadınlar gündə bir, kişilər gündə ikidən çox içki içməməlidir. ABŞ Milli Spirt Sui-istifadəsi və Alkoqolizm İnstitutuna görə qadınların bədən quruluşu kişilərdən kiçik olduğundan tövsiyə olunan hədd daha aşağıdır. Həmçinin qadınların bədənində ümumilikdə daha az su var və spirt əsasən bədən suyunda saxlandığından eyni miqdarda içən qadınlarda qan-spirt konsentrasiyası daha yüksək olur.

Xülasə

Tədqiqatlar spirt qəbulu ilə süd vəzi xərçəngi riskinin artması arasında ardıcıl əlaqə göstərib. Bu, spirtin folat sorulmasına təsirindən, estrogen və digər hormonları artırmasından, hüceyrələrdə DNT zədələnməsindən qaynaqlana bilər. Spirt bədənin zərərli kimyəvi maddələri və artıq kaloriləri aradan qaldırma qabiliyyətini də poza bilər.

Az spirt içənlərdə risk bir qədər artır, orta və çox içənlərdə isə daha yüksəkdir. Spirtdən çəkinmək və ya məhdudlaşdırmaq süd vəzi xərçəngi riskini azaltmağa kömək edən vacib amil ola bilər. Xərçəng müalicəsi alan və ya xərçəngi keçirmiş şəxslər də spirt qəbulunda ehtiyatlı olmalıdır.