როგორ გავუმკლავდეთ კორონავირუსით გამოწვეულ შფოთვასა და მღელვარებას?

მთელი მსოფლიო გადის უჩვეულო, ცხოვრების მიმდინარეობის შემცვლელ და მრავალი ადამიანისთვის მანამდე გამოუცდელ COVID-19 პანდემიის პროცესს. ახალი ვირუსის სწრაფად გავრცელებული ეპიდემია და მისი გავლენა მთელ მსოფლიოზე, ბუნებრივია, ჩვენს აზრებსა და გრძნობებზეც მოქმედებს. როდესაც ადამიანი რუტინისგან განსხვავებულ პროცესს აწყდება, გონებაში ავტომატურად ჩნდება კითხვები: ახლა რა მოხდება, როგორ იმოქმედებს ეს ცვლილება ჩემს ცხოვრებაზე ახლა და მომავალში? გონება ამ კითხვების პასუხებს ეძებს და იწყება თითოეულ ადამიანში განსხვავებული დონის შფოთვის (წუხილის ან მღელვარების) განცდა.

შფოთვა ამ პერიოდის ბუნებრივი ნაწილია. პირველ რიგში უნდა ვიცოდეთ, რომ შფოთვის განცდას ჩვენი ცხოვრების გაგრძელებაში დიდი მნიშვნელობა აქვს. სწორედ მისი წყალობით ამოქმედდება დაცვის მიზნით ზომების მიღების მექანიზმი და გადარჩენას ვახერხებთ. თუმცა ამ განცდის შეძლებისდაგვარად გონივრულ დონეზე შენარჩუნება ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც მისი მიღება.

ამ სტატიაში გაგიზიარებთ „13 რამ, რასაც ფსიქიკურად ძლიერი ადამიანები არ აკეთებენ“ წიგნის ავტორის, ფსიქოთერაპევტ Amy Morin-ის მიერ დაწერილ და Massachusetts-ის საავადმყოფოს ფსიქიატრის Dr. Steven Gans-ის მიერ სამედიცინო თვალსაზრისით გადახედილ რეკომენდაციებს (წიგნის თურქული თარგმანი ჩვენს ქვეყანაში ხელმისაწვდომია).

მსოფლიო მასშტაბის ეპიდემიის დროს შიშის, შფოთვის, გაურკვევლობისა და მწუხარების განცდა ნორმალურია. ამ გრძნობების მიმართ გარკვეული ზომების მიღება ფსიქიკური და ფიზიკური ჯანმრთელობის კარგ მდგომარეობაში შენარჩუნებას დაეხმარება. აი გზები, რომლებიც კორონავირუსთან დაკავშირებულ სტრესთან გამკლავებასა და შფოთვის დაბალანსებაში დაგეხმარებათ:

თვალი ადევნეთ სანდო წყაროების ამბებს

შესაძლოა ეს სტატიის ყველაზე მნიშვნელოვანი გზავნილია!

მოერიდეთ მატყუარა, შეცდომაში შემყვან, ინფორმაციული ღირებულების არმქონე და ოფიციალური წყაროს არმიმთითებელ მედიამასალებს. გაითვალისწინეთ ოფიციალური წყაროების სანდო ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორ დაიცვათ ამ ეპიდემიისგან საკუთარი თავი და საზოგადოება, რომელშიც ცხოვრობთ.

შეადგინეთ სამოქმედო გეგმა

დაავადებისგან დასაცავად და ინფიცირების რისკის შესამცირებლად ყოველთვის არსებობს გასაკეთებელი რამ. ხელების ეფექტიანი დაბანა და შეძლებისდაგვარად სახლში დარჩენა ყველაზე მარტივი და ადვილი ზომებია. ეპიდემიის წინააღმდეგ განსაზღვრული სამოქმედო გეგმით ყურადღებას აუცილებელ საქმეებზე გაამახვილებთ. თუმცა გახსოვდეთ, რომ სანდო წყაროების რეკომენდაციები უნდა შეასრულოთ!

შეზღუდეთ COVID-19-თან დაკავშირებულ მედიაზე დახარჯული დრო

გარკვეული პერიოდულობით ადევნეთ თვალი მასალებს, რომლებიც აღწერს, რამდენად სწრაფად ვრცელდება დაავადება ან რამდენი ადამიანი დაავადდა. ასეთი მასალების ინტენსიურმა თვალთვალმა შფოთვა შეიძლება გაგიზარდოთ. მაგალითად, დღეში 1-ჯერ ან 2 დღეში 1-ჯერ გაეცანით ასეთ გამოცემებს. უფრო ხშირი თვალთვალი არაფერს შეგმატებთ. შესაბამისი სიხშირით გაცნობისა და თქვენს ცხოვრებაში უფრო სასიამოვნო და აუცილებელი საქმიანობისთვის მეტი დროის დათმობის შედეგად მეტ სარგებელს მიიღებთ.

მოერიდეთ ბრბოს ფსიქოლოგიას

მოერიდეთ სხვების ისეთ ქცევებს, როგორიცაა ნიღბის ტარება, ხელთათმანების ჩაცმა, სოციალურ გარემოში ყოფნა ან უაზრო დასუფთავების რიტუალები. იცოდეთ, რომ მრავალი ადამიანი შეიძლება უსარგებლო ქმედებებს ასრულებდეს. თქვენს სამოქმედო გეგმას სანდო ეროვნული დაწესებულების რეკომენდაციები უნდა განსაზღვრავდეს. გახსოვდეთ, ბრბოს ფსიქოლოგიით შესრულებულ უსარგებლო მოქმედებებს მავნე შედეგებიც შეიძლება ჰქონდეს.

იზრუნეთ საკუთარ თავზე

იკვებეთ დაბალანსებულად, კარგად გამოიძინეთ და თავისუფალი დროის საქმიანობებით დაკავდით. ეს სტრესულ დროს ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ჯანმრთელობის შენარჩუნების გასაღებია. საკუთარ თავზე ზრუნვა იმუნურ სისტემასაც ძლიერს უნარჩუნებს.

საჭიროებისას ეძებეთ პროფესიონალური დახმარება

თუ კორონავირუსით გამოწვეულმა სტრესმა თქვენი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა დააზიანა, შესაძლოა პროფესიონალური დახმარების მიღება გსურდეთ. ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტს შეუძლია შიშებთან და წუხილთან გამკლავებაში დაგეხმაროთ. ასევე მიღებული დახმარებით საკუთარი თავისა და ოჯახისთვის ყველაზე სწორ გადაწყვეტილებებს მიიღებთ.

მაშინაც კი, თუ სახლიდან ვერ გადიხართ, ონლაინთერაპიის პროგრამები ამ საკითხში დახმარების საშუალებას იძლევა. ამ მიზნით ჩვენს ქვეყანაში ჯანდაცვის სამინისტროსა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის განათლებისა და კვლევის ასოციაციის (RUHSAD) მიერ ერთობლივად შემუშავებული, „ჯანდაცვის მუშაკების, მათი მეუღლეებისა და შვილებისთვის“ უფასო ფსიქოლოგიურ / ფსიქიატრიულ მხარდაჭერას მომცემი ფსიქიკური ჯანმრთელობის მხარდაჭერის ონლაინსისტემა ამ კვირაში ამოქმედდება.

ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესაძლო პრობლემები

ეპიდემიით გამოწვეული ფსიქიკური პრობლემების მსგავსად, არსებული ფსიქიკური მდგომარეობის თვალყურის დევნებაც მნიშვნელოვანია. დაკვირვება საჭიროა იმის გასაგებად, უარესდება თუ არა მდგომარეობა.

დეპრესია და შფოთვითი აშლილობა

ზოგიერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანები ეპიდემიების დროს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებს პირველად განიცდიან. აღმოჩნდა, რომ შეიძლება ადაპტაციის პრობლემები, დეპრესია და შფოთვითი აშლილობა განვითარდეს.

მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ზოგიერთ ადამიანს ეპიდემიის დროს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები შეიძლება პირველად გამოუვლინდეს. შესაძლებელია ადაპტაციის პრობლემების, დეპრესიისა და შფოთვის განვითარება.

ებოლას ეპიდემიის დროს ჩატარებულ კვლევაში ფსიქოსოციალური პრობლემების ზრდა დაფიქსირდა. 2009 წლის H1N1 ინფლუენცის ეპიდემიის დროს ჩატარებულმა კვლევამ კი სხვადასხვა ემოციური სიმპტომის განვითარება აჩვენა, მათ შორის სომატოფორმული აშლილობები (მაგალითად ტკივილი და დაღლილობა, რომლებიც ფიზიკური მიზეზით სრულად ვერ აიხსნება).

არსებული ფსიქოლოგიური პრობლემები შეიძლება გაუარესდეს. კვლევები ვარაუდობს, რომ სტრესის მიმართ უფრო მგრძნობიარე პირები შესაძლოა მაღალი რისკის ჯგუფში იყვნენ.

მათთან ერთად მცხოვრებთა მოვლაზე პასუხისმგებელ პირებში ემოციური პრობლემების, განსაკუთრებით შფოთვის, განვითარების ალბათობა გაზრდილია.

ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, მგრძნობიარე პირებმა და ოჯახში დიდი პასუხისმგებლობის მქონე ადამიანებმა ჩვენ მიერ აღწერილ ზომებს მეტი ყურადღება უნდა მიაქციონ. ასევე, რადგან ეპიდემიის გამო ფსიქიკური პრობლემები პირველადაც შეიძლება განვითარდეს, ამ პერიოდში ადამიანი საკუთარ თავს უფრო მზრუნველად უნდა მოექცეს. ყოველ პანდემიას, რომელსაც დასაწყისი აქვს, ბუნებრივია, დასასრულიც აქვს. ეპიდემიის დროს შფოთვასთან გამკლავება და საკუთარი თავის დაცვა შეიძლება რთული იყოს. საბედნიეროდ, როგორც სწორ ინფორმაციაზე წვდომის შესაძლებლობა, ისე შფოთვასთან გამკლავების საშუალებაც გვაქვს. მშვიდობას, ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობას გისურვებთ…

• ყველა ჩვენი სტატია კორონავირუსის შესახებ