სამხრეთ აფრიკის Omicron ვარიანტი შეშფოთებას იწვევს

სამხრეთ აფრიკაში B.1.1.1.529 (Omicron) სახელით ცნობილი ახალი კორონავირუსის ვარიანტი აღმოაჩინეს და მკვლევრები ჩქარობენ გაარკვიონ, უქმნის თუ არა ეს აქამდე ყველაზე სწრაფად გავრცელებული ვარიანტი COVID ვაქცინების ეფექტიანობას საფრთხეს.

რა არის ახალი სამხრეთაფრიკული ვარიანტი (B.1.1.1.529)?

სამხრეთ აფრიკის მკვლევრები თითქოს დღე-ღამეს ასწორებენ COVID-19-ის გამომწვევი ახალი კორონავირუსის ვარიანტის სწრაფი გავრცელების ადგილზე შესასწავლად და გამოსავლის შესათავაზებლად. ახალი ვარიანტი Delta ვარიანტის ჩათვლით სხვა ვარიანტებში არსებულ მრავალ მუტაციას შეიცავს და, როგორც ჩანს, სამხრეთ აფრიკაში სწრაფად ვრცელდება.

შენიშვნა: ვარიანტი არის მუტაციები, რომლებიც ვირუსის ზოგად იდენტობას არ ცვლის.  შტამი კი ისეთი მუტაციებია, რომლებიც ვირუსს სხვა იდენტობას ანიჭებს. ანუ ამ შემთხვევაში ყველაფერი თავიდან იწყება. ყოველი ნუკლეოტიდის ცვლილება ვირუსის განსხვავებულად ქცევას არ ნიშნავს. SARS-CoV-2-ის (მიმდინარე პანდემიის გამომწვევი კორონავირუსის) გენეტიკური ცვლილებებით წარმოქმნილ B.1.1.1.529  ფორმას ზოგი ვარიანტსაც უწოდებს და შტამსაც, თუმცა სტატიაში შემდგომ ვარიანტს ვიყენებთ.

უპირველესი ამოცანაა გავრცელებისას მას უფრო ახლოდან დავაკვირდეთ. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ Omicron -ად დასახელებული B.1.1.1.529 ვარიანტი პირველად 2021 წლის ნოემბერში ბოტსვანაში აღმოაჩინეს და სამხრეთ აფრიკიდან ჰონგ-კონგში მოგზაურებშიც გამოვლინდა. მეცნიერები სწავლობენ, შეუძლია თუ არა მას ვაქცინებით გააქტიურებული იმუნური სისტემის პასუხებისგან თავის არიდება და სხვა ვარიანტებთან შედარებით უფრო მძიმე თუ მსუბუქი დაავადების გამოწვევა.

იოჰანესბურგის Witwatersrand-ის უნივერსიტეტის ვირუსოლოგი პენი მური ამბობს: „ვარპის სიჩქარით დავფრინავთ“; მისი ლაბორატორია ვარიანტის ვაქცინებითა და წინა ინფექციებით მიღებული იმუნიტეტისგან თავის არიდების პოტენციალს ზომავს. მურის თქმით, ვაქცინირებულებში განმეორებითი ინფექციისა და შემთხვევების ანეკდოტური ანგარიშები არსებობს, თუმცა „ამ ეტაპზე რაიმეს სათქმელად ძალიან ადრეა“, — ამატებს.

დურბანის KwaZulu-Natal-ის უნივერსიტეტის ინფექციონისტმა რიჩარდ ლესელსმა 25 ნოემბერს სამხრეთ აფრიკის ჯანდაცვის უწყების პრესკონფერენციაზე განაცხადა: „ამ ვარიანტის შესახებ ბევრი რამ არ გვესმის“. "მუტაციების პროფილი გვაშფოთებს, თუმცა ახლა მისი მნიშვნელობისა და პანდემიაზე რეაგირებისთვის შესაძლო შედეგების გასაგებად უნდა ვიმუშაოთ."

Omicron ვარიანტი ჩვენს კართანაა

WHO-ის ექსპერტთა ჯგუფი 26 ნოემბერს შეიკრიბა და B.1.1.529 სახელით ცნობილ ვარიანტს "შეშფოთების გამომწვევი" უწოდა. ჯგუფმა კორონავირუსის ვარიანტების ბერძნული დასახელებების სისტემის შემდეგი ასოს მიხედვით მას Omicron  უწოდა.

მკვლევრებს ასევე სურთ შეაფასონ მისი გლობალური გავრცელების, ახალი ინფექციური ტალღების გამოწვევისა თუ Delta-თი მიმდინარე მატების გაძლიერების პოტენციალი.

მოულოდნელი ცვლილებები

მკვლევრებმა Omicron ბოტსვანის გენომური სეკვენირების მონაცემებში აღმოაჩინეს. ის გამოირჩეოდა 30-ზე მეტი ცვლილებით სპაიკ-ცილაში — SARS-CoV-2-ის ცილაში, რომელიც ადამიანის უჯრედებს ამოიცნობს და იმუნური პასუხების მთავარი სამიზნეა. ბევრი ცვლილება Delta-სა და Alpha-შიც გვხვდება და მაღალ ინფექციურობასა და ინფექციის მაბლოკირებელი ანტისხეულებისგან თავის არიდებას უკავშირდება.

განგაშს იწვევს მკვეთრი ზრდაც სამხრეთ აფრიკის გაუტენგის პროვინციაში, სადაც იოჰანესბურგია. ლესელსის თქმით, ნოემბერში შემთხვევები სწრაფად გაიზარდა, განსაკუთრებით სკოლებსა და ახალგაზრდებში. De Oliveria-ს გუნდის სეკვენირებამ და სხვა გენეტიკურმა ანალიზებმა აჩვენა, რომ 12-დან 20 ნოემბრამდე გაუტენგში გაანალიზებული 77 ვირუსული ნიმუშიდან ყველა Omicron იყო. კიდევ ასობით ნიმუშის ანალიზი მიმდინარეობს.

ლესელსის თქმით, ვარიანტს აქვს სპაიკის მუტაცია, რომელიც გენომის სეკვენირებაზე ბევრად სწრაფი გენოტიპირების ტესტებით მის გამოვლენას შესაძლებელს ხდის. ამ ტესტების წინასწარი მონაცემები მიუთითებს, რომ Omicron გაუტენგს გაცილებით გასცდა. ლესელსმა თქვა: "ეს გვაფიქრებინებს, რომ ვარიანტი ქვეყანაში საკმაოდ ფართოდ შეიძლება ცირკულირებდეს.".

WHO-ის განცხადების მიხედვით, წინასწარი მონაცემები აჩვენებს, რომ Omicron-ს სხვა შეშფოთების გამომწვევ ვარიანტებზე მაღალი „ხელახალი ინფექციის“ რისკი აქვს.

ეფექტიანია თუ არა ვაქცინები?

მისი საფრთხის გასაგებად მკვლევრები სამხრეთ აფრიკასა და მის ფარგლებს გარეთ გავრცელებას ახლოდან დააკვირდებიან. სამხრეთ აფრიკელმა მეცნიერებმა ძალები 2020 წლის ბოლოს იქ აღმოჩენილი Beta ვარიანტის სწრაფად შესასწავლად გააერთიანეს; ახლა მსგავსი მუშაობა Omicron-ზეც იწყება.

მურის გუნდმა, რომელმაც Beta-ს იმუნიტეტისგან თავის არიდების შესახებ ზოგი პირველი მონაცემი მოგვცა, Omicron-ის კვლევა დაიწყო. გეგმავენ შეამოწმონ, როგორ ირიდებს ის ინფექციის მაბლოკირებელ ანტისხეულებსა და სხვა იმუნურ პასუხებს. ვარიანტს მრავალი მუტაცია აქვს ანტისხეულების მიერ ამოცნობილ სპაიკის უბნებში, რაც მათ ძალას პოტენციურად ამცირებს. მური ამბობს: "ბევრი ცნობილი მუტაცია პრობლემურია, თუმცა მეტი ცვლილება ალბათ იმუნური სისტემისგან უფრო მეტად თავის არიდებას უწყობს ხელს — ასე ჩანს". მისი თქმით, კომპიუტერული მოდელირება მიანიშნებს, რომ Omicron-მა შესაძლოა იმუნური სისტემის სხვა ნაწილის, T უჯრედების, დაცვაც აირიდოს. გუნდი პირველ შედეგებს ორ კვირაში ელის.

ოქსფორდის უნივერსიტეტის ვირუსის ევოლუციის მკვლევარი არის კაცურაკისი ამბობს: „ამდენი ცვლილების გამო ხომ არ ამცირებს ვაქცინის ეფექტიანობას — ეს გვაინტერესებს“.

ლესელსის თქმით, სამხრეთ აფრიკელი მკვლევრები შეისწავლიან, სხვა ვარიანტებთან შედარებით უფრო მძიმე თუ მსუბუქ დაავადებას იწვევს Omicron. "მთავარი კითხვა ნამდვილად დაავადების სიმძიმეს ეხება."

მკვლევართა თქმით, სამხრეთ აფრიკის გარეთ Omicron-ის საფრთხე ჯერჯერობით გაურკვეველია. მურის აზრით, Delta-ზე მეტი გადამდებობა უცნობია, რადგან ახლა ქვეყანაში COVID-19-ის შემთხვევები ცოტაა. „შემცირებული აქტივობის პერიოდში ვართ“, — ამბობს. კაცურაკისის თქმით, Delta-ს ფართო გავრცელების ქვეყნებმა Omicron-ის ნიშნებს უნდა დააკვირდნენ. "დროთა განმავლობაში ვნახავთ, რამდენად წარმატებით უწევს ეს ვირუსი კონკურენციას და გაიზრდება თუ არა მისი გავრცელება."

*

• დაკავშირებული თემა: კორონავირუსის უახლესი ამბები და სამეცნიერო მიღწევები

გარე შინაარსის სანახავად მართეთ პარამეტრები

გარე შინაარსის სანახავად მართეთ პარამეტრები