Cənubi Afrika Omicron variantı narahatlıq yaradır

Cənubi Afrikada B.1.1.1.529 (Omicron) adlanan yeni bir koronavirus variantı aşkarlandı və tədqiqatçılar indiyədək ən sürətlə yayılan bu koronavirus variantının COVID peyvəndlərinin effektivliyinə təhlükə yaradıb-yaratmadığını müəyyən etmək üçün yarışırlar.

Yeni Cənubi Afrika variantı (B.1.1.1.529) nədir?

Cənubi Afrika tədqiqatçıları COVID-19 yaradan yeni koronavirus növünün sürətli yayılmasını yerində izləmək və həll təklifləri vermək üçün sanki gecə-gündüz yatmırlar. Yeni variant Delta variantı da daxil olmaqla digər variantlarda olan çoxsaylı mutasiyanı daşıyır və Cənubi Afrikada sürətlə yayılır kimi görünür.

QEYD: Bir variantvirusun ümumi kimliyini dəyişməyən mutasiyalardır. Ştammvirusa başqa kimlik verən mutasiyalardır. Yəni bu olsa hər şey əvvələ qayıdar. Virusda hər nukleotid dəyişikliyi onun fərqlənməsi demək deyil. SARS-CoV-2-dəki (hazırkı pandemiyanı yaradan koronavirus) genetik dəyişikliklər nəticəsində yaranan B.1.1.1.529 formasını həm variant, həm ştamm adlandıranlar olsa da, yazının davamında variant işlətdik.

İlkin prioritet variant yayılarkən onu daha yaxından izləməkdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (DSÖ) Omicron adlandırdığı B.1.1.1.529 variantı ilk dəfə noyabr 2021-də Botsvanada aşkarlanıb və Cənubi Afrikadan Honq Konqa gedənlərdə üzə çıxıb. Alimlər onun peyvəndlərin tətiklədiyi immun sistemi cavablarından yayınıb-yayına bilmədiyini, digər variantlardan daha ağır və ya yüngül xəstəlik yaradıb-yaratmadığını anlamağa çalışırlar.

Yohannesburqdakı Witwatersrand Universitetinin virusoloqu Penny Moore: “Warp sürətində uçuruq” deyir və laboratoriyası variantın peyvəndlərdən və əvvəlki infeksiyalardan yaranan immunitetdən yayınma potensialını ölçür. Moore peyvəndlilərdə təkrar infeksiya və hallar barədə anekdot hesabatlar olduğunu, lakin “bu mərhələdə nəsə deməyin çox tez olduğunu” əlavə edir.

Cənubi Afrikanın Durban şəhərində KwaZulu-Natal Universitetinin infeksion xəstəliklər həkimi Richard Lessells 25 noyabrda səhiyyə departamentinin mətbuat konfransında: “Bu variant barədə anlamadığımız çox şey var” dedi. "Mutasiya profili bizi narahat edir, lakin indi onun əhəmiyyətini və pandemiyaya cavab üçün nə demək olduğunu anlamağa çalışmalıyıq."

Omicron variantı qapımızdadır

DSÖ ekspert qrupu 26 noyabrda toplaşıb B.1.1.529 kimi tanınan variantı "narahatlıq doğuran" kimi təsnif etdi. Qrup onu koronavirus variantları üçün yunan adlandırma sistemində növbəti hərf olan Omicron adlandırdı.

Tədqiqatçılar variantın qlobal yayılma, yeni infeksiya dalğaları yaratma və ya Delta-nın yaratdığı davam edən artımları gücləndirmə potensialını da ölçmək istəyirlər.

Ani dəyişikliklər

Tədqiqatçılar Botsvanadan alınmış genom sekvensləmə məlumatlarında Omicron-u tapdılar. İnsan hüceyrələrini tanıyan və immun cavabların əsas hədəfi olan SARS-CoV-2 spayk zülalında 30-dan çox dəyişiklik olduğundan diqqət çəkdi. Çoxu Delta və Alpha kimi variantlarda da olub və yüksək yoluxuculuq, infeksiyanı bloklayan anticisimlərdən yayınmaq qabiliyyəti ilə bağlıdır.

Lakin variantın Yohannesburqu əhatə edən Gauteng vilayətində aydın kəskin artımı da həyəcan yaradır. Lessells-ə görə noyabrda xüsusilə məktəblərdə və gənclərdə hallar sürətlə artıb. De Oliveria komandasının genom sekvenslənməsi və digər genetik analizləri 12 ilə 20 noyabr arasında Gauteng-dən analiz etdikləri 77 virus nümunəsinin hamısına Omicron-un səbəb olduğunu tapdı. Daha yüzlərlə nümunə analiz edilir.

Lessells variantın genom sekvenslənməsindən daha tez nəticə verən genotipləmə testləri ilə aşkarlanmasını təmin edən spayk (tikan) mutasiyası daşıdığını dedi. Bu testlərdən ilkin sübutlar Omicron-un Gauteng-dən çox geniş əraziyə yayıldığını göstərir. Lessells: "Bu, variantın ölkədə çox geniş dövriyyədə ola biləcəyi narahatlığını yaradır." dedi.

DSÖ-nün açıqlamasına görə ilkin sübutlar Omicron-un digər narahatlıq doğuran variantlardan daha yüksək "təkrar infeksiya" riski daşıdığını göstərir.

Peyvəndlər təsirlidirmi?

Omicron təhlükəsini anlamaq üçün tədqiqatçılar Cənubi Afrika və kənarında yayılmasını yaxından izləyəcək. Cənubi Afrika tədqiqatçıları 2020-nin sonunda orada müəyyən edilmiş Beta-nı sürətlə araşdırmağa səfərbər olmuşdu və oxşar səy Omicron üçün başlayır.

Beta-nın immun sistemindən yayınmasına dair ilk məlumatları verən Moore komandası Omicron üzərində işləməyə başladı. Virusun infeksiyanı əngəlləyən anticisimlərdən və başqa immun cavablardan yayınmasını test etməyi planlaşdırırlar. Variant spayk zülalının anticisimlərin tanıdığı nahiyələrində potensial gücü azaldan çoxsaylı mutasiya daşıyır. Moore: "Bildiyimiz çox mutasiya problemlidir, lakin daha çoxu yəqin immun sistemindən daha çox yayınmağa töhfə verir kimi görünür" deyir. Kompüter modelləşdirməsində onun immun sisteminin T hüceyrələri adlı digər hissəsinin verdiyi immunitetdən yayına biləcəyinə belə işarələr olduğunu deyir. Komandası ilk nəticələri iki həftədə almağa ümid edir.

İngiltərənin Oxford Universitetində virus təkamülünü araşdıran Aris Katzourakis: “Çox dəyişiklik olduğundan peyvəndin effektivliyini azaldıb-azaltmadığını düşünürük” deyir.

Lessells Cənubi Afrika tədqiqatçılarının Omicron-un digər variantlardan daha ağır və ya yüngül xəstəlik yaradıb-yaratmadığını da araşdıracağını dedi. "Əsl əsas sual xəstəliyin ağırlığıdır."

Tədqiqatçılara görə Omicron-un Cənubi Afrikadan kənar təhlükəsi hələ aydın deyil. Moore deyir ki, Delta-dan daha yoluxucu olub-olmadığı bilinmir, çünki indi Cənubi Afrikada COVID-19 halları azdır. “Bir durğunluq içindəyik” deyir. Katzourakis Delta-nın geniş yayıldığı ölkələrin Omicron əlamətlərini izləməli olduğunu deyir. "Bu virusun rəqabət uğuru baxımından nə etdiyini və yayılmasının artıb-artmayacağını zamanla görəcəyik."

*

• Əlaqəli mövzu: Koronavirus barədə son xəbərlər və elmi irəliləyişlər

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin