შეუძლია კიბოს მქონე პაციენტს მკურნალობისას მუშაობა?

კიბოს მქონე ზოგ პაციენტს მკურნალობისას ჩვეულებრივი ცხოვრების, მათ შორის სამსახურში სიარულის გაგრძელება შეუძლია. სხვები კი თავს ბევრად უფრო ავად გრძნობენ და მეტი დასვენება სჭირდებათ.

თუ მკურნალობისას მუშაობა შეგიძლიათ, ეს დაგეხმარებათ თავი უფრო ჩვეულებრივად იგრძნოთ. სამსახური საჭირო შემოსავლის მნიშვნელოვანი წყაროა და გახსენებთ, რომ კიბოს მიღმაც გაქვთ ცხოვრება; არ გავიწყდებათ, რომ ღირებული თანამშრომელი, შესანიშნავი ხელმძღვანელი ან სანდო პერსონალი ხართ. ამასთან, კოლეგებთან ჩვეული ურთიერთობაც გრძელდება.

ზოგჯერ კიბო მარტოობისა და იზოლაციის განცდას იწვევს და სხვა ადამიანებთან სოციალურ გარემოში ყოფნას დამამშვიდებელი ეფექტი აქვს.

თუ სამსახური დატოვეთ და დაბრუნებას ფიქრობთ, დამსაქმებელთან შესაძლო პირობები განიხილეთ: უფრო მოქნილი საათები, პერიოდულად სახლიდან მუშაობა, დატვირთვის განაწილება. ასეთი ვარიანტებით დაბრუნება გონებასა და სხეულს შესაძლოა არ გადატვირთავდეს.

სამსახურში დაბრუნება შეიძლება მარტივი იყოს

ზოგისთვის სრულ განაკვეთზე დაბრუნება შედარებით მარტივია. ატლანტის ფინანსური მომსახურების კომპანიის უფროს მენეჯერს ობრი გლენკემპს 2016 წლის აპრილში მამაკაცის ძუძუს კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს. მან ეს უფროსსა და კოლეგებს უთხრა. ოპერაციის შემდეგ დაახლოებით 3 კვირა სამსახურში არ დადიოდა. კოლეგები სანახავად მიდიოდნენ ან საჩუქარს უგზავნიდნენ. მათ მიაჩნდათ, რომ საავადმყოფოს გარეთ დროის გატარება სჭირდებოდა. გულისრევის, დაღლილობის მსგავსი გვერდითი მოვლენებისას მიხვდნენ, რომ მათთან გასამკლავებლად მუშაობის გაგრძელება სახლიდანაც კი სჭირდებოდა, და გლენკემპმა გარკვეული საქმეები სახლში დაიწყო. წამლებმა შეიძლება მოკლევადიანი მეხსიერება და კრიტიკული აზროვნება დროებით გააუარესოს. ამას კიბოს მქონე ბევრი პაციენტი ქიმიოთერაპიულ ტვინს უწოდებს. მიუხედავად იმისა, რომ საქმეების მოსაგვარებლად მეტი დრო სჭირდებოდა, სახლიდან მუშაობა გლენკემპს დაეხმარა. ის ასე ამბობს: „მსუბუქი დატვირთვა მქონდა. უფროსი და კოლეგები ძალიან მიჭერდნენ მხარს. მეხმარებოდნენ, სახლიდან მემუშავა და იმდენი დამესვენა, რამდენიც მჭირდებოდა. ოფისშიც რომ მივდიოდი, მეუბნებოდნენ, თუ მსურდა, იქ დარჩენის ნაცვლად სახლში შემეძლო წასვლა და მუშაობა.“

სამსახურში დაბრუნება შეიძლება რთული იყოს

წინა ამბისგან განსხვავებით, ორეგონში მარკეტინგის კოორდინატორ ჯეინ ჯონსონს 2016 წლის ნოემბერში კოლონის (მსხვილი ნაწლავის) კიბოს მკურნალობის შემდეგ სამსახურში დაბრუნება მარტივად არ გამოსვლია. მან ხელმძღვანელს დიაგნოზი აცნობა და ოფისის ცენტრალურ სამუშაო ადგილთან ახლოს გადატანა ითხოვა, რათა იმდენი სიარული აღარ დასჭირვებოდა. კომპანიამ ამის ნაცვლად ჯანმრთელობის გამო ხანმოკლე შვებულებაში გაუშვა. თავიდან ეს კარგი ეგონა, მაგრამ დრო მისთვის აუტანლად იწელებოდა. ხანმოკლე შვებულების შემდეგ ხანგრძლივი უფასო შვებულება მისცეს, რომელიც ჯანმრთელობის დაზღვევას არ მოიცავდა. შეეძლო სახელმწიფო დაზღვევით ესარგებლა, თუმცა მკურნალობის, რამდენიმე ოპერაციისა და ქიმიოთერაპიის ხარჯების უმეტესობა საკრედიტო ბარათებით გადაიხადა. ამ პერიოდში კოლეგებთან ურთიერთობაც შეწყდა. ჯონსონი გრძნობებს ასე აღწერს: „ეს პერიოდი მართლაც ძალიან მძიმე იყო და დიდი იმედგაცრუება განვიცადე. ისეთი განცდა მქონდა, თითქოს ამ დაავადებამ მთელი ჩემი ცხოვრება გაანადგურა.“

შემდეგ, როცა ექიმმა უთხრა, რომ ჯანმრთელი იყო, ჯონსონი მუშაობას დაუბრუნდა. სინამდვილეში დაბრუნება არ სურდა, მაგრამ შემოსავალი სჭირდებოდა. ჰქონდა ქიმიოთერაპიული ტვინის სახელით ცნობილი მოკლევადიანი მეხსიერებისა და შემეცნებითი ფუნქციის პრობლემები. რამდენიმე კვირაში ახალი სამსახური იპოვა და ძველი, სადაც თავს უბედურად გრძნობდა, დატოვა. ახალ ადგილზე ახალი დასაწყისის იმედი ჰქონდა, თუმცა მეხსიერების სირთულეები იქაც გაგრძელდა. ახალი ცოდნის საჭიროების მქონე ადაპტაციის პროცესში პრობლემები შეექმნა და 6 კვირაში გაათავისუფლეს. ახლა საცალო მაღაზიაში მოლარედ მუშაობს და ჯანმრთელობის დაზღვევაც აქვს.

სპეციალისტების რჩევები

კიბოს მკურნალობისას სამსახურში დაბრუნება ყველასთვის განსხვავებულია. გავლენას ახდენს სამსახურისადმი დამოკიდებულება, ჯანმრთელობა და სამუშაო გარემო. ბევრი ფაქტორი, მათ შორის სამუშაოსთან დაკავშირებულიც, თქვენს კონტროლს არ ექვემდებარება. თუმცა დროისა და საქმის უკეთ მართვის გზები არსებობს:

• ქიმიოთერაპია დღის ბოლოს ან უშუალოდ შაბათ-კვირის წინ დაგეგმეთ, რათა ძალების აღსადგენად დრო გქონდეთ. 
• თუ შესაძლებელია, ზოგი დღე სახლიდან მუშაობის შესაძლებლობა შექმენით. ნაკლები ფიზიკური გადაადგილებით ნაკლებად დაიღლებით.
• სამსახურში მეტი ენერგიისთვის საოჯახო საქმეებში დახმარება მიიღეთ. შეიძლება ოჯახის წევრი, მეგობარი ან დამხმარე იყოს.
• კოლეგებს მდგომარეობა გაუზიარეთ. მათ შეუძლიათ მხარდაჭერა და საქმეებში დახმარება.
• ხელმძღვანელს მდგომარეობის ცვლილებები აცნობეთ და გეგმები განაახლეთ.
• სამსახურის გარეთ საქმეები რომ არ დაგავიწყდეთ და ადვილად მოაგვაროთ, რეგულარულად ჩაინიშნეთ და სიები შეადგინეთ.

კანონით გათვალისწინებული უფლებები გაქვთ

ავადმყოფობისას კანონით გათვალისწინებული უფლებები, როგორც თანამშრომელს, გიცავთ. პირობები დაწესებულების მიხედვით იცვლება. ზოგან მკურნალობის ყველა ხარჯი იფარება, სხვაგან კი ანაზღაურებადი შვებულების უფლება შეიძლება გქონდეთ. მათი საფუძვლიანად გაცნობა სასარგებლოა. ამისთვის ადამიანური რესურსების განყოფილებას ან უშუალოდ დამსაქმებელს უნდა ესაუბროთ.

გამოიყენეთ გამოცდილება და ცოდნა

სტატიაში ორი უცხოელი პაციენტის მაგალითი მოვიყვანეთ, თუმცა კიბო გეოგრაფიისა და კულტურის მიუხედავად ყველას მსგავსად მოქმედებს. სასარგებლოა თქვენს გარემოში ან მკურნალობისას შეხვედრილი, მსგავს მდგომარეობაში მყოფი მრავალი პაციენტის გამოცდილების გაცნობა. კიბოს დროს სამსახურში დაბრუნება ზედმეტი ჩქარობის გარეშე, მშვიდად ჯობს. თუ ძალიან ცუდად ხართ, მუშაობა მაშინვე არ დაიწყოთ, თავს ძალა არ დაატანოთ და ჯერ საკუთარ თავს მოუარეთ. ამასთან, გონების დასაკავებელი მსუბუქი საქმეები ან ჰობი მკურნალობის პროცესის უკეთ გავლაში შეიძლება დაგეხმაროთ.

დაკავშირებული თემა:

- ონლაინ გონებრივი სავარჯიშოები კიბოს მქონე პაციენტებს ქიმიოთერაპიული ტვინის ჩივილების შემსუბუქებაში ეხმარება