შეუძლია თუ არა კარგ ძილს პროსტატის კიბოს თავიდან აცილება?

ახალი კვლევის თანახმად, კარგი ძილი შესაძლოა მამაკაცებს პროსტატის კიბოსგან იცავდეს.

მელატონინი არის ჰორმონი, რომელიც თავის ტვინში მდებარე ეპიფიზის ჯირკვლიდან ძირითადად ღამით გამოიყოფა. რაც უფრო მაღალია ამ ჰორმონის დონე, მით უფრო ხანგრძლივად ისვენებთ და უკეთ გძინავთ. მელატონინი არეგულირებს იმუნურ სისტემას, აახლებს უჯრედებს, თავისი ანტიოქსიდანტური მოქმედებით ანელებს დაბერებას და არეგულირებს ორგანიზმის ბიოლოგიურ რიტმს. სინათლე და განათება მელატონინის გამომუშავებას აჩერებს. ამიტომ მიიჩნევა, რომ მხედველობის დარღვევის მქონე ადამიანს სხვა ადამიანებთან შედარებით კიბოს განვითარების ნაკლები შანსი აქვს, რაც მელატონინის მაღალ დონეს უკავშირდება. ამ ჰორმონის არასაკმარისი გამოყოფის შედეგად უჯრედების თვითგანახლების უნარის დაქვეითება ორგანიზმის წინააღმდეგობის უნარს ამცირებს.

ამერიკელმა და ისლანდიელმა მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ მამაკაცების დილის შარდში მელატონინის მაღალ დონესა და პროსტატის კიბოს რისკის შემცირებას შორის შესაძლოა კავშირი არსებობდეს. სწორედ ამიტომ ჩატარდა ფართომასშტაბიანი კვლევა, რათა გამოეკვლიათ მელატონინის დონის გავლენა პროსტატის კიბოზე. ამ კვლევაში პროსტატის კიბოსთან დაკავშირებული მიღწევები ამერიკის კიბოს კვლევის ასოციაციამ საზოგადოებას გაუზიარა.

სინამდვილეში, მელატონინსა და პროსტატის კიბოს შორის კავშირი მოულოდნელად არ გამოვლენილა. კიბოსა და მელატონინის ურთიერთკავშირის შესახებ კვლევებს, რომელიც კიბოს სხვა სახეობებშიც შეინიშნება, 20-30-წლიანი ისტორია აქვს. ერთ-ერთი ასეთი კვლევა, რომელიც პროსტატის კიბოს ეხებოდა, ჰარვარდისა და ისლანდიის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ჩაატარეს. ამ კვლევაში 2002-დან -2009 წლამდე პერიოდში სულ 928 ისლანდიელი მამაკაცი შეისწავლეს. 928 მონაწილე მამაკაციდან 111 პროსტატის კიბოს დიაგნოზის მქონე პაციენტები იყვნენ. მათგან 24 პროსტატის შორსწასული კიბო დაუდგინდა.

კვლევის დასაწყისში მონაწილეების დილის პირველი შარდის ნიმუშები აიღეს და მათ ძილის მდგომარეობის შესახებ შედგენილი კითხვარის შევსება სთხოვეს. ამის შემდეგ აღებული შარდის ნიმუშები ლაბორატორიულ პირობებში გამოიკვლიეს და მელატონინისა და 6-სულფატოქსიმელატონინის დონეები შეამოწმეს. ამ კვლევაში მონაწილე მამაკაცების შარდის ნიმუშებიდან მიღებული 6-სულფატოქსიმელატონინის საშუალო დონე განისაზღვრა როგორც 17.14 ng/mL. კითხვარის შემავსებელ მონაწილე მამაკაცებს შორის მათ, ვინც დასაძინებლად მედიკამენტებს იყენებდა, უჭირდა ჩაძინება ან უწყვეტი ძილი, 6-სულფატოქსიმელატონინის დონე უფრო დაბალი ჰქონდათ, ვიდრე ძილის პრობლემების არმქონე სხვა მონაწილე მამაკაცებს.

ამ მიგნების საფუძველზე მკვლევრებმა შეისწავლეს კავშირი 6-სულფატოქსიმელატონინის დონესა და პროსტატის კიბოს შორის. 6-სულფატოქსიმელატონინის საშუალო დონის მქონე მამაკაცებთან შედარებით, უფრო მაღალი დონის 6-სულფატოქსიმელატონინის მქონე მამაკაცებში პროსტატის კიბოს რისკის მნიშვნელოვანი შემცირება დაფიქსირდა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, საშუალო დონის მქონე მამაკაცებთან შედარებით, 6-სულფატოქსიმელატონინის მაღალი დონის მქონე მამაკაცებში კიბოს შორსწასული სტადიის რისკი %75-ით შემცირდა. ანალოგიურად, 6-სულფატოქსიმელატონინის საშუალო დონის მქონე მამაკაცებში განვითარებული კიბოს რისკი უფრო დაბალია, ვიდრე დაბალი დონის მქონე მამაკაცებში. საბოლოოდ, დაკვირვების შედეგად დადგინდა, რომ მელატონინის საშუალოზე მაღალი დონის მქონე მამაკაცებში პროსტატის კიბოს რისკი შემცირებულია.

მიღებული მონაცემები საკმაოდ შთამბეჭდავი და იმედისმომცემია. მიუხედავად ამისა, მკაფიო დასკვნების გამოსატანად ფართომასშტაბიანი კვლევების გაგრძელება უფრო საიმედო და მიმართულების მიმცემი იქნება.

კიბოს განვითარებამდე პრევენციული ზომების მიღება უფრო მარტივია, ვიდრე დაავადების განვითარების შემდეგ მასთან გამკლავების მცდელობა. ამიტომ ჯანსაღ კვებასა და ვარჯიშთან ერთად ჯანსაღი ძილის რეჟიმზე ზრუნვაც შეამცირებს მრავალი სახეობის კიბოს, მათ შორის პროსტატის კიბოს, რისკს.