Yaxşı yatmaq prostat xərçənginin qarşısını ala bilərmi?

Yeni bir araşdırma yaxşı yatmağın kişiləri prostat xərçəngindən qoruya biləcəyini irəli sürüb.

Melatonin beyindəki epifiz vəzindən əsasən gecələr ifraz olunan hormondur. Bu hormonun səviyyəsi nə qədər yüksək olarsa, bir o qədər uzun müddət dincəlmiş və yaxşı yatmış olarsınız. Melatonin immun sistemini tənzimləyir, hüceyrələri yeniləyir, antioksidant təsiri ilə qocalmanı gecikdirir və orqanizmin bioloji ritmini tənzimləyir. Aydınlıq və işıq melatonin istehsalını dayandırır. Bu səbəbdən görmə məhdudiyyəti olan şəxslərin xərçəngə tutulma ehtimalının digər insanlarla müqayisədə daha az olduğu düşünülür və bu, yüksək melatonin səviyyəsi ilə əlaqələndirilir. Bu hormonun kifayət qədər ifraz olunmaması nəticəsində hüceyrələrin özlərini yeniləyə bilməməsi orqanizmin müqavimətini azaldır.

Bəzi amerikalı və islandiyalı tədqiqatçılar kişilərin səhər sidiyindəki yüksək melatonin səviyyəsi ilə prostat xərçəngi riskinin azalması arasında əlaqə ola biləcəyini müəyyən ediblər. Bu səbəbdən melatonin səviyyəsinin prostat xərçənginə təsirini araşdırmaq üçün genişmiqyaslı bir tədqiqat aparılıb. Bu tədqiqatda prostat xərçəngi ilə bağlı əldə edilən nəticələr Amerika Xərçəng Araşdırmaları Assosiasiyası tərəfindən ictimaiyyətə açıqlanıb.

Əslində, melatonin ilə prostat xərçəngi arasındakı əlaqə gözlənilməz şəkildə ortaya çıxmayıb. Digər xərçəng növlərində də müşahidə edilən xərçəng və melatonin əlaqəsi üzrə araşdırmaların 20-30 illik tarixi var. Bu araşdırmalardan biri kimi prostat xərçəngi ilə bağlı aparılan tədqiqat Harvard və İslandiya Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən həyata keçirilib. Bu tədqiqatda 2002--2009 illəri arasında ümumilikdə 928 islandiyalı kişi araşdırılıb. 928 iştirakçı kişidən 111-i prostat xərçəngi diaqnozu qoyulmuş xəstələrdən ibarət olub. Onlardan 24 nəfərində irəliləmiş mərhələli prostat xərçəngi aşkar edilib.

Tədqiqatın əvvəlində iştirakçıların səhər ilk sidik nümunələri götürülüb və onlardan yuxu vəziyyətləri ilə bağlı hazırlanmış anketi doldurmaları istənilib. Daha sonra götürülən sidik nümunələri laboratoriya şəraitində yoxlanılaraq melatonin və 6-sulfatoksimelatonin səviyyələri müəyyən edilib. Bu tədqiqatda iştirak edən kişilərdən götürülmüş sidik nümunələrində orta 6-sulfatoksimelatonin səviyyəsi 17.14 ng/mL olaraq müəyyən edilib. Anketi dolduran iştirakçı kişilər arasında yatmaq üçün dərman istifadə edən, yuxuya getməkdə və ya fasiləsiz yatmaqda çətinlik çəkən kişilərin 6-sulfatoksimelatonin səviyyəsinin yuxu problemi yaşamayan digər iştirakçı kişilərlə müqayisədə daha aşağı olduğu müəyyən edilib.

Bu nəticəyə əsasən tədqiqatçılar 6-sulfatoksimelatonin səviyyəsi ilə prostat xərçəngi arasındakı əlaqəni araşdırıblar. 6-sulfatoksimelatonin səviyyəsi orta olan kişilərlə müqayisədə daha yüksək səviyyədə 6-sulfatoksimelatonin olan kişilərdə prostat xərçəngi riskinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı müşahidə edilib. Başqa sözlə, orta səviyyəyə malik kişilərlə müqayisədə 6-sulfatoksimelatonin səviyyəsi yüksək olan kişilərdə irəliləmiş mərhələli xərçəng riskinin %75 nisbətində azaldığı müəyyən edilib. Eyni şəkildə, 6-sulfatoksimelatonin səviyyəsi orta olan kişilərdə xərçəngin inkişaf etməsi riski aşağı səviyyə müəyyən edilən kişilərlə müqayisədə daha azdır. Nəticə etibarilə, melatonin səviyyəsi orta göstəricidən yüksək olan kişilərdə prostat xərçəngi riskinin azaldığı müşahidə edilib.

Əldə edilən bu məlumatlar olduqca təsirli və ümidvericidir. Bununla belə, dəqiq nəticələrə gəlmək üçün genişmiqyaslı araşdırmaların davam etdirilməsi daha sağlam və istiqamətverici olacaq.

Xərçəng inkişaf etməzdən əvvəl tədbir görmək xəstəlik yarandıqdan sonra onunla mübarizə aparmağa çalışmaqdan daha asandır. Buna görə də sağlam qidalanmaq və idman etməklə yanaşı, sağlam yuxu rejiminə diqqət yetirmək də prostat xərçəngi daxil olmaqla bir çox xərçəng növündə riski azaldacaq.