ცოცხალი კიბოს წამალი CRISPR-ითა და ელექტრული შოკით უფრო ზუსტი და უსაფრთხოა
ამ სტატიაში
კიბოს მკურნალობის რევოლუციურ მიდგომებს შორის T უჯრედული თერაპია პირველ ცოცხალ წამლებად ჰემატოლოგიურ კიბოებში გამოიყენება. პაციენტისგან აღებულ T უჯრედებში ახალი გენების დამატებით კიბოს უჯრედის უფრო ეფექტიანი ამოცნობა ხდება, შემდეგ უჯრედები პაციენტს უბრუნდება და მკურნალობა ტარდება. ივლისში, 2018 წელს, Nature-შიგამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, CRISPR გენური რედაქტირების ტექნოლოგიითა და ელექტრული დენით, ვირუსის გარეშე, T უჯრედული თერაპიის უფრო უსაფრთხოდ და ზუსტად მომზადება შეიძლება.
დღეს T უჯრედებში გენეტიკური ჩარევისთვის უვნებელი ვირუსები გამოიყენება. თუმცა ეს მეთოდი ძვირი და ხანგრძლივია. ახლად შემუშავებულ მიდგომაში კი T უჯრედები ელექტრული შოკითა და CRISPR ტექნოლოგიით წარმატებით მოდიფიცირდება.
მკვლევრებმა მეთოდი ორ კლინიკურ სცენარში გამოსცადეს. პირველში T უჯრედების წერტილოვან მუტაციაზე ჩაერივნენ, რომელიც უჯრედებს ნორმალურ მუშაობაში ხელს უშლიდა. იშვიათი აუტოიმუნური დაავადების მქონე ოჯახის 3 ბავშვის T უჯრედებში მცდარი უბანი CRISPR-ით გაასწორეს. 2 კვირაში ჯანმრთელი T უჯრედები წარმატებით გამრავლდა. ასე ერთი გენის აღდგენით დაზიანებული უჯრედებიც აღადგინეს.
ამ შედეგებით მკვლევრები ახლო მომავალში FDA-ის დამტკიცების მიღებასა და ოჯახის მკურნალობას გეგმავენ.
ზოგი აუტოიმუნური დაავადებისთვის ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა გამოიყენება. ამ მკურნალობაში პაციენტს მთელი სიცოცხლე იმუნოსუპრესიული (იმუნური სისტემისდამთრგუნველი) წამლების მიღება სჭირდება. ამიტომ ახალი მეთოდი პაციენტებს დიდად შეიძლება გაუადვილოს მდგომარეობა.
მეორე სცენარში T უჯრედებში გენეტიკური ჩარევით კანის კიბოს, ავთვისებიანი მელანომის უჯრედებზე შეტევა დაისახეს მიზნად. ელექტრული შოკით (ელექტროპორაციით) გენეტიკური მასალის უჯრედში შეღწევა უზრუნველყვეს. შედეგად T უჯრედებს მელანომის უჯრედების ამოცნობისა და შეტევის უნარი მიეცა.
ორივე სცენარი ლაბორატორიულ გარემოში გამოიცადა. T უჯრედები პაციენტებში არ დაუბრუნებიათ.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- ვირუსის გამოყენების გარეშეCRISPR-ითა და ელექტრული შოკით T უჯრედებს კიბოს უჯრედებზე წარმატებული შეტევის უნარი მიეცა. ამგვარად, T უჯრედებში უფრო უსაფრთხო და ზუსტი გენეტიკური ჩარევა განხორციელდა.
- FDA-ის მიერ დამტკიცებული გენური CAR-T თერაპიები ძალიან ძვირია. ამჟამად მხოლოდ ზოგი ლიმფომისა და ლეიკემიის სახისთვის დამტკიცებული CAR-T თერაპიის ფასი ერთ პაციენტზე დაახლოებით ნახევარი მილიონი დოლარია. ამ მეთოდით უფრო იაფი მკურნალობა შეიძლება შემუშავდეს.
- ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს, რომ ეს კვლევები ლაბორატორიულ გარემოში გამოიცადა. უსაფრთხოება და ეფექტიანობა კლინიკურმა კვლევებმა უნდა აჩვენოს.
წყაროები
Reprogramming human T cell function and specificity with non-viral genome targeting
Nature, 11 July 2018
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.