Məzmuna keç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tibbi onkologiya mütəxəssisi

Covid-19 epidemiyası zamanı onkoloqların yaşadığı 6 emosional çətinlik

Covid-19 epidemiyası zamanı onkoloqların yaşadığı 6 emosional çətinlik

Yeni tip koronavirus xəstəliyinin yaratdığı epidemiya olan COVID-19 pandemiyasınınnəticəsində bir çox insanın yaşadığı sıxıntı ön cəbhədə çalışan səhiyyə işçilərindən kənara da yayılır. COVID-19 bütün tibb sahəsinə təsir edərək yüksək stressə və tükənmişliyə səbəb oldu.

PLOS One jurnalında bu yaxınlarda dərc olunan bir tədqiqat COVID-19 epidemiyası zamanı Amerikadakı onkoloqların emosional sağlamlığını araşdırdı. Tədqiqatçılar bu həkimlərin xəstələrini daha yaxşı müalicə edə və öz psixi sağlamlıqlarını qoruya bilmələri üçün aradan qaldırılmalı olan narahatedici səviyyədə sıxıntı aşkar etdilər.

Təşviş və depressiya

Tədqiqat 27 mart–10 aprel 2020 tarixləri arasında sorğu dolduran 374 onkoloqun narahatlıqlarını araşdırdı. İştirakçıların təxminən dörddə üçü (74,5%) 1000-dən çox təsdiqlənmiş COVID-19 hadisəsi olan ştatda işləyirdi. Həkimlərin təxminən üçdə ikisi (62%) təşviş əlamətləri göstərirdi və bu həkimlərin 36.6%-i depressiya əlamətləri göstərirdi. Tədqiqatçılar daha gənc yaş və klinik praktikada daha az təcrübə kimi daha yüksək təşviş ehtimalı ilə əlaqəli ola biləcək xüsusiyyətlər bildirdilər.

İşə mane olacağı barədə narahatlıq

COVID-19-un onkoloqun gündəlik həyatına təsir yollarının daha yüksək təşviş səviyyələri ilə əlaqəli olduğu müəyyən edildi. Pandemiya ölkə daxilində sürətlə yayılarkən tədqiqata qatılan həkimlərin çoxu onun aktiv xərçəngi olan xəstələrinə yaxşı müalicə göstərmək imkanlarına mane olacağından narahat olmağa başladıqlarını bildirdilər. Onkoloqlar təşviş əlamətlərindən asılı olmayaraq pandemiyanın xərçəng müalicəsinə mane olmasını problem kimi qiymətləndirdilər. Lakin təşviş əlamətləri olanlar epidemiyanın yaratdığı maneəni daha ciddi problem sayırdılar; beləliklə, bu məsələ potensial təşviş mənbəyinə çevrilirdi. Bundan əlavə, 243 onkoloq (65.9%) xəstələrinə COVID-19 yoluxdurmaqdan orta və ya həddən artıq narahat olduqlarını söylədi.

Ailəyə yoluxdurmaq qorxusu

COVID-19-a yoluxmaq və onu ailə üzvlərinə ötürmək qorxusu onkoloqların digər mühüm narahatlığıdır. Sorğuya qatılan 374 həkimdən 279-u (74.6%) ailə üzvlərindən birinə COVID-19 yoluxdurmaqdan orta və ya həddən artıq narahat olduğunu bildirdi. Bu narahatlıq təşviş əlamətləri ilə güclü əlaqəli idi.

İşləmək istəməmək

Yüksək təşviş səviyyəsi insanı əzə və səhiyyə işçilərində müxtəlif formalarda üzə çıxan ciddi psixoloji sıxıntı yarada bilər. Comprehensive Psychiatry jurnalının 2020-ci ildə təqdim etdiyi bir araşdırma 2019-cu ilin fevralında 2 həftə ərzində Çinin Çuntsin şəhərindəki 5 xəstəxananın işçilərində psixoloji sıxıntını araşdırdı. Psixoloji sıxıntı ilə güclü əlaqəli narahatlıq işə gəlmək istəməməyə səbəb olurdu. Bəzi işçilər işləməyə o qədər həvəssiz idilər ki, istefa verməyi düşündüklərini bildirdilər.

Yuxu pozuntuları

İstər nizamsız iş qrafiki, istərsə də stress səbəbindən olsun, qeyri-sabit yuxu təşvişi ağırlaşdıra bilər. JMIR Public Health and Surveillance jurnalında 2020-ci ilin dekabrında dərc olunan araşdırma Hindistanda COVID-19 epidemiyası zamanı yuxu keyfiyyəti daha aşağı olan səhiyyə işçilərinin təşviş səviyyələrinin daha yüksək olduğunu aşkar etdi. Tədqiqatçılar yuxu pozuntuları ilə gənc yaş, eləcə də avadanlığın kifayət qədər əlçatan olmaması arasında əlaqə müəyyən etdilər. Onlar bu təşviş və yuxu problemlərinin təkcə stressi ağırlaşdırmadığı, həm də səhiyyə işçilərində COVID-19-a yoluxma riskini artırdığı qənaətinə gəldilər.

Tütün və alkoqol istehlakı

JCO Global Oncologyjurnalında dərc olunan bir araşdırmada Fransada 222 onkologiya rezidenti pandemiyanın psixoloji təsiri barədə sorğunu cavablandırdı. Sorğunun nəticələrinə görə iştirakçıların 31%-ində tütün, 29%-ində isə alkoqol istehlakı artmışdı.

Tükənmişliyin idarə edilməsi onkoloqların və xəstələrinin yaxşılaşması üçün çox vacibdir. Psixi sağlamlıq və həmkar dəstəyi proqramları sizin üçün əlçatandırsa, onlardan yararlanın. Yuxunuzu tənzimləmək və ya daha tez-tez meditasiya etmək kiçik addım kimi görünsə də, psixi vəziyyətinizdə böyük fərq yarada bilər.

Mənbələr

1. Fiorillo, S. (2021, January 7). 6 Emotional Health Concerns of Oncologists During the COVID-19 Pandemic. Cancer Therapy Advisor.

2. Thomaier L, Teoh D, Jewett P, et al. (2020). Emotional health concerns of oncology physicians in the United States: fallout during the COVID-19 pandemic. PLoS One.

Görüş sorğusu

DROZDOGAN SÜNİ İNTELLEKT

Bu məqaləni birlikdə araşdıraq

Məqalə haqqında sual verin və cavabları saytımızdakı yayımlanmış mənbələrlə birlikdə oxuyun.

DROZDOGAN SÜNİ İNTELLEKT

Drozdogan Köməkçisi

Covid-19 epidemiyası zamanı onkoloqların yaşadığı 6 emosional çətinlik

Məqalə haqqında sual verin və cavabları saytımızdakı yayımlanmış mənbələrlə birlikdə oxuyun.

Söhbət və məxfilik məlumatı

Bu söhbətə Drozdogan Köməkçisi cavab verir. Səlahiyyətli sayt idarəçiləri onu keyfiyyət üçün nəzərdən keçirə bilər. Şəxsi məlumat paylaşmayın.

Cavablar OpenAI infrastrukturu ilə hazırlanır. Suallar və cavablar həmin xidmət tərəfindən işlənir; söhbət qeydləri saytımızda saxlanılır. Şəxsiyyət, əlaqə və ya şəxsi sağlamlıq məlumatlarını paylaşmayın.

0 / 1000

Yalnız məlumat üçündür; fərdi diaqnoz və ya müalicə məsləhəti verilmir.

Əlaqəli məqalələr

Bu mövzuda digər məqalələrə baxın.

Yeniliklərdən xəbərdar olun

Yeni məqalələri və elmi yenilikləri e-poçtla alın.

Google Analytics ümumi səhifələrdə bu pəncərədən asılı olmadan işləyir və analitik kukilərdən istifadə edə bilər. Buradakı seçiminiz yalnız xarici xidmətləri idarə edir.