Covid-19 peyvəndi barədə yanlış məlumat yayanların həkimlik lisenziyaları risk altındadır

Türkiyə Həkimlər Birliyinin ABŞ-dakı qarşılığı olan The Federation of State Medical Boards (FSMB) İdarə Heyəti həkimlər və digər səhiyyə mütəxəssislərinin sosial mediada COVID-19 peyvəndləri barədə yanlış məlumat yaymasındakı kəskin artıma cavab olaraq bu açıqlamanı verdi:

"COVID-19 peyvəndi barədə yanlış məlumat yaradan və yayan həkimlər tibbi lisenziyalarının dayandırılması və ya ləğvi daxil ştat tibb şuralarının intizam cəzası riski ilə üzləşirlər. İxtisaslaşmış bilik və təhsilləri sayəsində lisenziyalı həkimlər yüksək ictimai etimada malikdirlər. Həmçinin xəstələrinin mənafeyi üçün tibb fəaliyyəti göstərməkdə etik və peşə məsuliyyətləri var və ictimai sağlamlığın yaxşılaşması üçün faktiki, elmi əsaslı və fikir birliyinə söykənən məlumat paylaşmalıdırlar. COVID-19 peyvəndi barədə yanlış məlumatın yayılması bu məsuliyyətə ziddir, tibb peşəsinə ictimai inamı daha da sarsıdır və bütün xəstələri riskə atır."

Yanlış və təhrif edilmiş məlumat 1.5 ildə neçə insanın həyatına başa gəldi?

Yeni koronavirusu və yaratdığı pandemiyanı anlamamağın, əlavə olaraq qəsdən və ya bilmədən yayılan yanlış məlumatların indiyədək yüz minlərlə ölümə səbəb olduğu hesablanır.

Bu həyati səhvlər yalnız ABŞ-da deyil, dünyanın demək olar hər ölkəsində həyatlara başa gəlmişdir.

Həyati səhvlər

• Dünyanın ilk səhvi epidemiyanın Çinlə məhdud qalacağını düşünməsi olmuşdur.
• Sonra bəzi inkişaf etmiş ölkələr epidemiyaya hazır olduqlarını bildirdilər; həmin vaxt ABŞ prezidenti Donald Trump 14 mart 2020-də belə demişdi: "The virus will not have a chance against us, no nation is more prepared or more resilient than the United States." (Virusun bizə qarşı şansı olmayacaq, heç bir ölkə ABŞ-dan daha hazırlıqlı və ya daha davamlı deyil.) Buna baxmayaraq, 5 avqust 2021 etibarilə 630 min ölümlə dünyada ən çox ölüm ABŞ-da olmuşdur.
• Oxşar əsassız sözlər bizdə də olub; ölkəmizdə bəzi həkimlər cəmiyyətimizin genetik olaraq koronavirusa davamlı olduğunu demək qəflətinə düşüblər. Müxtəlif yeməklərlə və ya vitamin əlavələri ilə virusdan qorunmağın mümkün olduğunu iddia edənlər də olub; indi bunların böyük səhvlər olduğunu görürük. Maska, məsafə və xüsusilə peyvənddənbaşqa qoruyuculara bel bağlamağın bədəli hələ ödənilir.
• "Təşvişə ehtiyac yoxdur, qrip daha pisdir" iddiasının nə qədər yersiz olduğunu anlamağımız cəmi bir neçə ay çəkdi. İndi qripin adı belə çəkilmədiyi halda yayın ortasında hər gün yüz minlərlə yeni şəxs Covid-19-dan təsirlənir.
• Maskanın qoruyucu olmadığına dair ilk müzakirələr indi "mümkünsə 2 maska taxmalı" fikrinə çevrilib.
• Gənclərin və uşaqların bu xəstəlik üçün riskli olmadığı yanılması da sürətlə yanlış məlumatlar rəfinə yerləşdi.
• Mart 2020-də əlamətsiz şəxslərdən yayılmanın nadir olduğu düşünülürdüsə, mart 2021-də yayılmanın ən azı %40-nın xəstəliyi daşısa da əlamət verməyən şəxslərlə baş verdiyi anlaşıldı.

Peyvənd tərəddüdünün bədəli

Aparılan tədqiqata görə peyvəndə qarşı "aşağı", "orta" və "yüksək" tərəddüd ssenariləri modelləşdirildi və nəticələr 15 və daha yuxarı yaşlıların %98-nin peyvənd olunduğu "ideal ssenari" ilə müqayisə edildi.

İdeal modellə müqayisədə 2 ildə Covid-19-a bağlı ölümlər;

• İngiltərə kimi aşağı tərəddüdlü ölkədə təxminən %30 çox
• Almaniya kimi orta tərəddüdlü ölkədə %350 çox və
• Fransa kimi yüksək tərəddüdlü ölkədə isə %770 çox tapılmışdır.

Nəticə

Covid-19 pandemiyası yaya baxmayaraq zəifləmir; bunda 2 amil xüsusilə təsirlidir:

1. Daha çox yoluxucu olan Delta variantı
2. Peyvəndləməyə tərəddüd

BioNTech kimi mRNA peyvəndlərinin Delta variantına qarşı %88-ə qədər qorunma verdiyi bu yaxınlarda göstərildi. O halda pandemiyanın bitməsinin qarşısındakı ən böyük maneə bəzən səhiyyə mütəxəssislərinin yaydığı yanlış məlumatdır deyə qarşımıza çıxır...

*

The Federation of State Medical Boards (FSMB) haqqında

The Federation of State Medical Boards (FSMB = Ştat Tibb Şuraları Federasiyası) Amerika Birləşmiş Ştatlarında və ərazilərində tibb şuralarını və səhiyyə mütəxəssislərini təmsil edən, allopatik və osteopatik həkimlərə lisenziya verən və intizam tədbirləri tətbiq edən, bəzi yurisdiksiyalarda digər tibbi şuraları təmsil edən milli qeyri-kommersiya təşkilatıdır. FSMB xəstə təhlükəsizliyini, keyfiyyətli səhiyyəni və ən yaxşı tənzimləyici təcrübələri təşviq edən xidmət və təşəbbüslər təqdim edir, təhsil, qiymətləndirmə, tədqiqat və müdafiə vasitəsilə ştat tibb şuralarının səsi kimi xidmət göstərir. ABŞ-dakı 1 milyondan çox həkim barədə məlumat verən pulsuz həkim axtarışı vasitəsi docinfo.org vasitəsilə ictimaiyyətə xidmət edir.

ƏLAQƏLİ MÖVZULAR

• Covid-19 dünya və Türkiyə üzrə aktual statistikalar
• Koronavirus haqqında son xəbərlər və elmi yeniliklər

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin