Doğuş maşası 1580 – Pul və şöhrət arzusunun həyatla mübarizəsi

Doğuş maşası körpənin başını əhatə edən iki böyük qaşığı xatırladan iki əyri "metal" hissədən ibarətdir. Sonra qanadlar körpənin başını əzməməsi üçün bir-birinə kilidlənir və beləliklə, həkim çətin doğuşlarda, döl və ya ana sıxıntı içində olarkən körpəni doğuş kanalından çıxara bilir. Hazırda tibbi ultrasəs, dölün başının dəqiq mövqeyini təsdiqləməyə kömək edə bilər.

İngilis cərrah və mama-ginekoloq Peter Chamberlen xüsusilə effektiv doğuş maşasının ixtirası ilə tanınır. Chamberlen ailəsinin üzvləri uğurlu doğuş üsullarını gizli saxlamağa diqqət edirdilər, buna görə ixtiranın dəqiq tarixi məlum deyil. Məsələn, Chamberlenlərdən biri doğmağa çalışan qadının evinə gələndə iki nəfər içərisində gizli maşa olan qızılı naxışlı böyük qutu daşıyırdı və hamilə pasiyentin gözləri bağlanırdı; beləliklə, hətta o da maşanı heç görmürdü. Nəticədə optimal uyğunluğu təmin etmək üçün hər ilgəkşəkilli qanadı ayrı-ayrı yerləşdirilə bilən bu maşa uğurlu doğuşlara dərin təsir göstərdi.

Tibb müxbiri Randi Epstein, "Əvvəl hazırlanmış cihazlardan fərqli olaraq Chamberlenlərin dünyaya verdiyi şey körpəni bütöv və diri çıxarmaq üçün daha zərif cihazdır. Chamberlenlərdən biri maşanın 'doğuş otağına kişi gələndə mütləq birinin və ya hər ikisinin ölməsi lazımdır' adlı qədim məsəli aradan qaldırdığını söyləyib. O, maşadan əvvəl kişilərin doğuş otağına yalnız doğan qadın, körpə və ya hər ikisi ölmək üzrə olanda daxil olduğunu nəzərdə tuturdu."

Lakin tarixçi Rebecca Vickers yeni texnologiyaları dünya ilə paylaşmağın potensial həyati əhəmiyyətini vurğulayır: “Chamberlenlərin maşa hazırlaması zamanın sınağından çıxan yenilikçi dizaynla böyük uğur idi. Eyni zamanda böyük uğursuzluq idi. Chamberlen ailəsi belə vacib irəliləyişi özlərinə və bir ölkədə az sayda pasiyentə saxlayaraq tibbi tərəqqini ləngitdi və ehtimal ki, minlərlə qadın və uşağın ölümünə imkan verdi. Pul və şöhrət arzusu insan həyatından üstün gəldi."

Yazıdakı şəklin izahı: İngilis mama-ginekoloq William Smellie-nin (1697–1763) Mamalıq Təcrübəsinin İzahları və Xülasəsi ilə Anatomik Cədvəllər Toplusunda (1754) maşa ilə doğuş rəsmi.

Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Peter Chamberlen (1560–1631)

• Əvvəlki mövzu: Prezervativ 1564 – Hamiləlikdən qorunma üsullarının uzun keçmişi
• Növbəti mövzu: Toxuma transplantasiyası 1597 – Ruhu və bədəni yenidən qurmaq