Ərik çəyirdəyi ilə xərçəngini müalicə etməyə çalışan xəstə zəhərləndi

Avstraliyalı 67 yaşlı prostat xərçəngi xəstəsi xəstəliyinə qalib gəlmək üçün əlavə olaraq qəbul etdiyi ərik çəyirdəklərinə görə sianidlə zəhərləndi. Tibbi müdaxilə nəticəsində bu şəxs ölmədi, lakin bədənində oksigen səviyyəsi həddindən artıq düşdü və sianid zəhərlənməsi əlamətləri yaşadı. Sianid zəhərlənməsi ölümcül vəziyyətdir.

“Təbii” olan hər şey zərərsizdirmi?

Bu düşüncə geniş yayılmış yanlış təsəvvürdür və ərik çəyirdəyi bunun ən tanınmış nümunələrindən biridir. Ərik çəyirdəyindəki amigdalin bədəndə metabolizə olunaraq sianidə çevrilir. Geniş tanınan ticarət formasının adı Laetril olan bu fitoterapiya məhsulu iddialara görə normal toxumalara zərər vermədən yalnız xərçəng hüceyrələrini öldürür. Lakin əslində belə deyil.

Bu xəstə xərçəng əməliyyatı üçün anesteziya altında olarkən həkimlərin oksigen səviyyəsinin çox aşağı olduğunu görməsi ilə zəhərlənməyə erkən müdaxilə imkanı yarandı. Sonrakı qan testlərində sianid səviyyəsinin normalın 25 misli olduğu görüldü. Xəstənin vəziyyəti daha sonra alternativ müalicələrin xəstələri necə riskə ata bildiyinə dair elmi hesabatla bildirildi.

Çoxlu insan ərik çəyirdəyinin – hətta bir çox başqa çəyirdəklərin də – xərçəngdən qoruduğunu və ya xərçəngi müalicə edəcəyini düşünür. 67 yaşlı bu prostat xərçəngi xəstəsinin ərik çəyirdəyi ekstraktı ilə yanaşı Novadalin adlı meyvə çəyirdəyi əlavəsi də qəbul etdiyi bildirilmişdir.

B17 vitamini həqiqəti

Həqiqi vitamin olmasa da, bu gün B17 vitamini kimi də tanınan amigdalin bədəndə sianidə çevrildikdən sonra hüceyrələrin oksigen mübadiləsinə təsir edir. Sabit oksigen səviyyəsinə ehtiyacı olan beyin və ürək hüceyrələri sianid zəhərlənməsindən xüsusilə təsirlənir. Amigdalinin yalnız xərçəng hüceyrəsi üçün deyil, normal hüceyrələrimiz üçün də zəhərli olduğu çoxdan bilinsə də, bir çox ölkədə nəzarətsiz satıla və ya internet xəbərlərindən təsirlənən xəstələr şəfa üçün müntəzəm ərik çəyirdəyi istehlakına başlaya bilirlər.

Ərik çəyirdəyi haqqında xəbərdarlıqlar

Dəqiq rəqəm vermək çətin olsa da, yetkinlərdə gündə 10-dan çox ərik çəyirdəyi istehlakının zəhərlənməyə səbəb ola bildiyi məlumdur; əlbəttə, uşaqlar daha az miqdardan təsirlənə bilər. 2016-cı ildə Avropa Qida Təhlükəsizliyi Qurumunun dərc etdiyi hesabatda ərik çəyirdəyinin yaratdığı sianid zəhərlənməsindən təsirlənən və xəstəxanaya yerləşdirilən çoxlu uşaq bildirilmişdir. 28 aylıq qız 10 çəyirdək yedikdən sonra sianid zəhərlənməsindən həyatını itirmişdir. Sianid zəhərlənməsi ürəkbulanma, yuxusuzluq, əsəbilikdən ölümə qədər müxtəlif növ və dərəcəli əlamətlər yarada bilər.

Nəticə olaraq, həqiqi vitamin olmasa da B17 vitamini adlandırılan ərik çəyirdəyi ekstraktı amigdalin toksikdir və sağlamlıq üçün zərərləri vardır. Xərçəng müalicəsində təsirinə dair sübut yoxdur.

Əlaqəli mövzu: 

• Antioksidantlar xərçəngi öldürmür, tətikləyir