Əşyaların interneti ilə səhiyyədə yeni dövr başlayır!

Ürək xəstəliyi, xərçəng və insult kimi xroniki xəstəliklər hər il ölümlərin yüzdə 50-dən çoxunu təşkil edir və təəssüf ki, bu xəstəliklər insanın ən ağrılı dövrünü yaşamasına səbəb olur. Qoruyucu / profilaktik səhiyyə xidmətinin əhəmiyyəti çox vaxt xəstəlik başa gələnə qədər anlaşılmır. Bu gün profilaktik səhiyyə xidmətləri üçün bəzi texnoloji yeniliklər vardır. Bunlardan biri olan əşyaların interneti [Internet of Things (IoT)] texnologiyasını xüsusilə böyük şirkətlərin dəstəklədiyini və ciddi sərmayələrlə bu prosesi sürətləndirməyə çalışdıqlarını bilirik. Əşyaların internetinə uyğun 2015-də 95 milyon cihaz olduğu halda, 2020-də bu sayın 646 milyon olması gözlənilir.

Əşyaların interneti fiziki obyektlərin / əşyaların bir-biri ilə və ya daha böyük sistemlərlə əlaqəli olduğu rabitə şəbəkəsidir.

Əşyaların interneti ilə səhiyyədə inqilab planlaşdırılır. Bu texnologiya ilə xəstəxanalar daha təchizatlı olacaq. Tibb dünyasını çox həyəcanlandıran bu texnologiya erkən diaqnozu, asan və nəzarətli qulluğu daha da asanlaşdıracaq.

Aşağıdakı qrafikdə əşyaların interneti mövzusuna güclü marağın illər ərzində necə artdığını göstərən Google Trends məlumatlarını görə bilərsiniz.

Əşyaların interneti hər hansı xəstəliyin başlanmasının qarşısını almağa və erkən diaqnoza kömək edə bilər, bunun sayəsində xəstəlikdən daha sürətli və asan qurtulmaq təmin oluna bilər.

Məsələn, məlumatlar klinisistə və xəstəyə müalicə seçimləri haqqında məlumat verməyə və cavablarını yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.

IoT əsaslı texnologiyaları anlamaq

Bu gün xəstələrin sayı artdığı üçün bir xəstənin vəziyyətinin bütün tərəflərini təhlil etməyə kifayət qədər vaxt tapa bilmirik və təkbaşına xəstənin bütün sağlamlıq məlumatlarını nəzərdən keçirmək demək olar mümkünsüz olmuşdur. Nəzəri olaraq hər əşyadan məlumat toplaya biləcəyimiz bu texnologiya, xəstələr haqqında çox sayda və müxtəlif məlumat verərək mühüm mövzulara diqqət yetirməyə və bu yükü yüngülləşdirməyə kömək edə bilər. Həmçinin çox sayda və müxtəlif məlumatın təhlilində süni intellekt, ən mühüm köməkçimiz kimi qarşımıza çıxır.

Əşyaların internetinin təsirli ola biləcəyi üç səhiyyə xidməti sahəsi;

• Xəstənin vəziyyəti haqqında ümumiləşdirilmiş və bütöv hesabatın təqdim edilməsi,
• Uzunmüddətli məlumat toplama yolu ilə xəstənin müalicəyə bağlılığı və reabilitasiyası barədə daha yaxşı baxış,
• Məlumatların təqdim edilməsi, şərhi və qulluq göstərənlər (səhiyyə xidməti təminatçıları) arasında məlumat ötürülməsinin asanlaşdırılması.

Səhiyyə xidməti təminatçıları daimi internet bağlantısı olan cihaz və əşyalarla real vaxtda məlumat toplamağı və bu məlumatlarla epidemiyaların yayılmasını dayandırmaq üçün düzgün proqnozlar verməyi də planlaşdırırlar. Xəstəxanalar təbii olaraq əşyaların internetinin səhiyyədə ilk istifadə olunacağı yerlər olacaq. Məsələn;

• doğru xəstəyə doğru dərmanın çatdırılmasının izlənməsi,
• mühitin hava keyfiyyətinin ani ölçülməsi,
• bütün xəstələrin nəbz, ürək ritmi, oksigen dəyəri kimi həyati göstəricilərinin anlıq, hətta həkimin evindən də izlənə bilməsi kimi

Bu gün ənənəvi tibbi texnologiya xəstədən çox texnologiyanı istifadə edən həkimə və ya texnikə yönəlmişdir, lakin əşyaların interneti kimi texnologiyaların xəstəni səhiyyə xidmətinin tam mərkəzinə gətirməyi asanlaşdıracağı görünür. Məsələn, yaxın gələcəkdə qan şəkərini ölçən cihazlar qlükoza ölçmələrini saxlayıb bu məlumatı ağıllı telefonlara ötürəcək. Ağıllı telefonlar vasitəsilə həm xəstə, həm də izləyən səhiyyə mütəxəssisi qan şəkərinin gedişi barədə ani və uzunmüddətli məlumat alacaq və xəstəni yenə bu sistem üzərindən maarifləndirə və ya tövsiyə verə biləcək. Başqa nümunə ağıllı dərman qutuları ola bilər. Bu qutular sayəsində xəstənin dərmanlarını qəbul edib-etmədiyi, vaxtında qəbul edib-etmədiyi həm xəstə, həm yaxını, həm də səhiyyə işçisi tərəfindən izlənə bilər.

Əşyaların interneti xüsusiyyətli cihazların üç aydın xüsusiyyəti vardır

• Qeydə alma: Xəstə məlumatlarını anlıq qeydə alır, beləliklə insanlar irəliləyişlərini izləyə və əks-əlaqə dövrü qısaldıla bilər.
• Paylaşma: Xəstə məlumatlarını avtomatik ötürə, proqramla təhlil edə və dəyişmə meylini göstərə və ya xəstəlik analizi apara bilər.
• Əks-əlaqə və təlim: Xəstələri sağlam seçimlər etməyə və xroniki xəstəliklərinə nəzarət etməyə təşviq edən müsbət əks-əlaqə və dəstək təmin edə bilər

Marağınızı çəkə bilər:

• Ağıllı bilərzik istifadəsindən ən çox kimlər faydalanır?

IoT uyğun cihazların gələcəyi

Əşyaların interneti ənənəvi prosedurları dəyişdirmək və sürətləndirməyə kömək etmək üçün səhiyyə xidmətlərində artıq yer almağa başlamışdır. Baylor Tibb Fakültəsində hazırlanan IBM Watson tətbiqi KnIT məlumatın necə alındığını, inkişaf etdirildiyini, paylaşıldığını və səhiyyə mühitində necə istifadə edildiyini dəyişdirən əşyaların interneti xüsusiyyətli texnologiya nümunəsidir. KnIT milyonlarla elmi məqaləni oxumaq və təhlil etmək üçün Watson-un yenilikçi süni intellekt (AI) platformasından istifadə edir; bunun sayəsində məlumat və bilik paylaşmaq üçün səmərəli və sərfəli sistemimiz olur. 2014-də Baylor komandası xərçəng tədqiqatı üçün altı yeni zülal müəyyən etdi.

IBM və bir sıra mütəxəssisdən ibarət komanda Watson-a xəstə məlumatlarını toplamağı və şərh etməyi öyrədir; nəticədə həm həkimlərə, həm də sağlamlıq cihazı istifadəçilərinə xroniki xəstəliklərdə real vaxtda tövsiyələr verməyi hədəfləyir.

Biotricity kimi tibbi cihaz şirkətləri xəstələrin uzaqdan izlənməsi üzrə işlərə öncüllük edirlər. Bu şirkətlər xəstə məlumatlarını təhlükəsiz bulud mühitində anlıq toplayıb təhlil etmək üçün tibbi cihazlar hazırlayırlar. Bu texnologiya ikitərəfli rabitə şəbəkəsi qurmaq üçün hazırlanmışdır. Beləliklə, klinisist daxil olan məlumatla xəstəyə əks-əlaqə verəcək və daha yaxşı səhiyyə xidməti göstərə biləcək.

Bununla yanaşı, əşyaların interneti texnologiyasında mütəxəssislər tərəfindən xüsusilə məlumat təhlükəsizliyi və cihazların idarə olunması mövzusunda çatışmazlıqlar müəyyən edilmiş və işlər bu sahələrdəki boşluqları aradan qaldırmağa yönəlmişdir. Klinisistlərin ənənəvi olaraq cavabdeh olduğu xəstə məlumatlarına əşyaların interneti cihazlarından ötürülən məlumatlar da əlavə edilmişdir; bu da bulud texnologiyasının prosesə qatılmasına səbəb olmuşdur. Bu təhlükəsizlik tədbirini görmək üçün əşyaların interneti cihazlarının avadanlığına inteqrasiya olunmalı müxtəlif texnologiyalar vardır. Klinisistlərin belə mövzularda məlumatlı olması və problemlərə həll hazırlaması vacibdir. Nəticədə xəstə məlumatlarını qoruyan və əşyaların interneti texnologiyalarından istifadə edən həkimlər daha uğurlu olacaq və daha yaxşı səhiyyə xidməti / qulluq göstərəcəklər.

• Ölçmədiyiniz şeyi idarə edə bilməzsiniz - sağlamlıq qeydiyyatının təəccüblü tarixi!