Gecə növbəsində işləmək - növbə tutmaq xərçəng riskini artırırmı?

2007-ci ildə Dünya Səhiyyə Təşkilatı (DSO) gecə növbəsində işləməyin xərçəng, xüsusilə süd vəzi xərçəngi riskini artırdığını bildirən tədqiqat dərc etmişdi. 1,4 milyon qadının daxil olduğu yeni tədqiqat isə gecə növbəsində işləməyin süd vəzi xərçəngi riskini artırmadığını və ya çox az artıra biləcəyini göstərib.

Təkcə Amerikada 15 milyon yetkinin tam iş günü gecə növbələri, dəyişən növbələr və ya digər qeyri-müntəzəm qrafiklərlə gecə növbəsində işlədiyi məlumdur.

Müəyyən iş rejimlərinin çox vaxt ətrafdakı işıq və qaranlığa görə tənzimlənən sirkadiyal ritmi (bioloji saatımızı), dolayısı ilə fiziki, zehni və davranış vəziyyətimizi poza biləcəyi məlumdur.

Sirkadiyal ritm pozuntuları müxtəlif sağlamlıq problemləri (yuxu pozuntuları, piylənmə, diabet, depressiya və bipolyar pozuntu) ilə əlaqələndirilib. Səhiyyədə "növbə tutmaq" adlandırdığımız gecə növbəli iş "sirkadiyal ritm yuxu pozuntuları" çərçivəsində qiymətləndirilir. 2007-ci ildə DSO-nun qolu olan Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi (International Agency for Research on Cancer = IARC) gecə növbəli işi “insanlar üçün ehtimal ki, kanserogen” kimi tərif etmişdi.

Keçmişdə bu nəticəyə süd vəzi xərçənginin heyvan modelləri və az sayda kiçikmiqyaslı geriyə dönük (retrospektiv) klinik tədqiqat əsasında gəlinmişdi. Həmin dövrdə gecə növbəli işin insanlara təsiri barədə yetərsiz sübut var idi.

Gecə işi / növbə tutmaq - süd vəzi xərçəngi əlaqəsi barədə yeni məlumatların qiymətləndirilməsi

Gecə növbəsinin qadınlarda süd vəzi xərçəngi riskinə necə təsir edə biləcəyini müəyyən etmək üçün 10 il keçdi və yeni, irəliyə dönük (prospektiv), genişmiqyaslı tədqiqatın nəticələri dərc olundu.

İngiltərə mənşəli 10 müxtəlif tədqiqatdan ümumilikdə 1.4 milyon qadının daxil olduğu yeni tədqiqatın nəticəsinə görə, gecə növbəsində işləməyən qadınlarla müqayisədə gecə növbəsində işləyənlər - hətta bunu 30 il etsələr belə - daha yüksək süd vəzi xərçəngi riskinə malik deyildi.

Nəticə olaraq gecə növbəsində işləyən qadınların - bu iş rejimində nə qədər çalışdıqlarından asılı olmayaraq - gecə növbəsində işləməyən qadınlarla eyni nisbətdə süd vəzi xərçəngi riski daşıdığı görünür.

Əlaqəli mövzu:

- Yuxu tənzimləyicisi melatonin nədir? Xərçəng müalicəsində və ya xərçəngdən qorunmada rolu varmı?