Hansı hüceyrələrin xərçəngə çevriləcəyini təxmin etməyə kömək edə biləcək kəşf

Xərçəngin mənşəyini tapmaq və hansı hüceyrələrin xərçəngə çevrilə biləcəyini təxmin etmək üçün süd vəzi hüceyrələrinin kataloqu yaradıldı.
Süd vəzi toxuması qadının həyatı boyu kəskin dəyişir, buna görə xərçəng yarada biləcək qəfil dəyişikliklər üçün xüsusilə biomarker tapmaq çətindir. Cold Spring Harbor Laboratoriyasından (CSHL) dosent Dr. Camila dos Santos və komandası minlərlə normal insan və siçan süd vəzi hüceyrə növünü müəyyən edib süd vəzi hüceyrələri kataloqu yaratdı. Yeni kataloq sağlam süd vəzi toxumasını yenidən təsvir edir və alimlərə xərçəngləşmənin və ya digər süd vəzi toxuması dəyişikliklərininmənşəyini müəyyənləşdirmək imkanı verir.
İstənilən süd vəzi hüceyrəsi xərçəngləşə bilər. Dos Santos belə deyir: "Süd vəzi xərçəngi riskini anlamaq üçün əvvəl normal hüceyrələri anlamaq lazımdır; beləliklə, qabaqlayıcı və hətta hədəfə yönəlmiş müalicələri düşünəndə doğru hüceyrə növlərinin xərçəng hüceyrələrinə çevrilməsinin qarşısını alırsınız."

Şəkil-1: Məməli toxuması siçan süd vəzi toxumasının bu en kəsiyində görünən epitel (çəhrayı), immun (cyan / firuzəyi) və yağ (qara) hüceyrələri daxil müxtəlif hüceyrələrdən ibarətdir.
Hüceyrə kataloqu yaratmağın ənənəvi yolu funksiyaya aid bir neçə spesifik geni izləməkdir. Dos Santos komandası daha geniş təsnifat üçün təkhüceyrə RNT sekvensləməsi (single cell rna sequencing) kimi tanınan nisbətən yeni üsula üz tutdu. Komanda siçan və insan süd vəzi toxumasında 15.000-dən çox hüceyrədə bir neçə genin aktivliyini izlədi. Dos Santos-un Stony Brook Universitetindəki laboratoriyasından magistrant Samantha Henry tədqiqatı belə təsvir etdi: "Həqiqətən onları daha yaxşı müəyyənləşdirmək üçün hər hüceyrə qrupuna çoxlu gendən ibarət kataloq yaratdıq."
Süd vəzi toxumasında hüceyrə müxtəlifliyi
Bir hüceyrə qrupu adətən estrogen reseptoru müsbət hüceyrələrdən ibarətdir. Lakin komanda bu qrupun müalicələrə fərqli cavab verə biləcək alt qruplara bölündüyünü tapdı. Xərçəngi olmayan, doğuş etməmiş qadınların süd vəzi toxumasını təhlil edərək epitel hüceyrələri (EPCAM+), mieloid hüceyrələr (SERPINE1+), T-limfositlər (CD3E+), B-limfositlər (MS4A1+), endoteləbənzər hüceyrələr Claudin 5 (CLDN5) və fibroblastabənzər hüceyrələrdən (MYLK+) ibarət qrupları təmsil edən süd vəzi hüceyrələri (hTM) dəsti əldə etdi (Şəkil-2A).

Şəkil-2: A) Doğuş etməmiş qadınlardan alınan xərçəngsiz ümumi süd vəzi toxumasında qrup paylanmasının UMAP qrafiki (n=5, hTM). B) hTM qruplarında EPCAM, SERPINE1, CD3E, MS4A1, CLDN5 və MYLK mRNA-larının ifadə səviyyələrini göstərən UMAP qrafikləri.

Şəkil-3: A) Epitel hüceyrə nəsilləri (hEC-lər) qruplarını ayırıb təsnif edən ifadə olunmuş genlərin orta və faizini göstərən nöqtə qrafiki və dendroqram budaqlanması. B) hEC qruplarının Monocle əsaslı transkripsiya trayektoriyasının tənzimini göstərən diffuziya xəritəsi proyeksiyası. Oxlar hüceyrələrin bipotensial progenitor taleyinin (hEC3) mümkün bir hissəsinin mioepitel progenitorlara (hEC5) və ehtimal edilən luminal progenitorlara (hEC2 və hEC4) yol açdığını göstərmək üçün verilib.
CSHL hesablama biologiyası professoru Adam Siepel və komandası ilə əməkdaşlıq edən Santos komandası siçan və insan süd vəzi hüceyrələrinin oxşar genetik profilli olduğunu, siçan tədqiqatlarının niyə insanlarla əlaqəli ola biləcəyini də göstərdi. Laboratoriyanın hesablama elmi mütəxəssisi Marygrace Throusdell: “Özümüzü həmişə müəyyən hüceyrə növlərinin aydın təsnifatı ilə mübarizədə tapırıq. Bəzən orada hər geni görürəm və sonra başqa şeyin ortaya çıxacağını düşünürəm.” dedi.
Hazırda laboratoriya normal genetik dəyişiklikləri xərçənglə əlaqəlilərdən ayırmağa çalışır. Dos Santos hüceyrə növləri siyahısının hansı növləri göstərəcəyini və araşdırmaları gələcək müalicə seçimlərinə yönəldəcəyini ümid etdiyini bildirdi.
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.