Süd vəzisində yaranan xoşxassəli (benign, xərçəng olmayan) kütlələr

Süd vəzisində yaranan xoşxassəli kütlələr

Qadınların özlərinin fərq etdiyi süd vəzisində əllə hiss olunan kütlə və ya mammoqrafiyada aşkar edilən dəyişikliklərin çoxu xərçəng deyil. Bir çox dəyişiklik (adenoz, kista, yağ nekrozu, fibroadenoma və intraduktal papilloma) xoşxassəli (benign) dəyişiklikdir və süd vəzi xərçəngi riskini artırmır. Atipik hiperplaziya (ALH), atipik duktal hiperplaziya (ADH) və ya lobulyar karsinoma in situ (LCIS) kimi hallar isə süd vəzi xərçəngi üçün risk amilləri sayılır. Lakin duktal karsinoma in situ kimi bəzi süd vəzi halları xərçəngə çevrilə bilər. Aşağıda ayrı-ayrı xoşxassəli (benign) dəyişikliklər və izlənməsi tövsiyə olunan addımlar göstərilir.

Süd vəzisində xərçəng olmayan dəyişikliklər

Adenoz

• Kiçik yumru düyünlər. Düyünlər hiss edilməyəcək qədər kiçik ola bilər.
• Genişlənmiş süd vəzi paycıqları (yumru çıxıntılar)
• Çapığa bənzər fibroz toxuma varsa, bu, sklerozlaşdırıcı adenoz adlanır. Ağrılı ola bilər. Bəzi araşdırmalar belə qadınlarda az da olsa süd vəzi xərçəngi riskinin arta biləcəyini müəyyən etmişdir.

Tətbiq edilə bilən testlər: Diaqnoz üçün qalın iynə biopsiyası və ya cərrahi biopsiya lazım ola bilər.

Süd vəzisində əhənglənmə (mikrokalsifikasiyalar):

• Süd vəzisində toplanan kalsium mammoqrafiyada kiçik ağ nöqtələrə bənzəyir
• Əsasən yaşın artması ilə yaranır
• Hiss edilməyə bilər
• Adətən xoşxassəlidir (xərçəng deyil)
• 50 yaşdan yuxarı qadınlarda çox rast gəlinir

Tətbiq edilə bilən testlər və müalicəsi: Sahəyə daha yaxından baxmaq üçün ikinci mammoqrafiya və ya biopsiya lazım ola bilər. Adətən müalicə tələb etmir.

Süd vəzi kistaları

• Kütlənin içi maye ilə doludur
• Əsasən hər iki süd vəzisində olur
• Aybaşı başlamazdan az əvvəl ağrı verə bilər
• Bəzi kistalar hiss olunur. Bəziləri hiss edilməyəcək qədər kiçikdir.
• 35-50 yaşlı qadınlarda, menopauzadan əvvəlki qadınlarda və menopauza hormon müalicəsi alanlarda tez-tez rast gəlinir.

Tətbiq edilə bilən testlər və müalicəsi:

• Kistalar öz-özünə yox ola bildiyindən həkiminiz vəziyyətin gedişini izləməyi seçə bilər.
• Ultrasəs kütlənin bərk və ya maye ilə dolu olduğunu göstərə bilər.
• Kistadakı mayeni götürmək üçün incə iynə aspirasiyası istifadə edilə bilər.

Yağ nekrozu

• Adətən ağrısız, yumru, bərk kütlə
• Süd vəzisində zədə, əməliyyat və ya radioterapiyadan sonra görülə bilər
• Zədələnmiş yağ toxumasından yaranmışdır
• Kütlənin ətrafındakı dəri qırmızı, göyərmiş və ya çökək ola bilər
• Süd vəzisində xoşxassəli (xərçəng olmayan) vəziyyətdir

Tətbiq edilə bilən testlər və müalicəsi:

• Çox vaxt xərçəngə bənzədiyindən yağ nekrozunun diaqnozu və götürülməsi üçün biopsiya lazım ola bilər.
• Yağ nekrozu adətən müalicə tələb etmir.

Fibroadenoma

• Asan hərəkət edən və adətən ağrısız bərk, yumru kütlələr
• Əsasən qadınların özləri tərəfindən fərq edilir
• Mammoqrafiyada kənarları aydın, yumru və yumşaq kütlələr kimi görünür
• Ən çox görülən xoşxassəli (benign) süd vəzi şişləridir
• 30 yaşdan aşağı qadınlarda çox rast gəlinir
• Fibroadenomaların çoxu süd vəzi xərçəngi riskini artırmır. Lakin heterogen (qarışıq quruluşlu) fibroadenomalar bu riski az da olsa artırır.

Tətbiq edilə bilən testlər və müalicəsi:

• Fibroadenoma diaqnozu üçün biopsiya lazım ola bilər.
• Ultrasəs nəzarəti ilə krioablyasiya və ya eksizion, yaxud vakuum biopsiyası kimi minimal invaziv üsullar kütləni götürmək üçün istifadə edilə bilər.
• Öz-özünə yox ola bildiyindən həkiminiz vəziyyətin gedişini izləməyi seçə bilər.

İntraduktal papilloma

• Adətən məmə ucuna yaxın süd axacağının içində ziyilə bənzər böyümə
• Düyün yarada və ağrıya səbəb ola bilər
• Şəffaf, yapışqan və ya qanlı axıntı yarada bilər
• 35-55 yaşlı qadınlarda çox görülür
• Tək papillomadan fərqli olaraq çoxsaylı papilloma süd vəzi xərçəngi riskini artırır

Tətbiq edilə bilən testlər və müalicəsi: Diaqnoz və çıxarılma üçün biopsiya lazım ola bilər.

- Əlaqəli yazı: Xərçəng olmayan, lakin xərçəng riskini artıran süd vəzi kütlələri