İdmanla xərçəngin əlaqəsi

Bu gün insanlar həyatın qarışıqlığı və çətinliyi altında artan templə işləyir, özlərinə və sağlamlıqlarına ayırdıqları vaxt hər gün azalır. Halbuki fiziki fəaliyyət sağlam həyatın ayrılmaz hissəsidir. Gün ərzində gərgin iş həyatında belə passiv bədən hərəkətləri edirik. Müəyyən ritmi və tempi olmayan bu hərəkətlər bizi yorsa da, sağlamlığımız üçün lazımi fiziki fəaliyyəti əvəz etmir. Bu, zamanla yemək saatlarının nizamsızlığına, tualet vərdişimizin pozulmasına, qeyri-sağlam qidalanmaya və beləliklə qeyri-sağlam həyata səbəb olur. İndiyədək çoxsaylı elmi araşdırmalar müntəzəm idmanın xərçəng riskini azaltdığını sübut etmişdir. Müntəzəm idman bədəndə çoxsaylı mənfi təsir yaradan insulin və insulinlə əlaqəli zülalların səviyyəsini azaldır, qadınlarda estrogen səviyyəsini nəzarətdə saxlayır və xüsusilə bağırsaq xərçəngi riskini azaldan bağırsaq keçid müddətinin uzanmasının qarşısını alır. Bədəndə insulin və əlaqəli zülalların artması hüceyrələri stimullaşdırır, nəzarətsiz çoxalmanı tətikləyərək xərçəngə zəmin hazırlayır. Digər tərəfdən xərçəng diaqnozundan sonra müntəzəm idmanın da bir çox faydası sübut olunmuşdur.

Fiziki fəaliyyətin azalması bağırsaq hərəkətlərini azaldır və nəcisdə yaranan çoxsaylı arzuolunmaz kanserogen maddələrin bağırsaq səthinə toxunaraq xərçəngləşməni başlatmasına səbəb olur. Qadınlarda xüsusilə irəli yaşlarda (menopauzadan sonra) estrogen hormonunun ən mühüm mənbəyi piy toxumasıdır. Piy toxumasının qeyri-mütənasib artması hormonları artırır və bu, qadınlarda süd vəzi, uşaqlıq, kişilərdə isə prostat xərçəngi riskini artırır.

Bütün bunları nəzərə alsaq, hər gün sağlamlığınız imkan verdiyi qədər idman edərək başda prostat və kolon xərçəngi olmaqla bir çox növdən qoruna bilərsiniz. Bədəninizin hərəkətsiz qalmaq üçün proqramlaşdırılmadığını bilməyiniz vacibdir. Buna görə hər növ fəaliyyət sizə fayda verəcək, sağlam çəkidə qalmağa kömək edəcək. Həkiminizlə yaşınıza və sağlamlıq vəziyyətinizə uyğun hərəkətləri hansı müddət və tezlikdə edəcəyinizə qərar verə bilərsiniz.

Ümumiyyətlə yetkinlər hər həftə ən azı 150 dəqiqə yüngül və ya 75 dəqiqə ağır idman etməlidir. Yaxud ekvivalent proqram həftənin müəyyən günlərinə bölüşdürülə bilər. Uşaqlar və yetkinlər hər gün ən azı 1 saat yüngül və ya ağır idman etməlidir. Ağır idmanı seçənlər həftədə ən azı 3 gün bu fiziki fəaliyyəti davam etdirməlidir. Oturmaq, uzanmaq, televizora baxmaq, kompüter istifadə etmək kimi hərəkətsiz fəaliyyətləri həyatınızda məhdudlaşdırmalısınız. Az da olsa fiziki fəaliyyət sağlamlığınıza fayda verəcək. Uşaqlarınızın TV və kompüter qarşısındakı vaxtını məhdudlaşdırın. Onlara müntəzəm idman etməyi məsləhət görün. Bununla uşağınız sağlam və gümrah qalacaq, artıq kökəlməsinin qarşısı alınacaq.