İlk dəfə solid şişlər üçün mühəndisliklə hazırlanmış hüceyrə müalicəsi FDA təsdiqi aldı

FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) irəli mərhələli sinovial sarkomanın müalicəsi üçün afamitresgene autoleucel (afami-cel) (Tecelra, Adaptimmune LLC) preparatına 2 avqust 2024-cü ildə sürətləndirilmiş təsdiq verdi.

Solid şişlər üçün inqilabi müalicə təsdiqi

Tecelra bərk şişlər üçün mühəndisliklə hazırlanmış ilk hüceyrə müalicəsidir. O, xüsusilə əvvəllər kimyaterapiya almış, müxtəlif insan leykosit antigenləri (HLA) müsbət olan və şişlərində melanoma ilə əlaqəli antigen A4 (MAGE-A4) ekspressiyası müşahidə edilən, əməliyyatla çıxarıla bilməyən və ya metastatik sinovial sarkoması olan yetkinlər üçün uyğundur.

Solid şiş, bədənin toxuma və ya orqanlarında yaranan, qan-sümük iliyi mənşəli olmayan, kütlə şəklində böyüyən xərçəng növüdür.

Sinovial sarkoma, yumşaq toxumalarda, adətən oynaqlara yaxın nahiyələrdə yaranan nadir xərçəng növüdür. Bu şiş sinovial toxumalardan qaynaqlanır və xüsusilə gənc yetkinlərdə müşahidə olunur.

Hədəfli hüceyrə immunoterapiyası yanaşması

Birdəfəlik dozalı bu hüceyrə müalicəsi sinovial sarkomada yüksək səviyyədə ekspressiya olunan MAGE-A4 zülalını hədəfləyir.

Sinovial sarkoma ABŞ-da ildə təxminən 1000 insana təsir edən nadir xərçəng növüdür. Xərçəng hüceyrələri yumşaq toxumalarda, adətən ətraflarda şiş yaradır.

Metastatik sinovial sarkoması olan yetkinlər xərçəngin yayılması və ya təkrarlanması riski ilə yanaşı, çox vaxt məhdud müalicə seçimləri ilə üzləşirlər. Bu təsdiq nadir, lakin potensial ölümcül xəstəlik üçün yenilikçi, təhlükəsiz və effektiv müalicənin hazırlanmasında mühüm mərhələdir.

CAR T-hüceyrə müalicəsi ilə oxşarlıqlar və fərqlər

T-hüceyrə reseptoru müalicəsi ximer antigen reseptorlu (CAR) T-hüceyrə (CAR-T) müalicəsinə bənzər şəkildə xəstənin T-hüceyrələrinin xərçənglə mübarizə aparacaq formada dəyişdirilməsini əhatə edir. CAR-T müalicəsi xərçəng hüceyrələrinin səthindəki müəyyən zülalı hədəfləmək üçün süni reseptor əlavə etdiyi halda, T-hüceyrə reseptoru müalicəsi, xərçəng hüceyrələrinin səthindəki bir sıra antigenləri tanımaq üçün mövcud reseptorları dəyişdirir — bu, solid şişləri hədəfləmək üçün ümidverici strategiyadır.

Tecelranın sürətləndirilmiş təsdiqi: SPEARHEAD-1 faza 2 sınağının nəticələri

Tecelranın sürətləndirilmiş təsdiqi sinovial sarkoması olan 44 xəstənin birdəfəlik infuziya müalicəsi aldığı SPEARHEAD-1 faza 2 sınağına əsasən verilib. Sınağa 52 xəstə qatılıb, lakin səkkiz xəstə Tecelra almayıb, üçü vəfat edib, biri isə iştirakdan çıxıb.

FDA elanına görə ümumi cavab göstəricisi 43,2% olub, median cavab müddəti 4,9 həftə müəyyən edilib. Cavab müddətinin medianı 6 ay (95% GA, 4,6 aydan müəyyənləşdirilməmiş həddədək) qeydə alınıb. Cavab verən xəstələrin 39%-u cavab müddətinin 12 ay və ya daha uzun olduğunu göstərib.

Bu nəticələr Tecelra ilə birdəfəlik müalicənin cavab verənlərə kimyaterapiyanı dayandırmaq imkanı yaratmaqla yanaşı ömrü uzatmaq potensialına malik olduğunu göstərir.

Resept məlumatlarında ciddi və ya ölüm riski daşıyan sitokin ifrazı sindromu barədə çərçivəli xəbərdarlıq var.

Ən çox rast gəlinən, laboratoriya göstəriciləri ilə bağlı olmayan əlavə təsirlər xəstələrin ən azı 20%-ində müşahidə edilən sitokin ifrazı sindromu, ürəkbulanma, qusma, yorğunluq, infeksiyalar, qızdırma, qəbizlik, təngnəfəslik, taxikardiya, hipotoniya, ishal və ödemdir. Ən çox rast gəlinən 3-cü və ya 4-cü dərəcəli laborator pozuntular isə xəstələrin ən azı 20%-ində müşahidə edilən limfosit, neytrofil, ağ qan hüceyrəsi, qırmızı qan hüceyrəsi və trombosit sayının azalmasıdır.

Tövsiyə olunan doza 2,68x10⁹ ilə 10x10⁹ MAGE-A4 T-hüceyrə reseptoru müsbət T-hüceyrələri arasında dəyişir. FDA bildirişində leykodeplesiya filtrindən və ya profilaktik sistemik kortikosteroiddən istifadə edilməməsi tövsiyə olunur.

Fierce Pharma-ya görə birdəfəlik müalicənin siyahı qiyməti 727000 dollardır.