Müasir mamalıq 1925 – Ana və körpəyə qulluq mütəxəssisi

Mama Nancy Sullivan belə deyir:
"Qədim dövrlərdə və ibtidai cəmiyyətlərdə mamalığın həm texniki və ya əllə görülən tərəfi, həm də sehrli və ya mistik tərəfi vardı. Buna görə mamalar bəzən hörmət edilən, bəzən qorxulan, bəzən cəmiyyətin rəhbəri sayılan, bəzən isə işgəncə ilə öldürülən şəxslər olmuşlar."
Xəstəxana keşişi Karen Hanson da bunları söyləyir:
"Mamaların (böyük əksəriyyəti qadınlar) doğuma, xəstəliyə və ölümə vasitəçilik etməsi səbəbindən onlar cadugər kimi qınanan və şübhə ilə qarşılanan insanlar arasında idilər."
Mamalardan istifadə cadugərlik qorxuları və cərrahların sayının artması ilə Orta əsrlərin son dövrlərində və Avropa İntibahı zamanı kəskin azaldı.
Bu gün mamalıq səhiyyə xidməti göstərən müəssisələrdə qadınlara hamiləlik və doğuş zamanı qulluq edən, onlara əmizdirmə və körpəyə qulluq barədə təlim verən peşədir. Amerika Birləşmiş Ştatlarında sertifikatlı tibb bacısı–mamalar (CNM-lər) həm tibb bacılığı, həm də mamalıq üzrə xüsusi təhsil almışlar. Mamalar xəstəxanalarda və evlərdə işləyir və əlavə qayğı lazım olduqda hamilə qadınları mama-ginekoloqlara yönləndirirlər.
1925-ci ildə amerikalı tibb bacısı–mama Mary Breckinridge İngiltərədəki təhsilindən sonra mamalığı Amerika Birləşmiş Ştatlarına tanıtdı və Kentukki Analar və Körpələr Komitəsini yaratdıqdan dərhal sonra komitə sürətlə Frontier Nursing Service-ə çevrildi. Qurumun ilk bir neçə ilində şərqi Kentukkidəki ana və körpələrin həyat itkisi göstəricisi Amerikanın qalan hissəsindən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı idi. 1939-cu ildə isə Breckinridge Amerika Birləşmiş Ştatlarında ilk tibb bacısı–mama məktəbinin açılmasına öncüllük etdi.
Keşiş Hanson: "Mamanın və digər ictimai sağlamlıq mütəxəssislərinin Amerikada tənəzzülü tibbin yüksəlişinin və həkimlərin cəmiyyətdə rəsmi sağlamlıq mütəxəssisi kimi yüksəlməsinin yan məhsulu idi. 19-cu əsrdə mamalıq qonşuluq xidməti göstərərkən həkimlər “sağaltmağı” ayrıca gəlir mənbəyinə çevirdilər." deyir.
1900-cü ildə ABŞ-da doğulan körpələrin yarısı mamalar tərəfindən dünyaya gətirildiyi halda, 1939-cu ildə doğuşların yalnız 15%-i mamalar tərəfindən həyata keçirilirdi.
Məqalədəki şəklin izahı: St Agustinə məxsus La cite de Dieu əsərində Francois Maitre (1475) tərəfindən illüstrasiya edilmiş Birth of Esau and Jacob
Məqalədə adı çəkilən tarixi şəxslər: Mary Breckinridge (1881–1965)
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.