Xərçəng xəstəsinə nə deyilməli və nə deyilməməlidir?

Tanışınızın xərçəng diaqnozu aldığını öyrənəndə necə reaksiya verəcəyinizi bilməyə bilərsiniz. Lakin xəstəyə edə biləcəyiniz ən pis şey ondan qaçmaqdır. Xərçəngli dostu görməzdən gəlməyin geniş yayılması sizi təəccübləndirə bilər. Dost və yaxınla danışmaqdan qorxmayın; özünüzü pis hiss etsəniz və nə deyəcəyiniz barədə gərgin olsanız da “Nə deyəcəyimi bilmirəm” demək zəng və ziyarəti kəsməkdən yaxşıdır. Əsas yanında olmaq və dinləməkdir.

Xərçəngli şəxslə nə vaxt danışmalı?

Hər kəs bənzərsizdir və diaqnoza öz cür cavab verir. Bəzisi diaqnoz və müalicədən danışmaq istər, başqası çətin sayıb heç istəməz. Danışmaq ehtiyacı müalicənin gedişi və başqa amillərlə gündən-günə də dəyişər. Başlamağı ona buraxmaq və ya danışmaq istəyib-istəmədiyini soruşmaq, seçdiyi yerdə danışmasına imkan vermək yaxşı qaydadır. İstəmədiyini deyirsə qulaq asmaq vacibdir.

Bəs heç danışmaq istəməsə?

Sükut fikirlərini toplamağa kömək edə bildiyindən dözümlü olun. Danışıq gərgin, sükut rahatladıcı ola bilər. Dostun bütün düşüncələrini, qərarlarını, həyat tərzi dəyişikliklərini anlamaq çətindir. Sükut varsa, sözünüz yoxdursa, kimsə danışanadək gözləmək normaldır.

Nə deməməli?

• Çox üzülmək və ya üzgün görünmək köməyinizə mane ola bilər;
• İş görməyə yardıma ehtiyacı olduğunu fərz etməyin, edin;
• İnternetdə xərçəngi barədə tapdığınız statistikanı təqdim etməyin;
• Bütün həyatının dəyişəcəyini fərz etməyin;
• İşə qayıdanda hər şeyin əvvəlki olacağını düşünməyin.

Məsləhət verməməyə çalışın

Soruşmaq və dinləmək həmişə daha təhlükəsizdir. Yaxşı saymağınızdan asılı olmayaraq məsləhət çox vaxt işləmir. Yeni və alternativ müalicə, yaxud sağaltdığı deyilən pəhriz xəstəliyini qavramağa çalışan insanın eşitmək istədiyi olmaya bilər. Yaxşı niyyətiniz və dəyərli saydığınız tövsiyəniz olsa belə, istənməyibsə narahatedici ola bilər.

Xərçəng xəstələri daim “cəsur olduqlarını” eşitməyi sevmirlər

"Cəsur olmaq“ barədə bəzi xəstə şərhləri:

“Çox cəsur olduğumu demə… Qorxuram, amma müalicəyə davamdan başqa seçimim yoxdur, sadəcə dinlə.” - Lesley Jackson

“İndiyədək 3 xərçəng diaqnozu almışam. İnsanların ‘çox cəsursan’ deməsi həqiqətən kömək etmir. Bunları keçmək seçimin yoxdur!” - Suzanne Wright

“Yaxşı niyyətli olduqlarını bilirəm, amma cəsarətimə heyranlıq deyəndə cəsur olmadığımı qışqırmaq istəyirəm. Diaqnoz, əməliyyat, kimyaterapiya, dərman və s.-ni qəbul etməmək seçimim yox idi, yaşamaq istəyirəm.” - Christine Davies

“Bir neçə nəfər ‘çox cəsursan’ dedi. Tam səmimi desəm, bu məni aldatmaq kimidir. Kaş tərif kimi qəbul edəydim, edə bilmirəm. Sadəcə etməli olduğumu edirəm. Həyatımı xilas etmək üçün. Cəsarəti məndən çox layiq olanlara saxla.” - Kerry Barker

“Müsbət qal”, “çox cəsursan”, “ilham mənbəyisən”... Bunlar narahat edir, çünki cəsur və ya ilhamverici deyiləm. Sadəcə həyatımı yaşamağa çalışıram və müsbət qalmalıyam.” - Anita Brown

“Necə hiss etdiyini bilirəm” deməyin

Bu xəstəni üzə bilər, çünki hissini həqiqətən bilmək çətindir. Öhdəsindən gəlməli hər şeyi anlamaq çətindir. Yalnız diaqnoz və müalicə ilə yox, ailə və işi barədə narahatlıqla da üzləşə bilər. Bəlkə gündəlik həyata necə davam edəcəyini bilmir. Hamı bənzərsiz və öz üsulları olduğu üçün başqasının hissini anlamaq çətindir.

Nəticə

Ediləcək və edilməyəcəklər, deyilməyəcəklərdən əsas mesajım: dostunuza ən yaxşı şey onun yanında olmaqdır. İstəsə danışsın, istəməsə yalnız dəstək olun. Dostdan istədiyimiz elə bu deyilmi?