به بیماران سرطان چه بگوییم و چه نگوییم؟

وقتی می‌فهمید آشنایی سرطان گرفته شاید واکنش را ندانید. اما بدترین کار برای بیمار دوری‌کردن است. شاید شگفت‌زده شوید نادیده‌گرفتن دوست سرطان‌گرفته رایج است. از گفت‌وگو نترسید؛ گرچه ناراحت یا نگران جمله درست هستید، گفتن «نمی‌دانم چه بگویم» بهتر از قطع تماس و دیدار است. مهم‌ترین کار حضور و شنیدن است.

چه وقت با فرد مبتلا صحبت کنیم؟

هرکس یگانه است و به شیوه خود پاسخ می‌دهد. بعضی درباره تشخیص و درمان حرف می‌خواهند و بعضی سخت می‌دانند و اصلاً نمی‌خواهند. نیاز گفت‌وگو با سیر درمان و عوامل دیگر روزانه عوض می‌شود. قاعده خوب این است بگذارید او آغاز کند یا بپرسید می‌خواهد صحبت کند و مکان را انتخاب کند. اگر نمی‌خواهد، شنیدن این خواسته مهم است.

اگر اصلاً نخواهند حرف بزنند؟

سکوت را تحمل کنید؛ ممکن است به تمرکز فکر کمک کند. صحبت گاهی تنش‌آور و سکوت آرام‌بخش است. فهم همه افکار، تصمیم‌ها و تغییر شیوه زندگی دوست دشوار است. اگر سکوت هست و چیزی ندارید، انتظار تا کسی چیزی بگوید ایرادی ندارد.

چه نگوییم؟

• ناراحتی زیاد یا ظاهر غمگین ممکن است مانع کمک‌کردن شود؛
• فرض نکنید برای کارها کمک لازم دارند؛ انجام دهید؛
• آمار سرطانشان را که در اینترنت یافتید ارائه نکنید؛
• فرض نکنید همه زندگی عوض می‌شود؛
• فرض نکنید با بازگشت به کار همه‌چیز مثل قبل می‌شود.

سعی کنید توصیه نکنید

پرسیدن یا شنیدن همیشه مطمئن‌تر است. هرقدر فکر کنید خوب است، نصیحت اغلب کار نمی‌کند. صحبت درمان جدید، جایگزین یا رژیم مدعی درمان شاید خواسته بیمار در حال فهم سرطان نباشد. حتی با نیت خوب و تصور ارزشمندی، توصیه ناخواسته آزاردهنده می‌شود.

بیماران از شنیدن مداوم «شجاع هستی» خوششان نمی‌آید

"شجاع‌بودن» در نظر برخی بیماران:

«نگو خیلی شجاعم... می‌ترسم، اما جز ادامه درمان انتخاب ندارم؛ فقط گوش بده.» - Lesley Jackson

«تاکنون 3 سرطان تشخیص گرفته‌ام. گفتن خیلی شجاعی واقعاً کمک نمی‌کند. انتخابی جز گذر از اینها نداری!» - Suzanne Wright

«می‌دانم نیت خوب است، اما وقتی می‌گویند شجاعتم تحسین‌برانگیز است می‌خواهم فریاد بزنم شجاع نیستم. انتخابی برای نپذیرفتن تشخیص، جراحی، شیمی‌درمانی و دارو نداشتم؛ می‌خواهم زندگی کنم.» - Christine Davies

«چند نفر گفتند خیلی شجاعی. صادقانه حس فریب‌دادن دارد. کاش می‌توانستم تعریف بدانم اما نمی‌توانم. فقط کاری را که باید، برای نجات جانم می‌کنم. شجاعت را برای شایسته‌تر از من نگه دار.» - Kerry Barker

«مثبت بمان، خیلی شجاعی و الهام‌بخشی... آزارم می‌دهند؛ شجاع یا الهام‌بخش نیستم، فقط می‌کوشم زندگی کنم و باید مثبت بمانم.» - Anita Brown

نگویید «می‌دانم چه حسی داری»

این حرف ممکن است ناراحت کند، چون واقعاً فهم احساس سخت است. فهم همه چیزهایی که بیمار باید با آن کنار بیاید دشوار است. علاوه بر تشخیص و احتمالاً درمان، نگران خانواده و کار است و شاید نداند روزمره را چطور اداره کند. همه یگانه‌ایم و راه مقابله خود را داریم؛ پس فهم احساس دیگران دشوار است.

نتیجه

از فهرست بایدونباید و نگفتنی‌های بالا امیدوارم مهم‌ترین پیام این باشد: بهترین کار حضور کنار دوست است. اگر خواست حرف بزند، و اگر نخواست فقط حمایت کنید. مگر همین را از دوستان نمی‌خواهیم؟