Xərçəngdə immunoterapiyanın təsirli olub-olmayacağını proqnozlaşdıran biomarker kəşf edildi

İmmunoterapiyaların xəstələrin müəyyən hissəsində təsirli olmaması xərçəng araşdırmalarında diqqət yetirilən mövzulardan biridir. Buna görə immunoterapiyanın effektivliyini əvvəlcədən proqnozlaşdıra biləcək biomarkerlərə ehtiyac var. Yanvar 2018-də Naturejurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, kəşf edilmiş yeni biomarkerlə immunoterapiya müalicəsinin hansı xəstələrə fayda verəcəyi əvvəlcədən müəyyən edilə bilər.

İmmunoterapiyalarxüsusilə dəri xərçəngi olan bədxassəli melanomda, böyrək, sidik kisəsi və ağciyər xərçənglərində olduqca təsirli müalicə imkanı təqdim edir. Nəzarət nöqtəsi inhibitorları adlandırılan bu yeni nəsil immunoterapiyalarla xərçəng hüceyrəsinin immun sisteminə görünməz olmasının qarşısı alınır. Buna bağlı olaraq immun sisteminin döyüşçü hüceyrələri fəallaşaraq xərçəng hüceyrələrinə hücum edir.

Klinik araşdırmalarda immunoterapiyalar xəstələrin yüzdə 50-yə yaxın hissəsində xərçəngi nəzarətə almağa nail olmuşdur. Lakin immunoterapiya hər xəstədə təsirli olmur. İmmunoterapiyanın effektivliyini əvvəlcədən müəyyən edəcək biomarkerlərə ehtiyac var.

Bu məqsədlə İsveçrədəki Sürix Universitetinin tədqiqatçıları hazırladıqları yeni üsulla immunoterapiyaların hansı xəstələrdə təsirli olacağını proqnozlaşdırmağa nail oldular.

Araşdırmada 20 melanom xəstəsindən immunoterapiyadan əvvəl və immunoterapiyadan 12 həftə sonra qan nümunələri götürülərək inkişaf etmiş texnikalarla tək hüceyrə təhlilləri aparıldı. Başqa sözlə, eyni anda tək hüceyrədəki 50 fərqli zülal araşdırıldı. Beləliklə, xəstələrin hər bir immun sistemi hüceyrəsi ətraflı araşdırıldı.

Araşdırmanın nəticələrinə görə;

• İmmunoterapiyanın effektivliyini əvvəlcədən müəyyən etməyə imkan verəcək molekulyar xüsusiyyətlər təsvir edildi
• CD14+CD16−HLA-DRhi xüsusiyyətli monosit tipli immun sistemi hüceyrələri olan xəstələrdə immunoterapiyanın effektivliyi olduqca aşağı tapılmışdır.

Bəs bu araşdırma bizə nəyi göstərir?

• İmmunoterapiyanın effektivliyini əvvəlcədən müəyyən edə biləcək mühüm biomarker kəşf edildi.
• Bu araşdırma ilə onkologiyada dəqiq tibb tətbiqlərində mühüm mərhələyə nail olundu.
• Gələcək xərçəng müalicələrinin əsasını genetik və immunoloji əsaslı dərmanlar təşkil edəcək. Bu tip prediktorların (proqnozlaşdırıcıların) kəşfi təsirli və düzgün xərçəng müalicəsi planlaşdırmasına töhfə verəcək.
• Biomarkerlərin etibarlılığı geniş iştiraklı araşdırmalarla təsdiqlənərək klinik istifadəsi təmin edilə bilər.
• Biomarker, şiş markeri nədir? Xərçəngdə hansı rolu var?