Yara bandı 1920 – Kəsiklərin praktik müalicəsi

Qədim dövrlərdə şəfaçılar dəri kəsiklərini müalicə etmək və yaraları bağlamaq üçün müxtəlif materiallardan istifadə edərək (hörümçək toru, bal, nəcis kimi) sarğı qoyurdular. Həkimlər bakteriya və digər mikrobların yaralardan uzaq saxlanmalı olduğunu mikrob nəzəriyyəsi 1800-cü illərin sonlarında inkişaf etdirilənədək bilmirdilər. Tənzif və pambıq cərrahi sarğılar geniş yayılmazdan əvvəl Amerika xəstəxanalarında yaraları örtmək üçün çox vaxt preslənmiş yonqardan istifadə olunurdu.

Bu gün yara bantları kimi sarğılar olmadan dəri kəsiklərini müalicə etməyi düşünmək demək olar ki, mümkün deyil. Yara bantlarının olduqca geniş yayılması onların tibb tarixindəki yerini möhkəmləndirib. 

Band-Aid adı ilə təqdim olunan yara bantlarının bu adı Amerika şirkəti Johnson & Johnson (J&J) tərəfindən istehsal edilən bir ticarət markasıdır. Bu sarğılar 1920-ci ildə J&J əməkdaşı Earle Dickson tərəfindən icad edilib. Dickson tez-tez uğursuz qəzalarla üzləşən həyat yoldaşı Josephine-in kəsikləri və yanıqları üçün müvəqqəti sarğılar qoyurdu. Bunu edərkən tənzifi onun yaralarına lent zolaqları ilə bərkidirdi. Həyatı asanlaşdırmaq üçün Dickson yapışqan lentin ortasına bir sıra tənzif yastıqcıqları yerləşdirmək fikrini inkişaf etdirdi. Lentin özünə yapışmasının qarşısını almaq və sarğıları nisbətən təmiz saxlamaq üçün yapışqan səthə bir qat crinoline parçası çəkdi. Josephine sadəcə rulondan sarğı kəsməli idi.

Dickson nəhayət J&J-ni bu yeni sarğıları satmağa razı saldı. Sarğılar əvvəlcə üç düym (7,6 cm) enində və 18 düym (64 cm) uzunluğunda satıldığından onlara böyük tələbat olmadı. Müxtəlif ölçülü sarğılar təqdim edildikdən, skautlara və qəssablara pulsuz sarğılar verildikdən sonra ictimaiyyətin marağı artdı. Sonrakı illərdə Dickson şirkətin vitse-prezidenti oldu. 

Bu günə qədər isə 100 milyarddan çox Band-Aid sarğısı satılıb. 

Məqalədə adı çəkilən tarixi şəxslər: Earle Dickson (1892–1961)

• Əvvəlki mövzu: Heparin 1916 – Qanın laxtalanmasının qarşısının alınması
• Növbəti mövzu: İnsan böyümə hormonu 1921 – Kəşfi və onunla gələn mübahisələr