آموزش بیمار به جزء ضروری درمان باکیفیت سرطان تبدیل شده است

افزایش جمعیتی که درمان سرطان گرفته و به زندگی ادامه می‌دهد، تبدیل بعضی سرطان‌های قبلاً درمان‌ناپذیر به بیماری مزمن نیازمند پیگیری و درمان طولانی، و تنوع روزافزون درمان‌ها، اطلاع‌رسانی بیشتر را در مسیر سرطان به نیازی اجتناب‌ناپذیر تبدیل کرده‌اند.

در کنگره امسال، ASCO 2018، یکی از موضوعات مورد توجه، آموزش بیمار سرطانی و نزدیکان او بود. ارائه اطلاعات لازم، ضمن بیان احترام به بیمار و خانواده، به شناسایی پرسش‌ها و مشکلات خود و تصمیم‌گیری درست کمک می‌کند.

هدف سخنان گروه سلامت به بیمار مانند «خودتان را آموزش دهید»، «امید و شجاعت خود را از دست ندهید»، «حمایت بگیرید» چیست؟ اطلاعات و آموزش به بیمار و خانواده کمک می‌کند برای زمان‌های دشوار آماده باشند و آگاهانه‌تر در انتخاب درمان مشارکت کنند. آموزش به بیمار کمک می‌کند در مراقبت خود احساس مشارکت فعال داشته باشد.

ارتباط خوب استاندارد کیفیت شده است؛ آموزش بیمار چطور؟

پژوهش‌ها نشان می‌دهند، ارتباط خوب به پیامد بهتر سلامت و حمایت از مقابله با بیماری می‌انجامد. مراکز پژوهش و درمان سرطان در ارتباط بیمار و متخصص راه زیادی پیموده‌اند، اما درباره ارزش و نقش آموزش بیمار کم می‌دانند. هر دو معیار مراقبت باکیفیت سرطان‌اند و می‌توانند ابزار پیامدهای قابل اندازه‌گیری باشند.

بر اساس راهنمای اجماع انکولوژی بالینی آمریکا، یکی از هدف‌های ارتباط روشن، انتقال اطلاعات کافی است که در راهنما منتشر شده است. شیوه ارتباط در این راهنما بر اهمیت احترام به بیمار تأکید دارد و آن را، حق دانستن می‌نامد. این فقط حق دانستن تشخیص نیست، بلکه حق تصمیم آگاهانه درباره درمان نیز هست. هدف اطلاعات، کمک به آمادگی بیمار و خانواده برای دشواری‌ها و نیازهای دوره درمان سرطان است.

- موضوع مرتبط: ارتباط بیمار، نزدیکان بیمار و پزشک چگونه باید باشد؟

از سال 2012 که فعالیتِ وب‌سایت ما آغاز شده، یکی از هدف‌ها ارائه منابع آنلاین معتبر برای آگاهی بیماران و نزدیکان از همه موضوعات سرطان بوده است. سپس محتوایمان را برای پیشگیری از موارد دارای علت‌های مشابه سرطان، یعنی با علت‌های مشابه سرطان، بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت و زوال عقل و حفاظت در برابر آن‌ها، با نوشته‌های زندگی سالم غنی کردیم. آموزش آنلاین می‌تواند نام این تلاش‌ها باشد؛ می‌بینیم که در کشور ما به توسعهِ سواد سلامتکمک می‌کنند.

پژوهش نشان می‌دهد درمانگاه‌های بی‌نظم و ناکارآمد، اعتماد بیماران به پزشک را دشوار می‌کنند. انتقال مجموعه‌ای از اطلاعات مهم بیان احترام است، به بیمار و خانواده برای شناسایی پرسش‌ها و نگرانی‌هایشان کمک و تصمیم‌های مهم را ممکن می‌کند.

درمان و دوره پس از درمانِ همراه آگاهی، پایبندی بیمار، نزدیکان و کارکنان سلامت را افزایش می‌دهد.

بیماران از زمان ارزشمند و محدود گفت‌وگو در وقت ملاقات آگاه‌اند. وقتی درباره مفاهیم توضیح‌داده‌شده توسط پزشک دانش پایه دارند، ارتباط درست‌تر و گفت‌وگوی پربارتری برای هر دو طرف شکل می‌گیرد. در واقع بیمار آگاه، رضایت بیشتر و همکاری سازنده برای خود و پزشک فراهم می‌کند.

پیشنهادهای عملی برای بهبود آموزش بیمار

پزشکان با بیماران آگاه ارتباط و رابطه بهتری برقرار می‌کنند.

برای این منظور، پزشکان و مؤسسات می‌توانند نکات زیر را در نظر بگیرند:

• توضیح اطلاعات ضروری مهم (رژیم‌های شیمی‌درمانی, عوارض جانبی، تداخل دارو-دارو و دارو-غذا و مانند آن) برای بیمار.
• کمک به توضیح اصطلاحات پزشکی رایج در ملاقات‌ها.
• تشویق بیمار به یادداشت‌برداری؛ این می‌تواند به بیمار و گروه سرطان‌شناسی برای پیگیری نگرانی‌ها و علائم کمک کند.
• اطمینان از آگاهی نه فقط بیمار، بلکه اعضای خانواده. سطح سواد علمی حتی در یک خانواده می‌تواند تفاوت مهم داشته باشد.
• ارائه داده‌های کتبی هنگام مرور گزینه‌های درمان.
• دادن منابع مورد اعتماد به بیمار و فراهم کردن جایی برای پاسخ پرسش‌های مهم سبک زندگی، تغذیه سالم، ورزش و کیفیت زندگی و موضوعات مشابه.
• تعیین و مأمور کردن عضو علاقه‌مند به آموزش بیمار در گروه، برای تهیه پرونده منابعی که پزشک بتواند به‌آسانی در ملاقات به بیمار بدهد یا به‌صورت دیجیتال ارسال کند.

تقریباً همه خدمات آموزش بیمار یادشده را می‌توان با ماژول‌های آنلاین یا حمایت آن‌ها ارائه کرد.

در نتیجه، آموزش بیمار و نزدیکان که امروزه جزء ضروری مراقبت سرطان شده، هم فرایند درمان و هم پس از آن را بسیار مثبت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

موضوع مرتبط:

- مراقبان بیماران سرطانی فراموش نشوند – 4 راه حمایت از همراهان