ارتباط بیمار، نزدیکان و پزشک چگونه باشد؟

ارتباط مؤثر میان بیمار، نزدیکان و پزشک، مانند همه بیماری‌ها، در تشخیص و درمان سرطان نیز بسیار مهم است.

انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (American Society of Clinicial Oncology-ASCO) راهنمای ویژه‌ای با توصیه پزشکان برای تقویت ارتباط ساخته است. نوشته‌ای بر پایه آن و با توجه به کار انکولوژی کشورمان ارائه می‌کنیم. فکر می‌کنیم به شناخت نکته‌های تمرکز در ارتباط کمک می‌کند.

راهنما در 11 سپتامبر در Journal of Clinical Oncology’منتشر شد؛ ارتباط‌محور و بر اساس نیاز بیمار و نزدیکان است.

رابطه بیمار، نزدیکان و پزشک در انکولوژی پر از دشواری است.

اگر درست مدیریت و بر اعتماد بنا نشود، باعث نارضایتی بیمار و نزدیکان، فرسودگی پزشک و افزایش دعاوی خطای پزشکی می‌شود.

منابع دشواری ارتباطی رایج انکولوژی

• فرایند نگران‌کننده تشخیص پس از یافته مشکوک،
• گفتن بیماری به بیمار تشخیص‌گرفته و نزدیکان،
• صحبت عوارض و احتمال مرگ،
• توضیح پیامد گرفتن یا نگرفتن درمان،
• در میان گذاشتن نتایج نامطلوبی که طی روند درمان ایجاد می‌شوند، مانند نگرفتن پاسخ از درمان یا بروز عوارض جانبی درمان،
• توضیح درمان احتمالاً مؤثرِ فاقد تأیید کشور،
• آگاه کردن از اثر منفی درمان جایگزین،
• صحبت طول عمر در نبود شانس شفا،
• هرچند نادیده بگیریم، صحبت و مدیریت فرایند مرگ برخی بیماران.

این موضوعات متعدد می‌توانند منبع دشواری رابطه روزانه بیمار و پزشک باشند.

تقریباً همه کلینیک‌های انکولوژی کشور شلوغ‌اند و پزشکان فداکارانه خدمت می‌کنند. درک دشواری آنان توسط بیمار و نزدیکان می‌تواند کار را آسان کند.

کمک به پزشک ارتباط را تسهیل، احساس امنیت او را بیشتر، پیوند محبت با بیمار را قوی‌تر و ارائه خدمت باکیفیت را آسان می‌کند.

سرطان دشوار است و انکولوژیست باید در حمایت و مقابله با بیماری کمک کند. برای بیمار و نزدیکان، آگاهی کافی و تلاش برای کاهش نگرانی لازم است.

بیشتر بیماران درباره تشخیص و درمان پیچیده سرطان نمی‌دانند. آموزش پزشک عمدتاً بر تشخیص و درمان متمرکز است. در واقع، درمان بیماری و ارتباط خوب مهارت‌های متفاوت‌اند. با وجود ویژه بودن موضوع، درس و دوره حرفه‌ای ارتباط در آموزش بسیار کم است. منابع بین‌المللی، تجربه روزانه، استاد و همکار ارشد باتجربه و بازخورد بیمار مهم‌ترین منابع رشدند.

پژوهش می‌گوید برنامه آموزشی خوب مهارت ارتباط مؤثر متخصص و بیمار را بهبود می‌دهد. بیمار و نزدیکان نیز باید اهمیتش را بفهمند و تلاش کنند.

توصیه کلیدی ارتباط درست برای پزشکان

• خدمت انکولوژی در دسترس باشد؛ بیمار بازخورد دهد و تعامل بیمار و نزدیکان قابل مشاهده باشد.
• برنامه مدیریت درمان همراه بیمار طراحی شود و فهم کافی تشخیص و گزینه‌ها فراهم شود. هدف مراقبت و تصمیم باید با ارزش و اولویت بیمار هماهنگ باشد.
• بیمار و نزدیکان به بیان نگرانی و شرکت در تصمیم معاینه تشویق شوند تا اعتماد و نقش فعالشان بیشتر شود.
• پزشکان باید در روند درمان بیماری‌هایی که شانس شفا ندارند، از همان مراحل نخست با بیمار و نزدیکان درباره طول عمر صحبت کنند و ترجیحات آنان را درباره شکایات ناشی از بیماری، مشکلاتی که با پیشرفت پدید می‌آیند و راه‌حل‌های احتمالی بپرسند.
• پرداخت اضافی و هزینه مراقبت بحث و نگرانی تا حد ممکن رفع شود؛ در صورت نیاز ارجاع به مشاور مالی یا مددکار اجتماعی انجام شود.
• بیمار از گزینه‌ها شامل مطالعه بالینی و مراقبت تسکینی آگاه شود. در بیماری درمان‌ناپذیر، انکولوژیست همزمان درمان فعال و مراقبت تسکینی را توضیح دهد.

توصیه کلیدی ارتباط درست برای بیمار و نزدیکان

• نزدیکان مانع تلاش بیمار برای آگاهی نشوند و اطلاع‌رسانی کافی پزشک را تسهیل کنند.
• ارتباط اعتمادآمیز با پزشک داشته، سؤال بپرسند و فکرشان را صادقانه در میان بگذارند.
• باید درباره مدت درمان، میزان موفقیتی که از آن انتظار می‌رود و اینکه در صورت ناموفق بودن چه چیزهایی در انتظارشان است، به‌طور جامع پرسش کنند.
• پیش از برنامه، داروی تأییدنشده کشور، دسترسی زودهنگام بشردوستانه و مناسب بودن کارآزمایی را بپرسند.
• سعی نکنند سرپایی با پزشک صحبت کنند؛ سؤال را پیش از قرار بنویسند و بدون وقت درخواست دیدار نکنند.
• بی‌خبر از پزشک روش خطرناک مانند محصول طب جایگزین انجام ندهند؛ درمان اضافه را حتماً اطلاع دهند.
• رایج‌ترین نیاز انکولوژی، نظر دوم گرفتن است. از پزشک پنهان نکنند؛ در صورت نیاز خلاصه ترخیص شامل شرح حال کامل بخواهند و توصیه دریافتی را در میان بگذارند.
• در همه فرایندها به پزشک کمک و در تصمیم سخت مشارکت کنند.

هدف انجمن سرطان آمریکا (ASCO) در این راهنما کمک به اعتماد، همدلی و صداقت پزشک و بیمار و نزدیکان بود. ما هم با تجربه و نقل از انتشارات دانشگاهی خواستیم ارتباط را روشن کنیم.

موضوع مرتبط

- چرا بیمار سرطان پستان عودکرده از پزشک عصبانی می‌شود؟