როგორი უნდა იყოს პაციენტის, ახლობლისა და ექიმის კომუნიკაცია?

ეფექტიანი კომუნიკაცია ყველა დაავადების მსგავსად ონკოლოგიური დიაგნოზისა და მკურნალობისას ძალიან მნიშვნელოვანია.

ამერიკის კლინიკური ონკოლოგიის საზოგადოებამ (American Society of Clinicial Oncology-ASCO) პაციენტებთან კომუნიკაციის გასაძლიერებლად ექიმებისთვის სპეციალური რეკომენდაციებიანი გზამკვლევი შექმნა. მის ფარგლებში ჩვენი ქვეყნის ონკოლოგიური პრაქტიკის გათვალისწინებით მომზადებულ სტატიას გიზიარებთ. ვფიქრობთ, კითხვა დაგეხმარებათ გაიგოთ, რაზე გაამახვილოთ ყურადღება ურთიერთობისას.

გზამკვლევი 11 სექტემბერს Journal of Clinical Oncology’-ში გამოქვეყნდა; კომუნიკაციას ეხება და ოჯახის საჭიროებებს ეფუძნება.

ურთიერთობა სირთულეებითაა სავსე.

არასწორი მართვისა და ნდობის არქონისას პაციენტისა და ოჯახის უკმაყოფილება, ექიმის გადაწვა და მალპრაქტიკის სარჩელები იზრდება.

ხშირი სირთულეების წყაროები

• საეჭვო ნიშნების შემდეგ შფოთვიანი დიაგნოსტიკა,
• დიაგნოზის პაციენტისა და ოჯახისათვის თქმა,
• გვერდითი ეფექტებისა და სიკვდილის რისკის განხილვა,
• მიღებისა თუ არმიღების შედეგების ახსნა,
• უარყოფითი შედეგის — უპასუხობისა თუ ეფექტების — გაზიარება,
• ქვეყანაში დაუმტკიცებელი შესაძლო ეფექტიანი მეთოდების გაზიარება,
• ალტერნატიული მეთოდის ზიანზე ინფორმირება,
• განუკურნებლობისას სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე საუბარი,
• ზოგში სიკვდილის პროცესის განხილვა-მართვა, რასაც ვერ უგულებელვყოფთ.

როგორც ჩანს, მრავალფეროვანი თემები ყოველდღიურ ონკოლოგიურ პრაქტიკაში პაციენტისა და ექიმის ურთიერთობის სირთულეების წყარო შეიძლება გახდეს.

ჩვენთან კლინიკები დატვირთულია, ექიმები თავდაუზოგავად მუშაობენ. ოჯახმა მათი სირთულე უნდა გაიგოს, რაც მუშაობას გააადვილებს.

დახმარება კომუნიკაციას გაამარტივებს, ექიმს უსაფრთხოდ აგრძნობინებს თავს, პაციენტთან სიყვარულის კავშირს გააძლიერებს და ხარისხს გაზრდის.

კიბო რთულია და ონკოლოგი გამკლავებაში უნდა ეხმარებოდეს. პაციენტსა და ოჯახს საკმარისი ინფორმაცია და შფოთვის შემცირების ძალისხმევა სჭირდება.

პაციენტების უმეტესობას რთული კიბოს დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის ცოდნა არ აქვს. ექიმთა პროფესიული განათლება ძირითადად დაავადების დიაგნოზსა და მკურნალობაზეა მიმართული. სინამდვილეში მკურნალობა და კარგი კომუნიკაცია განსხვავებული უნარებია. სპეციალისტთა პროფესიული კურსები ცოტაა. საერთაშორისო წყაროები, პრაქტიკა, უფროსი კოლეგები, მასწავლებლები და ოჯახის უკუკავშირი განვითარების მთავარი წყაროებია.

კვლევები ხაზს უსვამს, რომ კარგად დაგეგმილი სასწავლო პროგრამები ონკოლოგებისა და პაციენტების ეფექტიან კომუნიკაციას აუმჯობესებს. ამასთან პაციენტმაც და ახლობლებმაც მნიშვნელობა უნდა გაიგონ და ამ მიმართულებით ძალისხმევა გასწიონ.

ძირითადი რჩევები ექიმებისთვის

• მომსახურება ხელმისაწვდომი იყოს, უკუკავშირი და ურთიერთქმედების დაკვირვება შესაძლებელი.
• გეგმა პაციენტთან შეიქმნას; ოჯახმა დიაგნოზი და არჩევანი გაიგოს. მიზნები და გადაწყვეტილება მის ფასეულობასა და პრიორიტეტს მოერგოს.
• პაციენტები და ახლობლები შფოთვაზე საუბრისა და გასინჯვისას მკურნალობის გადაწყვეტილებაში მონაწილეობისკენ უნდა წაახალისონ. ამით მათი ნდობა იზრდება და მკურნალობაში აქტიურ როლს იღებენ.
• განკურნების შანსის არმქონე დაავადებაში ექიმმა ადრევე უნდა ისაუბროს პაციენტსა და ოჯახთან სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე; დაავადების ჩივილების, პროგრესირების პრობლემებისა და შესაძლო გადაწყვეტის შესახებ მათი სურვილები მოისმინოს.
• დამატებითი გადასახადები და მოვლის ხარჯები განიხილეთ, წუხილი შეამცირეთ; საჭიროებისას ფინანსურ კონსულტანტთან ან სოციალურ მუშაკთან მიმართეთ.
• არჩევანი, მათ შორის კვლევა და პალიატიური მოვლა, აუხსენით. განუკურნებელში აქტიური და პალიატიური ვარიანტები ერთდროულად გააცანით.

ძირითადი რჩევები პაციენტსა და ოჯახს

• ოჯახმა ინფორმაციის მიღება არ შეაფერხოს და ექიმის სრულ ინფორმირებას ხელი შეუწყოს.
• მკურნალ ექიმთან ნდობის მომცემი კომუნიკაცია შეინარჩუნონ, საინტერესო კითხვები დაუსვან და საკუთარი აზრები გულწრფელად გაუზიარონ.
• ხანგრძლივობა, წარმატების შანსი და წარუმატებლობის მომავალი სრულად გამოკითხეთ.
• გეგმამდე იკითხეთ დაუმტკიცებელ წამალზე, ჰუმანიტარულ ადრეულ წვდომასა და შესაფერის კვლევაზე.
• ფეხზე საუბარს ან ურიგოდ მიღებას ნუ ეცდებით; კითხვები წინასწარ დაწერეთ.
• ექიმის გარეშე პაციენტისთვის საშიში ალტერნატიული პროდუქტი არ გამოიყენოთ; დამატებითი მკურნალობა აუცილებლად აცნობეთ.
• ონკოლოგიაში ხშირია მეორე აზრის საჭიროება. არ დაუმალოთ; მოითხოვეთ სრული ისტორიის ეპიკრიზი და მიღებული რეკომენდაციები გაუზიარეთ.
• მთელ პროცესში დაეხმარეთ და რთულ გადაწყვეტილებაში მონაწილეობა მიიღეთ.

გზამკვლევით ამერიკის კიბოს საზოგადოებას (ASCO) ნდობის, ემპათიისა და გულწრფელობის ხელშეწყობა სურდა. ჩვენც გამოცდილებისა და აკადემიური პუბლიკაციების დამატებით ურთიერთობის გამოკვეთა გვინდოდა.

დაკავშირებული თემა

- რატომ ბრაზდება რეციდიული ძუძუს კიბოს პაციენტი ექიმზე?