انقلاب ارگانوئید در درمان سارکوم؛ آزمایش سریع و شخصی‌سازی‌شده دارو
در این مقاله
رویکردهای شخصی‌سازی‌شده در درمان سرطان از نظر توسعه راهبردهای متناسب با ساختار ژنتیکی و ویژگی‌های تومور هر بیمار، تحولی بنیادی هستند. به‌ویژه در تومورهای پیچیده و نادری مانند سارکوم که زیرنوع‌های فراوانی دارند، یافتن درمان مؤثر می‌تواند دشوار باشد. در این زمینه، پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد استفاده از ارگانوئیدهای سارکوم برای غربالگری دارو می‌تواند نتایج امیدبخشی برای درمان شخصی‌سازی‌شده ارائه دهد. بر اساس این مطالعه، در 58% بیماران که با ارگانوئیدها غربالگری شدند، گزینه‌های درمانی فعال، تأییدشده یا پیشنهادی یافت شد.
ارگانوئیدهای سارکوم چیستند و چرا اهمیت دارند؟
ارگانوئیدها از نمونه تومور گرفته‌شده از بیمار در محیط آزمایشگاه ساخته می‌شوند و مدل‌های سلولی سه‌بعدی هستند. این مدل‌ها می‌توانند رفتار زیستی تومور را دقیقاً بازتاب دهند و در درک ناهمگونی درون تومور نقش مهمی دارند. با این ارگانوئیدها و بر پایه ویژگی‌های تومور هر فرد، می‌توان داروهای متفاوت را هم‌زمان آزمایش کرد و مؤثرترین راهبردهای درمانی را تعیین کرد.
مطالعه‌ای قابل توجه درباره ارگانوئید
Cell Stem Cell در 20 سپتامبر 2024 مطالعه‌ای منتشر کرد که در آن دکتر Alice Soragni و گروهش از UCLA نشان دادند با ارگانوئیدهای سارکوم می‌توان غربالگری سریع دارو انجام داد و از این طریق درمان شخصی‌سازی‌شده تعیین کرد. بر اساس یافته‌ها، پس از نمونه‌برداری یا جراحی، ارگانوئیدها در مدت یک هفته ساخته شدند و تعداد زیادی دارو آزمایش شد.
جزئیات مطالعه: 194 نمونه تومور و 24 زیرنوع متفاوت سارکوم
پژوهش روی 194 نمونه تومور گرفته‌شده از 126 بیمار انجام شد که بین فوریه 2018 و مه 2022 در UCLA برای سارکوم درمان شده بودند. این بیماران 24 زیرنوع متفاوت سارکوم، از جمله استئوسارکوم، کوردوما، کندروسارکوم، لیومیوسارکوم و سارکوم پلئومورفیک تمایزنیافته داشتند. ارگانوئیدها از نمونه‌های مناسب ساخته شدند و شیمی‌درمانی و داروهای هدفمند، هم به‌تنهایی و هم به‌صورت ترکیبی آزمایش شدند.
در مجموع، روی 92 نمونه دست‌کم 10 دارو غربالگری شد و در 80,4% آن‌ها حداقل یک پاسخ دارویی قابل توجه مشاهده شد. برای مثال، یک سارکوم سینوویال به ترامتینیب و یک سارکوم با بازآرایی ژن CIC به ترکیب جمسیتابین و دوستاکسل حساسیت نشان داد.
یافته‌های جالب: استئوسارکوم و حساسیت دارویی
داده‌های مطالعه همچنین نشان داد که زیرنوع‌های مختلف سارکوم، حساسیت‌های متفاوتی به داروها دارند. برای مثال، ارگانوئیدهای استئوسارکوم در مقایسه با میانگین همه انواع سارکوم، به داروهایی مانند ceralasertib (P =0,00026)، توپوتکان (P =0,028)، کابوزانتینیب (P =0,024) و اورولیموس (P =0,012) حساس‌تر بودند. این نشان می‌دهد استئوسارکوم در مقایسه با سایر انواع سارکوم به این داروها بهتر پاسخ می‌دهد.
همچنین با بررسی ویژگی‌های بالینی بیماران، مشخص شد عواملی مانند سن، مرحله بیماری و تعداد درمان‌های قبلی بر حساسیت دارویی اثر دارند. برای مثال، نشان داده شد ارگانوئیدهای بیماران مسن‌تر سارکوم در مقایسه با نمونه‌های کودکان یا بزرگسالان جوان، به سدی‌رانیب مقاوم‌ترند.
داروهای تأییدشده FDA و مسیرهای تازه درمان
پژوهشگران با تعیین پنج درمان مؤثرتر برای هر نمونه، 203 تطابق داروـ‌تشخیص ایجاد کردند. این تطابق‌ها وضعیت تأیید FDA، سازمان غذا و داروی ایالات متحده، را نیز برای داروهایی که در زیرنوع‌های مشخص سارکوم مؤثر شناخته شده بودند در بر می‌گیرند. در مطالعه مشخص شد 4% داروها برای همان نوع سارکوم تأیید FDA دارند و 31% برای انواع دیگر سرطان تأیید شده‌اند. همچنین 1% داروها برای نوع سارکوم شناسایی‌شده در مطالعه در کارآزمایی بالینی بررسی می‌شوند و 21% برای سرطان‌های دیگر در مرحله کارآزمایی هستند. اما 43% هنوز وارد کارآزمایی بالینی نشده‌اند یا توسعه آن‌ها متوقف شده است.
افق‌های تازه درمان شخصی‌سازی‌شده: کارآزمایی‌ها و آینده
یکی از نتایج مهم پژوهش، امکان تعیین گزینه‌های درمانی فعال، تأییدشده یا پیشنهادی در 58% بیماران غربالگری‌شده با ارگانوئیدهای سارکوم بود. این فرایند سریع و مؤثر غربالگری دارو به انکولوژیست‌ها امکان می‌دهد فقط در مدت یک هفته پس از نمونه‌برداری یا جراحی، راهبردهای درمانی قابل اجرا پیشنهاد کنند.
پژوهشگران برای پیش‌بینی پاسخ به درمان MAP (متوترکسات، دوکسوروبیسین و سیس‌پلاتین) در بیماران استئوسارکوم، یک کارآزمایی بالینی آغاز کرده‌اند. هدف این کارآزمایی بررسی پاسخ بیماران استئوسارکوم به داروهای تأییدشده FDA است.
نتیجه‌گیری
این مطالعه غربالگری دارو با ارگانوئیدهای سارکوم، بار دیگر اهمیت رویکردهای شخصی‌سازی‌شده در درمان سرطان را نشان می‌دهد. امکان ساخت سریع ارگانوئید پس از نمونه‌برداری یا جراحی، هم در ارزیابی گزینه‌های موجود و هم در تعیین راهبردهای درمانی تازه نقش مهمی دارد. این مطالعه گامی امیدبخش به سوی درمان شخصی‌سازی‌شده تومورهای دشواردرمان مانند سارکوم تلقی می‌شود.
منابع
2. Al Shihabi A, Tebon PJ, Nguyen HTL, et al. The landscape of drug sensitivity and resistance in sarcoma. Cell Stem Cell. انتشار آنلاین در 20 سپتامبر 2024. doi:10.1016/j.stem.2024.08.010
3. Heady, D. Unlocking the potential of patient-derived organoids for personalized sarcoma treatment. اطلاعیه خبری. UCLA Health. 20 سپتامبر 2024. تاریخ دسترسی: 27 سپتامبر 2024.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.